Kahramanmaraş ile Hatay’da yaşanmış olan yıkıcı depremlerin üstünden 3 yıl geçerken, bölgede hem yaraların sarılması hem de kalıcı konutların inşası için yürütülen emekler sürüyor. Sadece bölgede toz yoğunluğu ve hava kirliliği problemi da varlığını koruyor. Yıkıntı kaldırma faaliyetleri, devam eden yıkımlar, şantiye hareketliliği ve artan vasıta trafiği, hava standardını etkileyen başlıca unsurlar içinde gösteriliyor. Depremden etkilenen kentlerde yaşayan on binlerce yurttaş için hava kirliliği, aradan geçen zamana karşın gündemdeki yerini korumuş olan mühim başlıklardan biri olmayı sürdürüyor. Bu çerçevede ‘Temiz Hava Hakkı Platformu’nun, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafınca piyasaya çıkan resmi veriler üstünden hazırladığı “hava kalitesi değerlendirmesi” raporu, depremden en fazla etkilenen illerde hava kirliliğinin halen yasal sınırların üstünde seyrettiğini ortaya koydu.
Mevzuata uymayan şahıs ve işletmelerden kaynaklı probleminin sürdüğü belirtiliyor.
SINIR DEĞER AŞILDI
Bakanlık tarafınca belirlenen senelik averaj PM10 sınır kıymeti 40 mikrogram/metreküp olarak tanımlanırken, 2025 yılına ilişik ölçümlerin ortaslaması zelzele bölgesindeki birçok kentte bu eşik değerin aşıldığını gösterdi. Meydana getirilen istatiksel hesaplamalarda partikül madde yoğunluğunun en yüksek seviyelere ulaşmış olduğu noktalardan kabul edilen Elbistan-Kahramanmaraş hattında PM10 düzeyleri sınır değerin 3.2 katına çıkmış olduğu, Malatya ve Osmaniye’de bu oranın 2.8 kat olarak ölçüldüğü, Hatay’da ise sınır değerin 2.5 katı seviyesinde kaydedildiği vurgulandı. veriler, bilhassa yıkıntı kaldırma, yıkım ve devam eden inşa faaliyetlerinin yoğun olduğu alanlarda hava kalitesinin istenen düzeye hemen hemen ulaşamadığını ortaya koydu.
HATAY’DA KİRLİLİK SORUNU
Meydana getirilen ölçümlerin averajından şu veriler elde edildi; Hatay İskenderun Merkez’de senelik averaj PM10 kıymeti 98,5 mikrogram/metreküp olarak ölçüldü. Hatay İskenderun genelinde ise averaj 80,21 mikrogram/metreküp seviyesinde gerçekleşti. Osmaniye’de 111,23 mikrogram/metreküp’lük averaj dikkat çekerken, Osmaniye Kadirli’de bu kıymet 72,75 mikrogram/metreküp olarak kaydedildi. Adıyaman’da ölçülen senelik averaj 37,1 mikrogram/metreküp ile öteki illere kıyasla daha düşük görünse de, bölgenin genel tablosu içinde sınır değere oldukça yakın bir seyir seyredildi. Malatya’da 111,73 mikrogram/metreküp’lük averaj ölçülürken, Kahramanmaraş Elbistan’da 128,27 mikrogram/metreküp ile bölgedeki en yüksek senelik averaj kıymet kaydedildi. Kahramanmaraş Onikişubat ilçesinde ise averaj PM10 seviyesi 66,52 mikrogram/metreküp olarak ölçüldü.
MEVZUATA UYGUN ÇALIŞILMALI
Temiz Hava Hakkı Platformu Koordinatörü Deniz Gümüşel ise ortaya çıkan verileri yorumlarken, “Bölgede hava kalitesi tertipli olarak izlenmeli ve ölçüm neticeleri eksiksiz şekilde kamuoyuyla paylaşılmalı. Daha ince partikül maddeler olan ve oldukca sayıda ölüme de neden olabilen PM2.5 ölçümlerine gecikmeden başlanmalı. Yıkıntı depolama ve ayrıştırma alanları yerleşim yerlerinden uzaklaştırılmalı ve tekrardan inşa süreci, toz yönetimi teknikleri uygulanarak mevzuata uygun şekilde yürütülmeli” dedi.
Altyapısı hemen hemen tamamlanmamış sokak ve caddelerde yoğun vasıta trafiğinin de ciddi düzeyde toz oluşumuna yol açmış olduğu vurgulanıyor.
RİSK GRUBUNU ETKİLİYOR
Eski Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Müsteşarlarından Prof. Dr. Mustafa Öztürk ise zelzele bölgesindeki hava kirliliğinin sürdüğünü belirterek, “Tekniğine uygun bina yıkımlarının yapılması, enkazların çevresel önlemler alınmadan kaldırılması ve molozların yırtıcı şekilde depolaması sonucu toz kirliliği kirliliğe niçin oluyor. Bebekler, çocuklar, gebeler, yaşlılar ve kronik hastalığı bulunan yurttaşlar kirlilikten daha çok etkileniyor. Partikül maddelerin daha ince formu olan PM2.5’in akciğerlerin derin bölgelerine kadar ulaşabildiği ve sıhhat üstündeki etkilerinin daha ağır olabildiği biliniyor” diye konuştu.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
