Los Angeles’ta toplumsal medya devlerine karşı “bağımlılık makineleri” tasarlamakla suçlanan zamanı dava başladı. ABD’nin California eyaletindeki Los Angeles Superior Court’ta 10–11 Şubat 2026 tarihlerinde görülen dava, Meta Platforms’a (Instagram ve Feysbuk’un sahibi), Google’ın YouTube’una ve daha ilkin benzer iddialarla adı geçen öteki teknoloji şirketlerine karşı açılmış en mühim davalardan biri olarak nitelendiriliyor. Dava, çocuk ve genç kullananların ruh sağlığı üstünde yarattığı etkiyle ilgili düzenlenecek yüzlerce benzer davaya emsal teşkil edebilir.
Davanın tahmini olarak 6–8 hafta sürmesi planlanıyor.
DAVACI VE İDDİALAR
20 yaşındaki davacı K.G.M, çocuk yaşta Instagram ve YouTube’u aşırı kullanmanın depresyon, kaygı, gövde imajı sorunları ve intihar düşüncelerine yol açtığını öne sürüyor. Davacı avukatı Mark Lanier, şirketlerin çocuk beyinlerini hedef alacak şekilde “bağımlılık makineleri” kurduğunu ve bunu bilerek yaptığını korumak için çaba sarfediyor. Lanier, Meta ve YouTube’un iç belgelerinin kullanıcı etkileşimini artırmaya dönük hedefler içerdiğini söylemiş oldu ve bu belgelerde genç kullananların açıkça hedef alındığını iddia etti.
ŞİRKETLER REDDEDİYOR
Meta ve YouTube’un avukatları iddiaları reddederek, davacının ruhsal sorunlarının toplumsal medya kullanımından ziyade aile içi sertlik, istismar ve kişisel geçmiş benzer biçimde öteki faktörlere dayandığını savunuyorlar. Meta’nın avukatı Paul Schmidt, toplumsal medya kullanımının kişinin yaşamış olduğu zorlukların “arz-tetikleyicisi” olabileceğini kabul etmediklerini, sadece Instagram’ın tek başına K.G.M.’nin ruhsal durumunu belirleyen unsur olmadığını savundu. Firmalar ek olarak kullanıcı güvenliği için çeşitli araçlar sunduklarını, ebeveyn kontrolleri, içerik engelleme sistemleri ve bildirim sınırlamaları benzer biçimde özelliklerle genç kullanıcıları korumaya çalıştıklarını belirtiyorlar.
DAVA DEVAM EDİYOR
Davanın tahmini olarak 6–8 hafta sürmesi planlanıyor. Jüri tanıkların ifadelerini dinleyecek, uzman görüşleri, eski çalışanların açıklamaları ve ailelerin ifadeleri değerlendirilirken, üst düzey teknoloji yöneticilerinin de tanıklık yapması planlanıyor. Feysbuk ve Instagram’ın sahibi Meta CEO’su Mark Zuckerberg, Instagram Başkanı Adam Mosseri ve YouTube CEO’su Neal Mohan’ın ifadeleri ilerleyen haftalarda mahkeme gündemine gelecek. Bu dava bununla beraber ABD’de toplumsal medya şirketlerine açılmış binlerce benzer davanın ilk somut örneği olarak görülüyor. Bu tür davalar, teknoloji şirketlerinin çocuk güvenliği mevzusundaki sorumluluklarını münakaşaya açıyor ve emsal teşkil etme olasılığı sebebiyle büyük ehemmiyet taşıyor.
20 yaşındaki davacı K.G.M, çocuk yaşta Instagram ve YouTube’u aşırı kullanmanın depresyon, kaygı, gövde imajı sorunları ve intihar düşüncelerine yol açtığını öne sürüyor.
YENİ BİR OLGU
Çocuk ve genç psikiyatristi Prof. Dr. Veysi Çeri, Haber Global Web Hususi’e toplumsal medyanın çocuklar üstündeki etkileriyle ilgili uyarılarda bulunmuş oldu:
“Toplumsal medya görece yeni bir olgu olduğundan, evlatların ruhsal gelişimi üstündeki etkilerini idrak etmek süre alıyor. Artan araştırmalar, toplumsal medyanın evlatların ruhsal yapısı ve beyin gelişimi üstünde negatif etkisinde bırakır yaratabileceğini gösteriyor. Bilhassa 2000 sonrası doğan kuşağın, önceki nesillere kıyasla bazı bilişsel becerilerde gerilediği gözlemlenmiş. Bunun en mühim sebeplerinden biri, evlatların aşırı toplumsal medya kullanımına maruz kalmasıdır.”
EVE KAPATIYOR
“Bizim gözlemlerimiz de, toplumsal medyaya yoğun şekilde maruz kalan çocuklarda davranış sorunlarının arttığını, empati ve acıma duygularının azaldığını ortaya koyuyor. Davranış sorunları bağımlılıkla birleştiğinde daha ciddi hâle geliyor. Kendini evden çıkarmayan, ekran başlangıcında neredeyse tüm zamanını geçiren bir nesil gelişiyor. Önümüzdeki 10 yıl içinde çocuklar ve gençlerle ilgili en büyük sorunlardan birinin bu olacağını düşünüyoruz.”
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
