İsrail, 26 Aralık 2025’te Somaliland’ı bağımsız ve egemen bir devlet olarak tanıyan ilk ülke bulunduğunu deklare etti. İsrail ile Somaliland içinde diplomatik ilişkiler kurulması, büyükelçiliklerin açılması benzer biçimde adımlar üstünde emek harcama yapılacağı açıklandı. Somaliland, 1991’den beri fiilen özerk bir yönetim sürdürüyor sadece bugüne dek Birleşmiş Milletler tarafınca tanınan hiçbir devlet tarafınca bağımsızlığı resmen kabul edilmemişti. Bu adım internasyonal alanda ciddi münakaşa yaratırken; oldukça sayıda ülke ve internasyonal erkek oyuncu tepki gösterdi, karar hukuka aykırı ve istikrarı tehlikeye atan bir girişim olarak nitelendirildi. Ankara da söz mevzusu adıma tepki gösterirken gelişmenin Türkiye ile ilgi yarattığı riskleri politika bilimci Doç. Dr. Deniz Tansi Haber Global Web Hususi’e değerlendirdi.
Tansi: İsrail bilhassa Babülmendef Boğazı’nı denetim altına almak için bu adımı attı.
TÜRKİYE’NİN İLİŞKİLERİ
Türkiye, İsrail’in Somaliland’ı tanıma kararını internasyonal hukuka ve Birleşmiş Milletler Şartı’na aykırı olarak nitelendirirken, Ankara’ya bakılırsa bu tanıma, Somali’nin iç işlerine açık bir müdahale anlamı taşıyor. Türkiye, Somali ile uzun senelerdir yakın ilişkiler yürütüyor ve Mogadişu yönetiminin toprak bütünlüğüne destek veriyor.
HEDEF DENİZ YOLLARI
İsrail’in söz mevzusu adımla neyi hedeflediğini değerlendiren Doç. Dr. Tansi şunları söylemiş oldu: “İsrail bilhassa Babülmendef Boğazı’nı denetim altına almak için bu adımı attı. Burada su geçişini, deniz ticaretini manipüle etmek istiyor. Burada bu mevzuyu Kızıldeniz’in güvenliği üstünden değerlendirmek gerekiyor. Bununla birlikte Süveyş üstünden de. İsrail’in, Hindistan’dan Akdeniz’e uzanan IMEC adlı hatta da görevi var. Tüm bu tarz şeyleri bir tüm olarak değerlendirmek gerekiyor.”
BÜTÜNCÜL BİR PLAN
Tel Aviv yönetiminin Doğu Akdeniz ve Kızıldeniz’de bütüncül bir plan işlettiğini belirten Doç. Dr. Tansi şu değerlendirmeleri yapmış oldu: “İsrail bununla beraber Doğu Akdeniz’de Lübnan ve Cenup Kıbrıs üstünden de adımlar atıyor. Bu mevzunun Cenup Suriye boyutu da var. İsrail Başbakanı Benyamin Netanyanu bu doğrultuda haritalar paylaşmıştı. Doğrusu hedef Kızıldeniz’de geçişi denetlemek için askeri ve siyasal yatırım.”
TÜRKİYE NE YAPACAK?
Doç. Dr. Tansi Türkiye’nin atabileceği adımlarla ilgili ise şu değerlendirmeleri yapmış oldu: “Bu elbet kabul edilemez bir durum. Şu anda İsrail haricinde bu yapıyı tanıyan yok. Türkiye’nin Somali ile hem ekonomik hem de askeri düzeyde yatırımları var. Türkiye, bir diplomatik seferberlik başlatmalı. Öteki Körfez ülkeleriyle beraber bu yapılabilir. Bunun haricinde ABD, tanımayı doğru bulmadıklarını açıklamıştı. Türkiye bu durumun da üzerine gidebilir. Bu tanıma sürecinin önü bu şekilde kapatılmalı.”
İsrail bununla beraber Doğu Akdeniz’de Lübnan ve Cenup Kıbrıs üstünden de adımlar atıyor.
TÜRKİYE YALNIZ DEĞİL
Öte taraftan Türkiye Somaliland ile ilgili çıkışında yalnız değil. Afrika Birliği, Arap Birliği, birçok Müslüman ülke ve bölgesel erkek oyuncular Somali’nin egemenliğini destekliyor. Bu ülkeler ve kurumlar da, İsrail’in kararının “tehlikeli bir emsal” oluşturduğunu ve daha geniş bölgesel istikrarsızlık riskleri taşıdığını dile getirdi. Türkiye, Somali’nin toprak bütünlüğünü koruma ve sulh süreçlerine katkı verme tutumunu sürdüreceğini bildirdi.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
