Suriye denklemindeki belirsizlikler sürerken, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’dan dikkat çeken açıklamalar, bölgede yeni gerilimlerin habercisi olarak yorumlanıyor. Rubio, Suriye’de Ahmed Şara’nın başlangıcında olduğu yönetim için “potansiyel bir çöküşe ve destansı boyutlarda tam ölçekli bir iç muharebeye bir ihtimal birkaç ay değil, birkaç hafta uzakta” dedi. ABD’nin ve Avrupa Birliği’nin Suriye’ye yönelik yaptırımları kaldırmaya hazırlandığı bir süreçte meydana getirilen bu izahat kafaları karıştırdı. Suriye’deki son gelişimleri ve ülkede iç muharebeye girişebilecek potansiyel güçleri değerlendiren güvenlik ve internasyonal ilişkiler uzmanları ise bölgedeki İsrail faktörüne dikkati çektiler.
ABD NE BİLİYOR?
Güvenlik ve terör uzmanı Ünal Atabay, “ABD Dışişleri Bakanı bu tarz bir olay söylüyorsa bu öngörüden ziyade somut verilere dayanıyordur” diyerek şu değerlendirmeleri yapmış oldu: “ABD’nin Suriye politikasında Şara ulaştıktan sonra belirsizlik hakim olmuştu. ABD’nin tutumunun nasıl biteceği uzun süre tartışıldı. Geçen hafta Trump’ın Suriye ziyaretinde ise netlik kazanmıştır. ABD’nin yaptırımları kaldırma kararını AB takip etti.”
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun “Suriye’de iç muharebeye kim bilir haftalar var” sözleri tartışılıyor.
İŞTE ABD’NİN TAKTİĞİ
ABD dış politikasında geleneksel bir davranış biçimi bulunduğunu vurgulayan Atabay, “Birilerine yakın ilgi gösterdiklerinde, övdüklerinde derhal arkasından bir darbe vurabiliyorlar. Bu şekilde bir alışkanlıkları var. Ilkin internasyonal ortamı yumuşatıp, dikkatini dağıtıyorlar, esas planlarını bunun arkasına gizliyorlar. Trump, Şara ile ilgili pozitif açıklamalar yapmış oldu. Bunun arkasından bir şey gelir derken bu izahat geldi” dedi.
İSRAİL FAKTÖRÜ
“ABD, desteğini açıklamış olduğu Şara yönetiminin düşmesini ister mi” sorusunu yanıtlayan Atabay ek olarak şunları söylemiş oldu: “İktidara getirdiklerini kendi istedikleri formata sokmaya çalışıyorlar. Eğer Şara kurban edilirse bunu YPG/PKK için yaparlar. Bir de İsrail’in tutumuna bakmak gerekiyor. İsrail, Suriye’nin bütünlüğünden yana değil. Parçalanmış ve denetim edilemeyen bir coğrafya istiyor. ABD’de Yahudi lobileri bunun alt yapısını hazırlamıştır. İleride Şara’nın başına bir şey gelirse ‘ABD olarak biz görevli değiliz, bunu öngörmüştük’ diyebilirler. Son dönemde ABD’den, Şam yönetiminin YPG’lileri güvenlik gücü olarak ülkenin her yerinde kullanabilecekleri yönünde açıklamalar geldi. Bu ne anlama geliyor? Onlara yeni bir statü kazandırıyorlar. Buna da entegrasyon modeli denecek.”
TEHDİTLE SONUÇ ALIYOR
Emekli dış ilişkiler uzmanı Uluç Özülker de ABD’nin dış politikada uyguladığı taktiklere değinirken, “Hazırlık var mıdır, yok mudur kestirmek mümkün değil. Trump’ın başkan olarak attığı adımlara baktığınız vakit; ilkin tehdit ediyor. Arkasından bakıyorsunuz yumuşamış. Burada bir gözdağı veriliyor. Korkanlar da otomatikman değişime giriyor. Sadece bu daima geçerli olmuyor. Şimdi ABD, İran’a cenk açabilir mi? Rusya devreye girecek, Çin gelecek” diye konuştu.
Suriye Devlet Başkanı Ahmed Şara ülkenin tekrardan yapılandırılması doğrultusunda adımlar atıyor.
TEHDİT VE YUMUŞAMA
İsrail faktörünü değerlendiren Özülker, şu detayları aktardı: “İsrail’in hangi noktada bulunduğunu da biliyoruz. Trump, Netanyahu için bir taraftan ‘aram açılıyor’ diyor fakat öteki taraftan bakıyorsunuz Biden’ın verdiği milyarlık cephanesi gene teslim etti. ‘Otur artık yerine’ diyemiyor. Suriye’nin kuzeyinde aynı şey bizim de ilgilendiriyor. ‘Bu işler hallolacak’ diyor. Fakat YPG neredeyse rejime cenk duyuru edecek. Her zamanki benzer biçimde ilkin tehdit sonrasında yumuşama taktiği mi göreceğiz” dedi.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
