Macaristan’da “Hun-Türk kökeni” tartışması tarih ve kimlik araştırmasının ötesinde siyasal bir saflaşmaya dönüşüyor. Başbakan Viktor Orbán yönetiminin, Macaristan’ın kökenini Türk yaşamına dayandıran söylemleri resmi devlet politikası haline gelirken, toplumun sağ ve milliyetçi kesimleri bu politikayı sahipleniyor. Liberal kesimler ise Türk kökeninin gerçeğe dayanmayan bir propaganda bulunduğunu korumak için çaba sarfediyor. Macaristan’da karşıcılık ve bilimsel nitelikli çevreler Orbán yönetimine “tarihsel gerçekliği saptırma” ve “iktidarını tahkim etme” eleştirisinde bulunuyor.
Macar Turan Vakfı tarafınca Hun-Türk milletlerini anmak amacıyla düzenlenen “Büyük Kurultay” yoğun ilgi görüyor.
HUN KÖKENİ VAR MI?
Zamanı kaynaklar ve bazı dilsel benzerlikler, Macarların Orta Asya kökenli bulunduğunu ve Türk boylarıyla tarihsel temaslar yaşadıklarını açıkça ortaya koyuyor. Yazılı kayıtlara nazaran Macarların ataları sayılan “Magyar” kabileleri, 9. yüzyılda Karpatlar bölgesine göç etmeden ilkin Hazar Kağanlığı, Peçenekler, Kumanlar hatta Göktürkler ile temas halindeydi. Bazı tarihçilere nazaran Macarlar, Türk-Moğol-Sibirya halklarıyla genetik ve kültürel etkileşim içindeydi. Macar dilinin Ural-Altay dilleriyle ve bilhassa de Türkçeyle yapısal benzerlikleri bulunuyor. Macarcanın dil sınıflandırmalarında Ural dillerine; bilhassa de Fin-Ugor koluna mensup olduğu belirtiliyor.
TÜRK DÜNYASI AÇILIMI
Macaristan son yıllarda hem iç hem dış politikasında dikkat çekici bir halde Türk kimliği söylemini resmi devlet politikası haline getiriyor. Hun kökeni üstünden “Türk yaşamına ilinti” Başbakan Viktor Orbán açısından yalnızca bir tarihsel anlatıdan ibaret değil. Türkiye ve Türk devletleriyle geliştirilen yakın ilişkiler, Türk Devletleri Teşkilatı’nda gözlemci üyelik Macar dış politikasında yeni bir eksen haline geldi. Bu söylem, milliyetçi-muhafazakâr seçmeni konsolide etmenin yollarından biri olarak görülüyor.
ATİLLA’NIN TORUNLARI!
İktidardaki Viktor Orbán , Turan siyasetinde yalnız değil. Kendisini “Atilla’nın torunu” olarak ifade eden tarihçi Gabor Vona’nın yakın zamana kadar liderlik etmiş olduğu “Jobbik hareketi” bilhassa gençlerden büyük destek görüyor. Hareket, Macarların Avrupa Hunlarının lideri Atilla’nın soyundan geldiğini korumak için çaba sarfediyor. Macaristan’da bu söylem siyasette büyük destek bulurken, Jobbik hareketi 2018 senesinde ülkenin üçüncü büyük partisi olmuştu.
AKADEMİ KABUL ETMİYOR
Sadece Hun-Türk kökenleriyle ilgili bu popüler söylem hem toplumda hem de akademi ve karşıcılık çevrelerinde sert tartışmalara niçin oluyor. İktidar çizgisindeki medya organları ve devletin gösterim kuruluşları Türk-Macar tarihsel bağını öne çıkaran içeriklere sık bir halde yer veriyor. Pek oldukca akademisyen ise bu görüşün bilimsel gerçeklikle çeliştiğini korumak için çaba sarfediyor. Macar akademisyenlerin mevzuyla ilgili görüşlerinin yer almış olduğu Times Higher Education tarafınca piyasaya sürülen bir dosya haberde, hükümetin finanse etmiş olduğu ‘Ulusal Kökenler Araştırma Enstitüsü’nün, “Turanist” söylemleri bilimsel nitelikli kılıfla yaymaya çalmış olduğu eleştirilerine yer verildi.
Macaristan Başbakanı Viktor Orban’a Türk Devletleri Teşkilatı tarafınca ‘Ali nişanı’ verilmişti.
MUHALEFET DE TEPKİLİ
Karşıcılık partileri de Türk söylemine karşı çıkarken, bilhassa yeni kurulan Tisza Partisi ve lideri Péter Magyar, Türk vurgusunu iktidarın otoriterleşme eğilimlerinin bir aracı olarak görüyor. Magyar, Orbán’ın “internasyonal ortaklık” söylemiyle hem AB karşıtı bir çizgi izlediğini hem de iç demokrasiyi zayıflattığını korumak için çaba sarfediyor. Magyar, 2026’da yapılacak seçimlerde Viktor Orbán’ın en iddialı rakiplerinden biri olarak gösteriliyor.
ÇİN KAYNAKLARINDA VAR
İslam öncesi Türk zamanı üstüne çalışan tarihçi Ahmet Taşağıl Haber Global Web Hususi’e Hunların kökenleriyle ilgili data verdi. Hunların Avrasya bozkırının ilk kurumsal imparatorluğu bulunduğunu belirten Taşağıl şunları söylemiş oldu: “Büyük Hun adının minimum 800 yıl yaşadığını biliyoruz. Bunun öncesinde de 3 bin senelik bir tarih var. Bu uzun tarihte, geniş bir coğrafyada derin izler bıraktılar. Bu tartışmalar aslına bakarsak 19. yüzyılın ikinci yarısında gündeme geldi. Batılı araştırmacılar kendi politikaları gereği Hunların Türk olmadığını ileri sürdü. Sadece ben Çin kaynaklarında araştırma yaptığımda Hunların Türk bulunduğunu açıkça gördüğümü söyleyebilirim. Çin metinleri açıkça Göktürklerin atalarının Hunlar bulunduğunu gösteriyor.”
[email protected]
Kaynak: Web Hususi

