Amerikan CNN televizyonunun Kurultay kulislerinden elde etmiş olduğu bilgilere nazaran Demokratlar, ocak ayında Kurultay komitelerinin yönetimini devralmalarının arkasından iilk olarak meşhur milyarder girişimci Elon Musk’ın şirketinin Ukrayna’daki askeri komünikasyon faaliyetlerini incelemeyi planlıyor. Senato Dış İlişkiler Komitesi, Starshield bağlantılarının yavaşlatılmasına ilişkin yazışma ve belgelerin korunmasını istedi. Komitenin başkanlığına Demokrat Senatör Chris Coons’un gelmesi planlanıyor.
Demokratlar, Elon Musk’ın SpaceX şirketinin Ukrayna’daki askeri uydu bağlantılarına getirmiş olduğu kısıtlamaları soruşturmaya hazırlanıyor. Pentagon daha ilkin bu yöndeki bağımsız araştırma talebini reddetmişti. (Reuters)
UKRAYNA’NIN İHA’LARI ETKİLENDİ
Kriz 14 Ekim’de Ukrayna ordusunun Starlink ve Starshield bağlantılarında beklenmedik engellemeler yaşamasıyla başladı. Saatte ortalama 160 kilometrenin üstünde hareket eden cihazların bağlantıları kesilmeye başladı. Bu durum bilhassa Rusya’nın süratli hücum İHA’larını düşürmek için kullanılan önleme araçlarını etkiledi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, engellemeler sebebiyle ortalama 2 bin Bars önleme İHA’sının faaliyetlerinin durduğunu deklare etti. Starshield, SpaceX’in Amerikan hükümeti için geliştirdiği, şifreli komünikasyon ve askeri haber alma faaliyetlerini destekleyen uydu sistemi platformu durumunda. Starlink ise aynı firmanın sivil uydu web ağı. Ukrayna ordusu, cephede komünikasyon, bulgu ve İHA operasyonlarında bu sistemlerden yoğun şekilde yararlanıyor.
DOKUZ SENATÖR HAREKETE GEÇTİ
Demokrat ve Cumhuriyetçi dokuz senatör, 15 Ekim’de Pentagon’un bağımsız denetim makamından kesintilerin araştırılmasını talep etti. Demokrat senatörler Jeanne Shaheen, Richard Blumenthal, Sheldon Whitehouse ve Chris Coons ise 19 Ekim’de SpaceX’e ek olarak resmi mektup da gönderdi. Senatörler, bağlantıları kimin kısıtladığını, Pentagon’un karar sürecindeki rolünü ve Almanya’nın finanse etmiş olduğu uydu hizmetlerinde Berlin’e evvelde data verilip verilmediğini sordu. Belgelerin 2 Kasım’a kadar teslim edilmesini talep etti. Sadece Pentagon Başmüfettişliği 27 Ekim’de soruşturma açmayı reddederek mevzunun Hava Kuvvetleri ve Uzay Kuvvetleri tarafınca incelenmesi icap ettiğini bildirdi. Shaheen, Trump hükümetiyle SpaceX’in tutarsız açıklamalar yaptığını belirterek bağımsız soruşturma çağrısını yineledi.
MUSK İLE TRUMP ARASINDA YETKİ TARTIŞMASI
Elon Musk, SpaceX’in Starlink bağlantılarını yavaşlattığını kabul ederken Ukrayna’nın sözleşmedeki hizmet koşullarını ihlal ettiğini savundu. Kiev hükümeti ise bu suçlamayı reddetti. Musk ek olarak Starshield üstündeki sınırlamaların Amerikan hükümetinin yetkisinde bulunduğunu deklare etti. ABD Başkanı Donald Trump ise bağlantıların kesilmesi emirini verdiğini reddederken Başkan Yardımcısı JD Vance’in açıklamaları Beyaz Saray’ın süreçte rol oynamış olabileceği tartışmasını gündeme getirdi. Benzer bir kriz 2022’de de yaşanmış, Musk’ın Herson ve Donetsk bölgelerinde Starlink erişimini sınırlandırdığı ortaya çıkmıştı. Yeni Kongrede Demokratlar, SpaceX’in askeri komünikasyon üstündeki yetkilerini, Pentagon sözleşmelerini ve Trump hükümetinin kararlarını incelemeye hazırlanıyor. Kurultay kulislerine nazaran Musk, ABD Kongresi’nde ifadeye de çağrılabilir. Mevzuyu araştıran Senato Dış İlişkiler Komitesi’ne ise daha öne mevzuyu soruşturacağını açıklayan Demokrat Senatör Chris Coons’un gelmesi planlanıyor.
