Motorinde ağustos ayında uygulanan sıfır ÖTV periyodunun sona ermesinin yanı sıra küresel petrol fiyatlarındaki yükseliş de pompaya yansıdı. 5 Eylül itibarıyla motorin Ankara ve İzmir’de 90 TL’yi aşarken İstanbul’da 89 TL sınırına dayandı. Yıl sonuna kadar her ay artacak ÖTV takvimi ise ulaştırma, lojistik, ziraat ve üretim maliyetleri üstünden yeni fiyat baskısı riskini gündeme taşımış durumda.
90 TL SINIRINA DAYANDI
Akaryakıt fiyatlarında yıl süresince devam eden sert hareketlilik eylül ayının ilk haftasında yeni bir seviyeye ulaştı. Ağustos ayında motorinde uygulanan sıfır ÖTV sona ererken, küresel petrol fiyatlarındaki yükseliş de pompaya yansıdı. Motorinin litre fiyatına 4 Eylül gecesi ortalama 7,72 TL, benzine ise 2,48 TL zam geldi. Son artışla beraber motorin İstanbul Avrupa Yakası’nda 89,89 TL, Anadolu Yakası’nda 89,76 TL seviyesine terfi etti. Motorin, Ankara’da 90,02 TL, İzmir’de ise 90,29 TL’ye çıktı.
DÖRT GÜNDE YENİ TABLO
Motorin fiyatındaki yükselişin bir bölümünde 1 Eylül’de devreye giren vergi düzenlemesi etkili oldu. 13 Ağustos 2026 tarihindeki Resmi Gazete’de piyasaya sürülen 11606 sayılı Cumhurbaşkanı Sonucu ile motorinde 13-31 Ağustos döneminde ÖTV sıfırlanmıştı. Aynı kararla verginin eylül ayından başlayarak kademeli şekilde tekrardan artırılması kararlaştırıldı. Yeni fiyatlar sürücülerin depo maliyetini de mühim seviyede yükseltti. İstanbul Avrupa Yakası’ndaki 89,89 TL’lik litre fiyatı üstünden 50 litrelik bir motorin deposunun maliyeti ortalama 4 bin 500 TL’ye ulaşıyor. Motorinin İstanbul Avrupa Yakası’nda senenin başlangıcında 54,46 TL seviyesinde olduğu dikkate alındığında litre fiyatındaki artış ortalama 35,43 TL’yi buluyor.
Akaryakıttaki sert yükseliş, taşımacılık ve üretim giderlerini tekrardan gündeme taşıdı. Uzmanlar, gelecek aylarda geniş ürün gruplarında yeni fiyat hareketleri görülebileceğini belirtiyor.
EKİMDE VERGİ 6 TL
Uzmanlara bakılırsa motorinin ulaşmış olduğu düzey yalnızca bireysel vasıta sahiplerini ilgilendirmiyor. Türkiye’de karayolu taşımacılığı, şehirler arası yük taşımacılığı, dağıtım filoları, tarımsal üretim ve birçok ticari faaliyette motorin temel girdiler içinde bulunuyor. Bundan dolayı akaryakıt maliyetlerindeki yükseliş bilhassa nakliye ve lojistik şirketlerinin maliyet hesaplarında direkt etkili oluyor. Tarladan çıkan ürünün hale, fabrikadan çıkan ürünün depoya, depodan çıkan malın mağaza ve marketlere ulaştırılmasında kullanılan araçların yakıt maliyetindeki değişiklik, taşıma giderleri üstünden geniş bir ürün grubunun maliyet yapısına yansıyor. Aynı durumun tarımsal üretimde kullanılan traktör ve öteki motorinli araçlar açısından da geçerli bulunduğunun altı çiziliyor.
ETİKETE YANSIR
Kurumsal İktisat Uzmanı Gülsev Duran ise ortaya çıkan tabloyu yorumlarken iki noktaya dikkat çekti: “Burada yalnızca pompaya yansıyan akaryakıt fiyatındaki artışı konuşmuyoruz. Motorin, Türkiye’de taşımacılıktan tarıma, sanayiden hizmet sektörüne kadar oldukca geniş bir alanda temel maliyet unsurlarından biri. Fiyatın 90 lira seviyesini aşması, bilhassa karayolu taşımacılığına bağımlı sektörlerde maliyet hesaplarının tekrardan yapılmasına niçin olacaktır. Nakliye giderlerinin yükselmesi besin, dayanıklı tüketim ürünleri, endüstri hammaddeleri ve perakende ürünlerinin fiyatlarına belirli bir gecikmeyle yansıyabilir. Bundan dolayı motorindeki artışın enflasyon üstündeki tesiri yalnızca direkt değil, dolaylı maliyet kanalları üstünden de izlenmeli.”
“Motorindeki yükselişin bir başka tesiri de fiyatlama davranışları üstünde görülebilir. Firmalar yalnızca gerçekleşen maliyet artışına değil, gelecek aylarda oluşabilecek yeni artışlara bakılırsa de fiyat belirlemeye başlayabilir. Bu durum maliyetlerin hemen hemen tamamı gerçekleşmeden fiyatlara kısmen yansımasına yol açabilir. Dolayısıyla senenin son çeyreğinde enerji tutarları ve akaryakıt vergilerindeki seyir, enflasyon görünümü açısından yakından izlenecek başlıklardan biri olacak.”
