İsveç’te 64 binden fazla yetişkinin beslenme ve sıhhat verilerini inceleyen araştırmacılar, İskandinav rejiminin 24 senelik dönemde ölüm riskini azaltabileceğini belirledi. Sadece istatistiksel modellemeye dayanan emek verme, bu beslenme biçiminin karaciğer hastalıklarını önlediğini gösteremedi. The American Journal of Clinical Nutrition dergisinde piyasaya sürülen araştırmada, İsveç’teki iki büyük nüfus araştırmasından elde edilmiş veriler kullanıldı. Araştırmacılar, 64 bin 406 yetişkinin ortalama 24 senelik döneme yayılan beslenme ve sıhhat verilerini değerlendirdi. Iştirakçilerin beslenme alışkanlıkları değişik yıllarda kaydedildi; sıhhat neticeleri hastane, kanser ve ölüm kayıtlarıyla karşılaştırıldı.
24 YILDA ÖLÜM RİSKİNDE 2,67 PUANLIK FARK
Modellemeye gore sıhhatli İskandinav rejimine uyulması, 24 senelik dönemde herhangi bir nedene bağlı ölüm riskinde, beslenme alışkanlıklarının değiştirilmediği senaryoya kıyasla 2,67 yüzde puanlık bir azalmayla ilişkilendirildi. Bu netice, diyetin uzun vadeli sıhhat üstündeki ihtimaller içinde etkilerine ilişkin bulguları güçlendiriyor. Sadece araştırma, direkt bir neden-sonuç ilişkisini kati olarak kanıtlamıyor. Sonuçlar, gözlemsel veriler üstünden oluşturulan istatistiksel modele dayanıyor. Bundan dolayı araştırmacıların bulguları değişik ülkelerdeki nüfuslar üstünde de incelemesi ehemmiyet taşıyor.
ZEYTİNYAĞI YERİNE KOLZA YAĞI
İskandinav rejimi, Akdeniz rejimine benzer halde sebze, meyve, baklagil, tam tahıl ve balık tüketimini öne çıkarıyor. Sadece kullanılan temel besinler bölgenin iklimine ve geleneksel mutfağına gore değişiyor. Bu beslenme modelinde yulaf, çavdar ve arpa şeklinde tam tahıllar; lahana, pancar, havuç ve şalgam şeklinde sebzeler; yaban mersini ve öteki orman meyveleri mühim yer tutuyor. Somon, ringa ve uskumru şeklinde balıklar da beslenmenin temel unsurları içinde bulunuyor. Zeytinyağı yerine çoğunlukla kolza yağı kullanılırken kırmızı et, işlenmiş et ve ilave şeker tüketimi sınırlandırılıyor.
KARACİĞER HASTALIKLARI
Araştırmanın dikkat çeken yönlerinden biri, ölüm riskiyle ilgili pozitif yönde bulguların ciddi karaciğer hastalıkları bakımından aynı seviyede doğrulanmaması oldu. Modelde sıhhatli İskandinav rejimine uyulan senaryoda ciddi karaciğer sonuçlarının 24 senelik riski yüzde 0,53 olarak hesaplandı. Beslenme alışkanlıklarının değişmediği senaryoda bu oran yüzde 0,64, bölgesel beslenme önerilerine uyulan senaryoda ise yüzde 0,70 oldu. Sadece bu farklar, İskandinav rejiminin ciddi karaciğer hastalıklarını önlediği sonucuna varmak için kafi istatistiksel kanıt sağlamadı.
SAĞLIK VE ÇEVRE AYNI SOFRADA
İskandinav rejiminin öne çıkan özelliklerinden biri de çevresel sürdürülebilirlik hedefleriyle örtüşmesi. Mahalli ve mevsimlik ürünlere, bitkisel besinlere ve tam tahıllara ağırlık verilmesi; kırmızı ve işlenmiş et tüketiminin azaltılması, bu beslenme modelinin çevresel etkilerini de gündeme getiriyor.
