Küresel piyasalar, Orta Doğu’daki jeopolitik risklerin gölgesinde Japonya ve Çin’de açıklanan makroekonomik verilerden alınan sinyallerle karışık seyrediyor.
Dünya enerji tedarikinin en mühim geçiş noktalarından önde gelen Hürmüz Boğazı’nda güvenli vapur trafiğinin sağlanmasına yönelik anlaşmada sona yaklaşılıyor. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, İran ve Umman’ın boğazda güvenli denizcilik rotası belirlenmesine ilişkin anlaşmayı nihai hale getirme aşamasında bulunduğunu söylemiş oldu.
Sadece bölgede geçmiş dönemlerde olduğu benzer biçimde iyimser havanın kısa sürede değişebileceği ihtimali, yatırımcıların nihai bir anlaşmaya kadar davranışlarında ölçülü hareket etmesine niçin oluyor. Söz mevzusu anlaşmaya yönelik pozitif yönde haber akışına rağmen, petrol şirketi Saudi Aramco’nun Cizan petrol tesislerinin vurulmuş olduğu yönündeki gelişmelerin arkasından petrol fiyatlarının yükselmesi dikkati çekiyor.
Analistler, enerji maliyetlerinin gerilememesi sebebiyle enflasyon risklerinin varlığını koruduğunu belirterek, bu çerçevede küresel merkez bankalarının şahin tutumunun devam edebileceğini söylemiş oldu.
Bu doğrultuda, ABD’de cuma günü açıklanacak enflasyon verisinin öneminin arttığını kaydeden analistler, verinin beklentiler doğrultusunda gerçekleşip gerçekleşmemesine bağlı olarak ABD Merkez Bankasının (Fed) siyaset adımlarına ilişkin beklentilerde oynaklık yaşanabileceğini dile getirdi.
Öte taraftan ABD Başkanı Donald Trump, Kanadalı tayyare şirketi Bombardier’in ürünlerinin artık ABD’de de satılmayacağını belirterek Kanada’yı Amerikan şirketlerinin ülkedeki faaliyetlerini engellemekle suçladı.
Açıklamada firmanın gelirlerinin yüzde 50’den fazlasının ABD’den geldiğini ve ürünlerinin ise yeterince iyi olmadığını öne devam eden Trump, “Artık Bombardier ürünleri ABD’de satılmayacak.” ifadesini kullandı.
Buna ek olarak Trump, toplumsal medya üstünden Kanada, Meksika ve Grönland dahil çevredeki bölgeleri “ABD toprağı” olarak gösteren bir harita paylaştı.
Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum, ABD merkezli X şirketinin toplumsal medya platformundaki hesabından yapmış olduğu açıklamada, Trump’ın paylaşımına tepki gösterdi. Sheinbaum, Meksika’nın “özgür, bağımsız ve egemen” bir ülke bulunduğunu belirterek, “hiçbir yabancı ülkenin himayesi altında olmadığını ve olamayacağını” açıkladı.
Bu gelişmelerin yanı sıra suni zeka alanındaki pozitif yönde gelişmeler piyasaları desteklemeye devam ediyor.
ABD merkezli suni zeka şirketi OpenAI’ın şimdiye kadarki en gelişmiş ve akıllı suni zeka modeli olarak duyurduğu GPT-6 Astra’nın arkasından öteki suni zeka geliştiricilerinin de yatırımlarını artıracağı beklentisi, yarı iletken sektöründe talebin artacağı öngörülerini güçlendirerek teknoloji hisselerine yönelik risk iştahını canlı tuttu.
Bu gelişmelerin ışığında enerji arzına yönelik endişelerin tam olarak giderilmemesi sebebiyle petrol tutarları kuvvetli kalmaya devam etti. Dün yüzde 0,8 artışla 97 dolara çıkan kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı, yeni günde de yüzde 0,6 yükselişle 97,6 dolarda seyrediyor.
ABD’nin 10 senelik tahvil faizi ise yatay seyrini sürdürerek yüzde 4,78 seviyesinde bulunuyor. Hürmüz Boğazı’na ilişkin ihtimaller içinde antak kalma ve Japon yenindeki değerlenmenin etkisiyle dün yüzde 0,3 düşerek 98,8 seviyesine gerileyen dolar endeksi, yeni işlem gününde önceki kapanışına yakın seyrediyor.
Doların görece zayıflaması ve tahvil faizlerindeki yükselişin frenlenmesiyle alternatif maliyeti azalan altının ons fiyatı ise yüzde 0,7 artışla 4 bin 434 dolardan alıcı buluyor.
Dün İşçi Bayramı dolayısıyla işleme kapalı olan New York borsası bugün tekrardan işlem görmeye başlamış olacak. ABD’de endeks vadeli kontratlar ise güne karışık başladı.
Avrupa borsalarında dün karışık bir seyir izlenirken, ABD-İran geriliminin enerji tutarları üstündeki tesirleri yatırımcıların odağında kalmaya devam ediyor.
Dün açıklanan verilere bakılırsa, Avro Bölgesi ekonomisi, bu senenin ikinci çeyreğinde önceki çeyreğe kıyasla yüzde 0,6 gelişme kaydetti. Avro Bölgesi’nde yatırımcı itimat endeksi, eylül ayında yükselişini üst üste beşinci aya taşıyarak Şubat 2022’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
Almanya’da endüstri üretimi, temmuz ayında piyasa beklentilerinin aksine yüzde 1,1 geriledi.
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, Grönland’da dijital bağlantı, temiz enerji ve tehlikeli sonuç ham madde alanlarını desteklemek suretiyle 200 milyon avroluk yatırım paketini duyurdu.
Ek olarak AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Almanya için Alternatif (AfD) partisinin Saksonya-Anhalt eyalet seçimlerini kazanmasını, Rusya kaynaklı olduğu öne sürülen Avrupa’ya yönelik hibrit hücum tehditlerine “gözlerini kapatan kesimlerin zemin kazanması” olarak değerlendirdi.
Söz mevzusu gelişmelerle, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,08 ve Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,15 düşerken, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,25 ve Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,33 terfi etti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.
Mevcut gelişmelerin ışığında Asya tarafındaki fiyatlamalarda suni zekaya yönelik iyimserlik, bölgede açıklanan makroekonomik verilerden alınan sinyaller ve dolar/yen paritesindeki hareket etkili oluyor.
Japonya’da nihai büyümenin ilk tahminlerin üstünde gerçekleşmesi ve gerçek ücretlerdeki artış, Japonya Merkez Bankasına (BoJ) yönelik sıkılaşma beklentilerini desteklerken, Çin’in ağustos ayına ilişkin ihracat ve ithalat verileri kuvvetli dış tecim görünümüne işaret ediyor.
Japonya ekonomisi senenin ikinci çeyreğinde yüzde 1,4 ile öncü tahminlerin üstünde büyüdü. Ülkede cari işlemler dengesi temmuzda ortalama 2,99 trilyon yen (ortalama 19,5 milyar dolar) fazla verdi.
Çin’in ağustos 2026 periyodu dış tecim fazlası, piyasa beklentilerine paralel olarak 119,09 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Bu zamanda ülkenin ihracatı senelik bazda yüzde 25, aylık bazda da yüzde 28,2 artış kaydetti.
Ayrıca Japonya’da kura müdahale söylemlerinin yükseldiği dönemde dolar/yen paritesi 152,89’a gerileyerek 18 Şubat’tan bu yana en düşük seviyesine indi. Analistler, yenin dolar karşısında kıymet kazanmasının dolar endeksinde gevşemeye katkı sağladığını belirterek, söz mevzusu durumun varlık fiyatlarında oynaklığın artmasına niçin olabileceğini kaydetti.
Söz mevzusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,1, Cenup Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,8 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4 yükselirken, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,5 düştü.
Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,99 kıymet kazanarak 14.151,59 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli sözleşme ise dün akşam seansında düzgüsel seans kapanışına bakılırsa yüzde 0,20 terfi etti.
Dolar/TL dünü 48,4320’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üstünde 48,4560’tan işlem görüyor.
Analistler, yarın yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt haricinde ise Almanya’da dış tecim dengesinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.300 ve 14.400 puanın direnç, 14.000 ve 13.900 puanın destek konumunda bulunduğunu kaydetti.
