Küresel piyasalar teknoloji hisseleri öncülüğünde haftaya pozitif başlarken, piyasalarda ABD Merkez Bankasının (Fed) bağımsızlığına yönelik artan endişeler ve jeopolitik gelişmeler risk unsuru olarak öne çıkıyor.
Teknoloji şirketlerine ilişkin iyimserlik yeni haftada da piyasalardaki risk iştahını artıran önde gelen faktörler içinde yer ediniyor. ABD’de cuma günü açıklanan istihdam verilerinin beklentileri karşılayamamasına rağmen, ülke ekonomisinin iyi durumda bulunduğunu göstermesi de borsalardaki yükselişleri destekliyor.
ABD’de açıklanan verilere gore, ülkede ziraat dışı sektörlerde istihdam geçen yıl aralıkta 50 bin şahıs artarak beklentilerin altında gerçekleşti. ABD’de işsizlik oranı ise aynı dönemde yüzde 4,5’ten yüzde 4,4’e geriledi.
ABD Merkez Bankasının dikkatle izlediği averaj saatlik kazanç ise bu zamanda aylık bazda yüzde 0,3 ve senelik bazda yüzde 3,8 artarak 37,02 dolara ulaştı. Geçen yıl aralıkta aylık bazda beklentilere paralel artan averaj saatlik kazancın, senelik bazda yüzde 3,6 yükseleceği öngörülüyordu.
Ziraat dışı istihdamda ekim ayı için açıklanan azalış, 173 binden 105 bine aşağı yönlü revize edildi. Kasım ayına dair istihdam artışı da 64 binden 56 bine düşürüldü.
ABD’de açıklanan veriler ve aşağı yönlü revizyonlar, iş gücü piyasasında soğumanın sürdüğüne işaret ederken, işsizlik oranının gerilemesi Fed’in faiz indirimlerinde bir süre beklemede kalabileceği öngörülerini öne çıkardı.
Analistler, ABD’de Federal hükümetin kapalı olduğu dönemde işsizlik oranının gerilemesinin ve averaj saatlik kazançların yükselmesinin ABD ekonomisinin enerjisini koruduğuna işaret ettiğini söylemiş oldu.
ABD’de Michigan Üniversitesi tarafınca ölçülen tüketici itimat endeksi ise ocakta 54’e çıkarak Eylül 2025’ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
Ekonomik verilerin yanı sıra Fed yetkililerinin açıklamaları da yakından takip ediliyor. Richmond Fed Başkanı Tom Barkin, son istihdam verilerinin ılımlı bir iş büyümesini ve düşük işe alım ortamını yansıttığını açıkladı.
Öte taraftan, ABD Başkanı Donald Trump’ın tarifelerinin yasallığına ilişkin ABD Yüksek Mahkemesinin beklenen sonucu açıklanmadı.
Beyaz Saray Ulusal Iktisat Konseyi Direktörü Kevin Hassett, Yüksek Mahkemenin Başkan Trump’ın tarifeleri uygulamak için acil durum yetkilerini kullanmasına karşı bir karar vermesi halinde alternatif önlemleri devreye sokabileceklerini aktardı.
Ayrıca ABD Başkanı Donald Trump, petrol şirketlerinin Venezuela’da lüzumlu kapasite ve altyapıyı inşa etmek için minimum 100 milyar dolar harcayacağını belirterek, bu şirketlerin güvenliğini sağlayacaklarını açıkladı.
Trump, kredi kartı faiz oranlarına da bir yıl süresince yüzde 10’luk sınır getirilmesi çağrısında bulunmuş oldu.
Trump’ın göreve gelmesinden sonrasında Fed’in bağımsızlığına yönelik endişeler bazen piyasaları meşgul ederken, Fed Başkanı Jerome Powell’ın cezai iddianame tehdidi alması bu endişelerin yeni haftada piyasaların odağında yer almasına niçin oldu.
Fed Başkanı Jerome Powell, ABD Hakkaniyet Bakanlığının Fed binalarının yenilenmesiyle ilgili olarak kendisine yönelik bir cezai iddianame tehdidinde bulunduğunu duyurdu.
Powell, yapmış olduğu açıklamada, Hakkaniyet Bakanlığının cuma günü Fed’e büyük jüri celbi bildiri ettiğini bildirdi. Celbin geçen yıl haziran ayında Senatonun Bankacılık Komitesi’nde verdiği ifadeyle bağlantılı bir cezai iddianame tehdidi içerdiğini aktaran Powell, söz mevzusu ifadesinin kısmen zamanı Fed ofis binalarının yenilenmesini kapsayan oldukça yıllı bir projeye ilişkin bulunduğunu anımsattı.
Powell, demokraside hukukun üstünlüğüne ve hesap verebilirliğe derin bir saygı duyduğunu vurgulayarak, “Asla kimse, Fed başkanı da dahil olmak suretiyle kanunların üstünde değildir. Sadece bu benzeri görülmemiş fiil, yönetimin tehditleri ve süregelen baskısı bağlamında daha geniş bir perspektiften değerlendirilmelidir.” ifadelerini kullandı.
Cezai suçlama tehdidinin aslolan sebebinin Fed’in para politikası kararları bulunduğunu öne devam eden Powell, şu şekilde devam etti:
“Cezai suçlama tehdidi, Fed’in faiz oranlarını Başkanın tercihlerini seyretmek yerine halka neyin hizmet edeceğine dair en iyi değerlendirmemize dayanarak belirlemesinin bir sonucudur. Bu, Fed’in faiz oranlarını kanıtlara ve ekonomik koşullara dayanarak belirlemeye devam edip edemeyeceği, yoksa bunun yerine para politikasının siyasal baskı yada yıldırma eylemleriyle mi yönlendirileceğiyle ilgilidir.”
Analistler, söz mevzusu gelişmenin tedirgin edici bulunduğunu sadece faiz oranları üstündeki acil tesirinin hemen hemen net olmadığını belirterek, bankanın bağımsızlığına ilişkin risklerin artması durumunda bunun piyasaların yönü üstünde negatif bir etkiye haiz olabileceğini söylemiş oldu.
Piyasalar yıla pozitif başlamasına rağmen, İran’daki protestolar, ABD’nin Venezuela’ya askeri müdahalesi, Çin-Japonya arasındaki diplomatik kriz ve ABD’nin Grönland’ı ilhak edebileceğine yönelik küresel çapta devam eden jeopolitik gerilimler yatırımcıları tedirgin etmeye devam ediyor.
Öte taraftan ABD’de bu hafta açıklanacak enflasyon verisi de piyasaların odağında bulunuyor. Bu gelişmelerle ABD’nin 10 senelik tahvil faizi yüzde 4,17’de, Fed’in bağımsızlığına ilişkin endişelerin artmasıyla dolar endeksi yüzde 0,1 azalışla 99 seviyesinde seyrediyor.
Söz mevzusu gelişmelerin etkisiyle altının onsu 4 bin 601,3 dolarla üstün derece elde etti. Altının onsu cuma günkü kapanışa gore yüzde 1,8 artışla 4 bin 583 dolardan, gümüşün onsu yüzde 4,7 artışla 84,3 dolardan işlem görüyor. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,7 yükselişle 63,2 dolarda seyrediyor.
ABD’de çip üreticilerinin hisselerindeki yükseliş öne çıktı. Broadcom’un hisseleri yüzde 3,8, Intel’in hisseleri yüzde 10,8 kıymet kazanmıştır.
Ek olarak, ABD Başkanı Donald Trump’ın konut piyasasını desteklemek amacıyla temsilcilerine 200 milyar dolarlık ipotekli tahvil (mortgage bond) alımı talimatı vermesinin peşinden ABD’nin büyük konut geliştirme şirketlerinden D.R. Horton’un hisseleri yüzde 7,8 ve PulteGroup’un hisseleri yüzde 7,3 terfi etti.
Bu gelişmelerle Dow Jones endeksi yüzde 0,48, S&P 500 endeksi yüzde 0,65 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,82 kıymet kazanmıştır. S&P 500 endeksi, 6.978,36 puanla üstün dereceli seviyeyi görmüş oldu. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.
Avrupa borsalarında, müdafa hisselerindeki yükselişlerin etkisiyle pozitif bir seyir seyredildi. Makroekonomik veri tarafına bakıldığında Avro Bölgesi’nde de perakende satışlar kasımda aylık bazda yüzde 0,2, senelik bazda yüzde 2,3 artış gösterdi.
Piyasa beklentisi, Avro Bölgesi’nde perakende satışların aylık yüzde 0,1, senelik yüzde 1,6 artacağı yönündeydi.
Bu gelişmelerle Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,53, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 1,44, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,80, ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,10 kıymet kazanmıştır.
Almanya’da DAX 40 endeksi 25.281,18 puan, Fransa’da CAC 40 endeksi 8.362,09 puanla üstün dereceli seviyeyi görmüş oldu. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.
New York borsasında cuma günü görülen yükselişler Asya piyasalarına da taşınırken, Asya borsalarında teknoloji hisseleri öncülüğünde alış ağırlıklı bir seyir izleniyor.
Suni zeka ve çip üretimine yönelik devamlı artan ilgi yardımıyla Asya’da teknoloji hisselerindeki yükselişler öne çıkıyor. Söz mevzusu gelişmelerle kapanışa yakın Cenup Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,7, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,8 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,9 terfi etti.
Cenup Kore’de Kospi endeksi 4.652,54 puanla üstün dereceli seviyeyi görmüş oldu. Japonya borsasında bugün dinlence sebebiyle işlem yapılmıyor.
Cuma günü alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,93 artışla 12.200,95 puanla üstün dereceli seviyeden kapattı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı şubat vadeli sözleşme ise cuma akşam seansında düzgüsel seans kapanışına gore yüzde 0,1 artarak 13.785,00 puandan tamamladı.
Dolar/TL, cuma gününü yüzde 0,2 artışla 43,0982’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üstünde 43,1400’dan işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin bulunduğunu, yurt haricinde ise Almanya’da cari denge ile Fed’e ilişkin gelişmelerin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.300 ve 12.400 puanın direnç, 12.100 ve 12.000 puanın ise destek konumunda bulunduğunu bildirdi.
