Türkiye, mayıs ayına su ve iklim başlığında iki değişik fotoğrafla girdi. Bir yanda İstanbul ve Ankara barajlarında geçen yıla nazaran belirgin toparlanma; öteki yanda mayıs ortasına yaklaşılırken yurdun birçok bölgesinde sağanak ikazları ile yüksek kesimlerde ise kar görüntüleri öne çıkmış vaziyette. Barajlardaki yükseliş şehirler için kısa vadeli bir nefes anlamına gelse de, uzun vadeli kuraklık riski, yazları artacak tüketim ve buharlaşma baskısı halen tehlikeli sonuç başlık olmayı sürdürüyor.
AVRUPA YAKASI YARI YARIYA
Mayıs verileri açısından en dikkat çekici tablo İstanbul’da görülüyor. İSKİ’nin son güncel verilerine nazaran İstanbul barajlarında averaj doluluk oranı yüzde 72,05 seviyesine çıktı. Ömerli yüzde 95’in, Elmalı yüzde 95’in, Darlık ise yüzde 91’in üstüne yükselirken; Terkos yüzde 59, Büyükçekmece yüzde 56, Sazlıdere yüzde 45, Istrancalar ise yüzde 43 bandında kaldı. İstanbul genel averajda rahatlamış görünse de barajlar içinde ciddi fark sürüyor. Megakentin su güvenliği, yalnızca toplam doluluk oranıyla değil, suyun hangi havzada toplandığı, yaz sıcaklıklarının iyi mi seyredeceği ve günlük tüketimin ne kadar artacağıyla beraber şekillenecek.
Yaz döneminde kuraklık riskinin tekrardan gündeme gelebileceği belirtiliyor.
ANKARA’DA SU STRESİ SÜRÜYOR
Ankara’da ise mayıs başı itibarıyla geçen yıla nazaran kuvvetli bir toparlanma var. ASKİ’nin son 2026 verilerine nazaran toplam doluluk oranı yüzde 44,22’ye çıktı. Geçen yıl aynı dönemde bu oran yüzde 30,29 seviyesindeydi. Etken kullanılabilir su oranı ise yüzde 19,32’den yüzde 37,73’e terfi etti. Barajlara gelen su miktarı 2026 Mayıs ayında 41 milyon 450 bin metreküpü aşarken, şehre verilen günlük toplam su miktarı 1 milyon 360 bin metreküp seviyesinde kaydedildi. Bu veri, başkentte barajların güçlendiğini; buna karşılık tüketim baskısının da yüksek seyrini koruduğunu gösteriyor.
SAĞANAKLAR GELİYOR
Mayıs ayının ikinci dikkat çekici başlığı ise hava vakalarındaki sert salınım. Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün değerlendirmesine nazaran önümüzdeki 10 günlük süreçte İstanbul, Kocaeli, Edirne, Kırklareli, Bilecik, Sakarya, İç Anadolu’nun büyük bölümünün yanı sıra, Batı Karadeniz’in iç kesimleri, Orta ve Doğu Karadeniz, Doğu Anadolu’nun kuzeyi ile Hakkari, Bitlis, Bingöl ve Muş çevrelerinde mahalli sağanak ve gök gürültülü sağanak yağış umut ediliyor. Hava sıcaklıklarının doğu kesimlerde mevsim normallerinin üstünde, öteki bölgelerde ise normaller civarında seyredeceği tahmin ediliyor.
38 YILIN EN YÜKSEK YAĞIŞI
MGM’nin 1 Ekim 2025-31 Mart 2026 periyodunu kapsayan 6 aylık su yılı raporuna nazaran Türkiye genelinde averaj 468,8 milimetre yağış kaydedildi. Bu kıymet, 374,3 milimetrelik normale nazaran yüzde 25, geçen senenin aynı dönemine nazaran yüzde 87 daha yüksek. Türkiye geneli 6 aylık su yılı yağışları son 38 senenin en yüksek seviyesine ulaştı. Tüm bölgelerde yağışlar normalin üstünde gerçekleşirken, en yüksek artış yüzde 39 ile Güneydoğu Anadolu’da görüldü.
KURAKLIK RİSKİ SÜRÜYOR
Sadece mayıs başındaki baraj rahatlaması ve kuvvetli su yılı verileri, kuraklık riskinin tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmiyor. MGM’nin kuraklık analizinde son resmi güncelleme Mart 2026 için yapılmış durumda. Bu haritalar, kısa vadeli yağışların toprağa ve barajlara nefes aldırdığını; buna karşılık 12 ve 24 aylık uzun vadeli kuraklık hafızasının bazı bölgelerde sürdüğünü gösteriyor. Bilhassa Marmara, Trakya, İç Ege, İç Anadolu’nun bazı havzaları ve Güneydoğu’daki uzun vadeli stres, yazları tarımsal sulama, yer altı suları ve içme suyu güvenliği açısından izlenmesi ihtiyaç duyulan kırılgan alanlar olarak öne çıkıyor.
ANTALYA DA RİSK BÜYÜYOR
Öte taraftan, Türkiye’nin su ve iklim tablosunda aslolan kırılgan alanlardan biri de Antalya Havzası olarak öne çıkıyor. COP31’e ev sahipliği meydana getirecek Antalya için meydana getirilen projeksiyonlar, yüzyıl sonuna doğru daha sıcak, daha kuru ve yaşam koşulları açısından daha zorlayıcı bir iklimin kapıda bulunduğunu gösteriyor. O şekilde ki; Kastamonu ve Hiroşima üniversitelerinden bilim adamlarının ortaklaşa yürüttüğü çalışmalara nazaran Antalya Havzası, yüzyıl sonuna kadar ısı, rutubet ve iklim konforu açısından belirgin bir dönüşüm yaşayacak. Araştırmada en büyük değişimin kıyı bölgelerinde ortaya çıkacağı belirtiliyor. Bugün gezim açısından cazip kabul edilen sahil bandı, ilerleyen yıllarda aşırı sıcak, azalan rutubet dengesi ve düşen iklim konforu sebebiyle eskisi kadar elverişli olmayacak.
Antalya için averaj sıcaklıklarda 2-4 derecelik artış bile mahalli iklim dengesi açısından büyük bir kaymaya denk geliyor.
KORKUNÇ ISINMA
Çalışmanın en çarpıcı bulgularından biri ısı artışlarıyla ilgili. Günümüzde Antalya Havzası’nın ortalama yüzde 30’unda senelik averaj sıcaklıklar 10-12 aşama aralığında seyrediyor. Sadece emisyonların azalmaya başladığı iyimser senaryoda bile yüzyıl sonunda bu sıcaklıkların 14-16 dereceye çıkacağı öngörülüyor. Emisyonların artmaya devam etmiş olduğu daha negatif senaryoda ise aynı bölgelerde senelik averaj sıcaklıkların 18-20 aşama bandına ulaşabileceği hesaplanıyor.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
