ABD Müdafa Bakanlığı, senelerdir Amerikan istihbaratının Sovyet ve Rus yapımı askeri sistemlere erişmesinde rol oynayan bir yüklenici hakkında çarpıcı bir karar aldı. Küresel saygınlığa haiz haber alma gösterim organı Intelligence Online’ın (IO) elde etmiş olduğu bilgilere bakılırsa Pentagon, CIA’in en gizli saklı operasyonlarından bazılarında kullanılan askeri ekipman aracısı firmayı kara listeye aldı. Pentagon’un kararının arkasında firmanın 24 Şubat 2022’de başlamış olan Rusya-Ukrayna Savaşı’nın arkasından Moskova ile ilişkilerini arttırarak devam ettirdiği iddiası bulunuyor. Pentagon’un kara listeye almış olduğu firmanın BAE merkezli AAL Group olduğu ifade edilmekte.
AFGANİSTAN’DA SOVYET HELİKOPTERİ KULLANDILAR
ABD istihbaratının Sovyet ve Rus yapımı askeri araçlarla ilişkisi Soğuk Harp sonrasına kadar uzanıyor. Bilhassa Afganistan operasyonlarında Mi-17 helikopterleri, bölgedeki pilotların bu araçları tanıması ve sıkıntılı coğrafi koşullarda kullanılabilmesi sebebiyle mühim rol oynadı. CIA’in 11 Eylül saldırılarından yalnızca 15 gün sonrasında Afganistan’a gönderilmiş olduğu ilk ekip de Rus yapımı Mi-17 helikopteriyle Pencşir Vadisi’ne ulaşmıştı. Helikopterde yedi CIA görevlisinin yanı sıra üç kişilik mürettebat, iki Afgan çevirmen, ortalama 900 kilogram ekipman ve 3 milyon dolar bulunuyordu. Bu helikopter CIA’in Langley’deki merkezindeki müzede sergileniyor.
CIA’in 11 Eylül saldırılarından 15 gün sonrasında Afganistan’a gönderilmiş olduğu ilk ekip, Rus yapımı Mi-17 helikopteriyle Pencşir Vadisi’ne ulaşmıştı. Sovyet ve Rus yapımı hava araçları ondan sonra ABD’nin Afganistan operasyonlarında uzun seneler kullanıldı. (CIA FOIA Archives)
MİLYONLARCA DOLARLIK Mİ-17 ALINDI
Pentagon da Afgan güvenlik güçleri için Rus yapımı helikopterlere uzun süre bağımlı kaldı. ABD Müdafa Bakanlığı 2013’te Rus devlet tabanca ihracat şirketi Rosoboronexport üstünden 30 Mi-17 helikopteri, yedek parçalar ve teknik destek için ortalama 554 milyon dolarlık sözleşme yapmış oldu. Karar o dönemde Kurultay’de de münakaşa yarattı. Afganistan hükümetinin 2021’de çökmesinin arkasından bu sistemlerin hikayesi değişik bir yöne döndü. ABD’nin Afganistan için satın almış olduğu Mi-17’lerin bir kısmı 2022’de Ukrayna’ya verilerek Rus ordusuna karşı kullanılmaya başlandı.
2022 SONRASI BAĞLANTI KRİZ YARATTI
Pentagon’un son sonucu, Washington’ın bir dönem CIA ve Amerikan ordusunun operasyonları için gereksinim duyduğu Sovyet/Rus askeri sistemleri elde eden tedarik ağlarıyla ilişkisini Ukrayna Savaşı sonrasında tekrardan değerlendirdiğini gösteriyor. Intelligence Online da kara sıralama kararının direkt firmanın Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden sonrasında Moskova ile bağlarını sürdürdüğü iddiasıyla bağlantılı bulunduğunu bildiriyor.
