BM ve DSÖ’nün yeni raporlarına nazaran, hanımefendilerin hem toplumsal hem de ekonomik eşitlik hakları giderek geriliyor. Sertlik, ücret adaletsizliği ve görünmez cam tavanlar, dünya genelinde hanımefendilerin yaşam standardını sınırlayan temel engeller haline gelmiş durumda. Raporlarda dünya genelinde 840 milyon kadının sertlik görmüş olduğu, Avrupa’da ise hanımefendilerin senenin iki ayını simgesel olarak “parasız” çalmış olduğu ortaya konuldu.
Dünya genelinde her üç hanımdan biri yaşamı süresince fizyolojik yada cinsel şiddete maruz kalıyor; 316 milyon hanım son bir yılda bu sertliği yaşadı.
ŞİDDET ARTIYOR
DSÖ’nün 2025 tarihindeki Küresel Hanıma Yönelik Sertlik Raporuna nazaran, dünya genelinde 840 milyon hanım, doğrusu her üç hanımdan biri, yaşamı süresince cinsel yada fizyolojik şiddete maruz kaldı. Bunların 682 milyonu, partneri tarafınca minimum bir kez fizyolojik ya da cinsel saldırıya uğradı. Son 12 ay içinde 316 milyon kadının bu sertliği yaşamış olduğu bildirildi. Partner dışı cinsel şiddete uğrayanların sayısı ise 263 milyonu buldu. Raporda bilhassa Pasifik adaları, Sahra-altı Afrika ve Cenup Asya bölgelerinde sertlik oranlarının yüzde 50’yi geçmiş olduğu vurgulmakta.
YÜZDE 12 AZ KAZANIYORLAR
Avrupa Birliği verilerine nazaran hanımefendiler, aynı işi meydana getiren erkeklerden averaj yüzde 12 daha azca kazanıyor. Bu oran simgesel olarak “Eşit Ücret Günü”nü 17 Kasım’a denk getiriyor dolayısıyla hanımefendiler senenin geri kalanında adeta parasız çalışıyor. AB’ye nazaran bu farkın yüzde 24’ü “bakım, sıhhat ve eğitim şeklinde düşük ücretli sektörlere yönlendirme” sonucu gerçekleşiyor. Eşit işe eşit ücret, yönetim kurullarında cinsiyet dengesi ve saydam maaş düzenlemeleri üstüne yeni yasal adımlar da Avrupa Komisyonu’nun ‘Eşitlik Birliği Planı’ kapsamında gündeminde içeriyor.
GÖRÜNMEZ CAM TAVAN
Birleşmiş Milletler verileri, hanımefendilerin yüzde 60’ının emek verme yaşamı süresince minimum bir kez cinsel rahatsız etme yada ruhsal şiddete maruz kaldığını gösteriyor. Bayanlar yalnızca düşük maaşlarla değil, terfi engelleriyle de karşı karşıya. Raporda, “cam tavan” olarak adlandırılan bu görünmez bariyerler, hanımefendilerin üst yönetim pozisyonlarına gelmesini engelliyor. AB’nin örnek vaka analizlerinde, adamların maaş pazarlıklarında yüzde 15 daha yüksek ücret talep etmiş olduğu, hanımefendilerin ise “zorlayıcı görünme” korkusuyla bunu yapmadığı saptanmış durumda.
Bayanlar Avrupa’da erkeklerden averaj yüzde 12 daha azca kazanıyor; “Eşit Ücret Günü” 17 Kasım, hanımefendiler için senenin geri kalanında simgesel “parasız emek verme” günü kabul ediliyor.
SAĞLIK POLİTİKASI ÜRETİLMİYOR
DSÖ raporuna nazaran COVID-19 pandemisi, savaşlar, iklim felaketleri ve ekonomik krizler bayanlara yönelik sertliği arttırmış durumda. Kriz bölgelerinde yaşayan hanımefendilerin yüzde 56’sı, yerinden edilmiş mültecilerin ise yüzde 48’i şiddete uğruyor. 30 senelik Pekin Fiil Platformu incelemesine katılan 88 ülke bu mevzuyu ulusal öncelik duyuru etse de, bu ülkelerde yalnızca yüzde 38’i bayanlara yönelik sertliği kapsayan sıhhat politikalarına haiz.
TERCİH DEĞİL ÖNKOŞUL
BM Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, raporun sunumunda “Bayanları güçlendirmek bir tercih değil, sulh, kalkınma ve sıhhat için önkoşuldur. Bayanlar için daha güvenli bir dünya, hepimiz için daha iyi bir dünyadır” ifadelerini kullanmakta. Uzmanlar, bayanlara yönelik şiddetin yalnızca bireysel kabahat değil, küresel bir mesele bulunduğunu belirtiyor.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
