Marmara Denizi’nde tekrardan müsilaj tehlikesi belirirken Marmara Denizi havzasının yüz ölçümünün yüzde 30’unun 2030 yılına kadar korunmasını hedefleyen; havza ölçeğinde organik alanların ve ekosistemlerin korunduğu bir restorasyon stratejisi olan “Marmara Denizi: Restorasyon Yol Haritası” emek vermesi bölgedeki tüm paydaşların kullanımına açıldı. Rapora gore 2022 sonbaharından 2024 ilkbaharına kadar devam eden on altı ay süresince hazırlanan çalışmanın, deniz biyologları, mühendisler, kent plancıları, hukuk uzmanları, araştırmacılar, öğrenciler ve sivil inisiyatifler benzer biçimde çeşitli paydaşların katkılarıyla şekillendirildiği açıklandı.
Bölgenin ekolojik dengesine uygun mahalli ağaç ve nebat türlerinin dikiminin teşvik edilmelse igerektiği belirtiliyor.
MÜSİLAJ ZİRVE NOKTASI
2021 yazında, Marmara Denizi’nin devasa müsilaj kütleleriyle kaplanarak eşi benzeri görülmemiş bir çevresel krizle karşı karşıya kalmış olduğu hatırlatılan raporda seneler süresince Marmara Denizi’ne meydana getirilen atık su deşarjı, tarımsal akış ve endüstri kirliliğinin, denize aşırı oranda azot ve fosfor benzer biçimde gıda maddeleri taşımış olduğu belirtilerek havzanın kirlilik durumlu ile ilgili şu mühim saptamalarda bulunuluyor:
NEHİR ÇIKIŞLARI ÖNEMLİ
“Marmara Denizi havzasının güneyinde yer edinen nispeten azca gelişmiş üç nehrin (Biga, Gönen, Simav-Susurluk) kıyı ile buluşmuş olduğu alanlar, çözünmüş oksijen seviyelerinin mühim seviyede daha yüksek bulunduğunu ortaya koymaktadır. Bu durum, daha geniş havzanın hidrolojik ağının ve su toplama alanının Marmara Denizi’ndeki su kalitesi için ne kadar mühim bulunduğunu vurgulamaktadır.”
ÖLÜ BÖLGE OLABİLİR
Marmara Denizi’ndeki müsilaj krizinin, Meksika Körfezi ve Baltık Denizi benzer biçimde dünyanın öteki ölü bölgelerine çarpıcı bir halde benzediği hatırlatılarak şu uyarılarda bulunuluyor: “2008 senesinde meydana getirilen bir araştırmaya gore dünyada 400’den fazla ölü bölge bulunmaktadır ve bu sayı önceki değerlendirmelere gore mühim bir artış göstermiştir. Ölü bölgeler öldürücüdür: Bu oksijen tükenmiş yada hipoksik sularda oldukca azca organizma hayatta kalabilir ya da hiçbir organizma yaşayamaz.”
HAVZA İÇİN REHBER
Marmara Denizi’nin Nilüfer Nehri ve Karacabey deltası benzer biçimde daha minik havzalardan oluştuğu belirtilirken, “Havza ölçeğinde planlama, korunması, restore edilmesi yada yönetim müdahalelerinin önceliklendirilmesi ihtiyaç duyulan eleştiri alanları belirlememize olanak tanır” ifadelerine yer veriliyor.
Bölgenin ekolojik dengesine uygun mahalli ağaç ve nebat türlerinin dikiminin teşvik edilmelse igerektiği belirtiliyor.
YÜZDE 30 KURTARILACAK
Raporda havzaların korunmasıyla ilgili şunlar yer ediniyor; “2030 yılına kadar ekosistemlerin ve organik alanların %30’unu korumak, ciddi kirlilik ve çevresel bozulma sebebiyle ölü bölge duyuru edilen Marmara Denizi benzer biçimde bir havzanın iyileştirilmesine mühim katkı sağlayabilir. Havzadaki kalan tüm ormanlar ve kıyı habitatlarının ulusal parklar yada deniz koruma alanları benzer biçimde koruma statüsüne alınması, bölgenin %25 oranına ulaşmasına destek olabilir. Bu harita, tehdit altındaki türlere yaşam alanı elde eden ve onların iyileşip çoğalmasına olanak tanıyan eleştiri habitat alanlarının bir listesini göstermektedir. Bu alanların korunması, restore edilmesi ve 2030 yılına kadar uyarlanabilir şekilde yönetilmesi, bu %30 hedefine ulaşmak için gereklidir.”
“Sulak alanlarda bozulmuş hidrolojik süreçlerin onarılması için organik su akışlarının desteklenmesi hedeflenmelidir. Sulak alanlara olan su giriş ve çıkışları engellenmemeli, ve baraj, set, yol, altyapı benzer biçimde engellerin kaldırılarak ekosistem dostu çözümlerle iyileştirilmesi sağlanmalıdır.”
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
