İsrail’de Başbakan Benjamin Netanyahu, güvenlik kabinesini Pazar akşamı Tel Aviv’de topladı. Toplantıdan sızan bilgilere nazaran kabinenin odak başlıkları Gazze’nin bütünüyle işgal edilmesi ve Batı Şeria’nın ilhak edilmesi oldu. İşgal planı imzalanırken kabinenin ülkede en oldukca tepki toplayan ve Hamas’ın da kabul etmiş olduğu ateşkes–tutsak takası dosyasını gündemine bile almadığı ortaya çıktı. Elde edilmiş bilgilere nazaran Gazze’de bir milyondan fazla Filistinlinin sürülmesini de öngören E1 Projesinin gelecek ay gerçekleştirilmesi de kararlaştırıldı. Netanyahu kabine üyelerine ABD’nin Ürdün Vadisi’nin işgaline “ABD’nin sessiz onay verdiğini” iddia etse de ülkedeki liberal kanat olarak malum ordu ve kabinedeki merkez sağcı üyeler bu işgale karşı çıktılar. Güvenlik kaynakları ise ABD Başkanı Donald Trump’ın nihai pozisyonunun belirleyici olacağını ifade ediyor.
İsrail hükümeti bir taraftan Gazze’yi işgal ederken öteki taraftan ise Batı Şeria’nın ilhakını onayladı.
ESİRLERİ UMURSAMIYOR
Toplantıya ilişkin sızan bilgiler, ateşkes–tutsak takası başlığının gündemde yer almadığını teyit etti. Ulusal Güvenlik Bakanı aşırı sağcı Itamar Ben Gvir başta olmak suretiyle savaşçı kanattan bazı adların, tutsak anlaşmasına karşı oylama talep ettikleri; sadece Başbakan Netanyahu’nun “gündemde olmadığı” nedeni öne sürülerek bu talebi reddettiği aktarıldı. Kabinenin kararlarına nazaran soykırımcı devlet Gazze’deki askeri operasyonlarını şiddetlendirecek, bölgedeki Filistinlileri yurtlarından sürecek ve tüm rehinelerin tek seferde özgür bırakılmasını içeren bir antak kalma önerecek. Ülkede liberal kale olarak malum ordu kanadının ilhak ve tek seferde tutsak takası benzer biçimde aşırı girişimleri desteklemediği sadece koalisyonun bu iki seçenekte ısrar eden olduğu da ifade edilmekte.
ABD’YE GÜVENİYOR
Kabine gündeminde yer edinen öteki başlık ise Batı Şeria’nın ilhakı tartışmaları oldu. Onaylanan kararın arka planında ise şunlar yaşandı: Aşırı sağdan Maliye Bakanı Bezalel Smotrich ve Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben Gvir’in, “tam ilhak” yönünde baskı yapmış olduğu; alternatif senaryolar içinde “bir tek Ürdün Vadisi” ya da “bir tek yerleşimler ve bağlantı yolları” seçeneklerinin bulunmuş olduğu bildirildi. Netanyahu, ABD’nin Ürdün Vadisi için “sessiz onay” verdiğini iddia etti. İsrail hükümeti kısa süre ilkin Kudüs ile Ma’ale Adumim arasındaki E1 bölgesinde 3 bin 400 civarında konut öngören bir yerleşim inşa planını onaylamıştı. Internasyonal tepkilere karşın işgal ve ilhak planlarından vazgeçmeyen İsrail’in planı ABD Büyükelçisi Mike Huckabee’ye de anlatıldı. Güvenlik kaynaklarına nazaran Kabine toplantısında Batı Şeria’nın ne kadar ilhak edileceğine ilişkin işgal eylemlerinde ABD Başkanı Donald Trump’ın nihai pozisyonunun belirleyici olacak.
Güvenlik kaynaklarına nazaran Başbakan Binyamin Netanyahu’nun saldırgan politikasındaki en büyük güvencesi ABD Başkanı Donald Trump’ın verdiği “sessiz onay”
1967’DEN BERİ GÜNDEMDE
İsrail’in Batı Şeria’nın tamamını ya da bir bölümünü ilhakı yönündeki sömürge planı ilk kez 1967 Altı Gün Savaşı’nda bölgenin işgaliyle beraber gündeme geldi. 10 Eylül 2019’da Başbakan Netanyahu, Ürdün Vadisi’ni ilhak planını duyurdu. 28 Mayıs 2020’de, ABD–İsrail ortak haritalandırma emek harcaması tamamlanınca Temmuz 2020’de işgal için adım atılacağı açıklandı; sadece Temmuz planı sonrasında ertelendi. Internasyonal düzeyde, Birlemiş Milletler ve oldukca sayıda başkent, ilhakın internasyonal hukuka aykırı olacağı uyarısını yineledi; Avrupa Birliği üyesi ülkelerden ve Orta Doğu ülkelerinden kuvvetli itirazlar geldi. Son olarak 23 Temmuz 2025’te İsrail Meclisi Knesset, Batı Şeria’nın ilhakını destekleyen bir sonucu kabul etti. Güvenlik kaynaklarına nazaran Netanyahu hükümeti tüm saldırgan eylemleri için küresel kamuoyuna değil ABD Başkanı’nın tepkisine bakıyor.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
