İstanbul Endüstri Odası (İSO) Türkiye İmalat PMI ekimde 47,3’e gerileyerek etkinlik koşullarında gene belirgin bir aylık bozulmaya işaret etti. Endeks hazirandan bu yana en düşük düzeyde kaydedildi ve böylece sektördeki zayıflama eğilimi 31’inci aya ulaştı. Ekimde sıkıntılı piyasa koşulları ve enflasyonist baskılar, imalatçıların yeni siparişlerinde Temmuz 2023’te başlamış olan yavaşlamanın devam etmesine niçin oldu. Söz mevzusu yavaşlama son üç ayın en belirgin düzeyinde gerçekleşirken yeni ihracat siparişlerinde de ivme kaybı sürdü.
İstanbul Endüstri Odası Türkiye Sektörel PMI ekim raporuna nazaran, eylülde olduğu benzer biçimde ekimde de 10 sektörden yalnız biri üretimini artırabildi. Yüksek maliyet baskıları, imalat sektöründe büyümeyi baskılayan ana etkenlerden biri olmayı sürdürdü. Giyim ve deri ürünleri sektöründe üretim son üç ayın ilk artışını kaydederken, besin üretimi tekrardan yavaşlamaya geçti. Üretimde en belirgin yavaşlama, toplam yeni siparişlerde ise en sert yavaşlama metalik olmayan mineral ürünler sektöründe görüldü. Yeni ihracat siparişleri besin ürünleri ile giyim ve deri ürünleri sektörlerinde arttı. Yeni siparişlerdeki durgunluk sebebiyle üretim gereksinimlerinin zayıf seyretmesi, imalatçıların ilave istihdam yaratmasına engel oldu.
Ekonomik büyümenin öncü göstergesi olan imalat endüstri performansında en süratli ve güvenilir referans kabul edilen İstanbul Endüstri Odası (İSO) Türkiye İmalat PMI (Satın Alma Yöneticileri Endeksi) anketinin Ekim 2026 süreci neticeleri açıklandı. Eşik kıymet olan 50,0’nin üstünde ölçülen tüm rakamların sektörde iyileşmeye işaret etmiş olduğu anket sonuçlarına nazaran, eylülde 47,9 olan manşet PMI ekimde 47,3’e gerileyerek etkinlik koşullarında gene belirgin bir aylık bozulmaya işaret etti. Endeks hazirandan bu yana en düşük düzeyde kaydedildi ve böylece sektördeki zayıflama eğilimi 31’inci aya ulaştı. Ekimde sıkıntılı piyasa koşulları ve enflasyonist baskılar, imalatçıların yeni siparişlerinde Temmuz 2023’te başlamış olan yavaşlamanın devam etmesine niçin oldu. Söz mevzusu yavaşlama son üç ayın en belirgin düzeyinde gerçekleşirken yeni ihracat siparişlerinde de ivme kaybı sürdü.
Bu gelişmelere bağlı olarak imalatçılar üretimlerini daha yüksek oranda azalttı ve stokları sınırı olan düzeyde tutma eğilimini sürdürdü. İş yüklerindeki düşüş ve çalışan istifalarının etkisiyle istihdam da daralmaya devam etti. Bununla beraber, çalışan sayısında gerileme ılımlı gerçekleşti ve hazirandan bu yana en düşük oranda kaydedildi. Yükselen petrol tutarları, ham madde maliyetleri ve döviz kuru başta olmak suretiyle bir takım unsur, Türk imalat sektörünün girdi maliyetlerinde keskin yükselişin sürmesine yol açtı. Girdi maliyetleri enflasyonu eylül ayına nazaran yavaşlamasına karşın yüksek seyrini korudu ve yıl içi averaj seviyesinin üstünde kaldı. Benzer şekilde, nihai ürün tutarları da belirgin şekilde yükselmeye devam etti. Son olarak, deniz taşımacılığındaki aksamalar ve araç-gereç yetersizlikleri tedarikçilerin teslimat sürelerinin uzamaya devam etmesinde rol oynadı. Tedarikçi performansının son bir senedir bozulma eğiliminde olmasına karşın ekimde teslim sürelerindeki artış sınırı olan düzeyde kaldı.
İstanbul Endüstri Odası Türkiye İmalat PMI anket verileri hakkında değerlendirmede bulunan S&P Global Market Intelligence Iktisat Direktörü Andrew Harker, şunları söylemiş oldu: “Türk imalatçılarının karşı karşıya olduğu ekonomik koşullar, sektörün son çeyrek başlangıcında da gelişme kaydetmekte zorlanmasına yol açtı. Talep zayıf seyrini korurken, fiyatlarda keskin artış ve tedarikçilerin teslimat sürelerinde uzama devam etti. İstihdamdaki daralmanın oldukça ılımlı düzeyde seyretmesi ise gelecek aylarda üretimdeki düşüşün yavaşlayabileceği yönünde ümit vermesi bakımından görece pozitif bir gelişme oldu.”
İSO Türkiye Sektörel PMI’a nazaran gelişme azca sektörle sınırı olan kaldı
İstanbul Endüstri Odası Türkiye Sektörel PMI ekim raporuna nazaran, eylülde olduğu benzer biçimde ekimde de 10 sektörden yalnız biri üretimini artırabildi. Giyim ve deri ürünleri sektöründe üretim son üç ayın ilk artışını kaydederken, besin üretimi tekrardan yavaşlamaya geçti. Üretimde en belirgin yavaşlama ise metalik olmayan mineral ürünler sektöründe görüldü. Yeni siparişlerde tablo birazcık daha pozitif seyretti ve iki sektörde artış kaydedildi. Gelişme bölgesinde yer almaya devam eden besin ürünleri sektörüne ekimde belirgin bir iyileşme kaydeden giyim ve deri ürünleri de birlikte rol aldı. Bu iki sektörde yeni ihracat siparişleri de artış gösterdi. Üretimde olduğu benzer biçimde, toplam yeni siparişlerde de en sert yavaşlama metalik olmayan mineral ürünler sektöründe yaşandı. Bu sektörü azca farkla kara ve deniz taşıtları sektörü izledi. Yeni siparişlerdeki durgunluk sebebiyle üretim gereksinimlerinin zayıf seyretmesi, imalatçıların ilave istihdam yaratmasına engel oldu. İstihdam artışı, yeni siparişlerin hızlandığı giyim ve deri ürünleri ile besin ürünleri sektörleriyle sınırı olan kaldı. Yüksek maliyet baskıları, imalat sektöründe büyümeyi baskılayan ana etkenlerden biri olmayı sürdürdü. Ekimde takip edilen 10 sektörün büyük bölümünde girdi tutarları enflasyonu terfi etti. En süratli artışlar besin ürünleri ile kimyasal, plastik ve kauçuk ürünler sektörlerinde; en hafifçe artış ise ağaç ve kağıt ürünleri sektöründe kaydedildi. Nihai ürün fiyatlarında ise en keskin yükseliş elektrikli ve elektronik ürünler sektöründe kaydedildi. Bu sektördeki artış Şubat 2024’ten bu yana en yüksek düzeyde gerçekleşti. Satış fiyatlarında ise en ılımlı artışlar giyim ve deri ürünleri ile ana metal sektörlerinde ölçüldü. Ekimde tedarikçilerin teslimat sürelerinde belirgin bir sektörel ayrışma gözlendi. Dört sektörde teslimat süreleri kısalırken, en belirgin iyileşme kimyasal, plastik ve kauçuk ürünler sektöründe yaşandı. Tedarikçi performansındaki en belirgin bozulma ise elektrikli ve elektronik ürünler ile ana metal endüstri sektörlerinde seyredildi.
