Türkiye Ziraat Odaları Birliği Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Haziran ayında üretici market fiyatlarındaki farklı olan şeylerle, girdi maliyetlerinde yaşanmış olan değişimleri deklare etti. Haziran ayında market ile üretici içinde en fazla fiyat farkı yüzde 379,3 ile elma’da oldu.
Ziraat Odaları Birliği’nden meydana getirilen izahat şöyleki;
“Elmadaki fiyat farkını yüzde 284,2 ile havuç, yüzde 283,5 ile çilek, yüzde 251,3 ile yeşil fasulye ve yüzde 246,9 ile kiraz takip etti.
Elma 4,8 kat, havuç ile çilek 3,8 kat ve yeşil fasulye 3,5 kat fazlaya satıldı. Üreticide 18 lira 75 kuruş olan elma markette 89 lira 87 kuruşa, 22 lira 50 kuruş olan havuç 86 lira 45 kuruşa, 43 lira olan çilek 164 lira 91 kuruşa, 46 lira 25 kuruş olan yeşil fasulye 162 lira 45 kuruşa ve 57 lira 50 kuruş olan kiraz 199 lira 48 kuruşa satıldı.
Haziran ayında markette fiyatı en fazla artan ürün çilek olurken üreticide kabak oldu. Fiyatı en fazla düşen ürün ise markette domates, üreticide karpuz oldu.”
Market tutarları
“Haziran ayında markette 38 ürünün 21’inde fiyat artışı, 17’sinde fiyat düşüşü görüldü.
Haziran ayında markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 81 ile çilek oldu. Çilekteki fiyat artışını yüzde 52,2 ile havuç, yüzde 32,8 ile kabak, yüzde 32,5 ile kuru soğan ve yüzde 24,7 ile patates takip etti.
Markette fiyatı en fazla azalan ürün ise yüzde 37,8 ile domates oldu. Domatesteki fiyat düşüşünü yüzde 22,3 ile karpuz, yüzde 17,1 ile nohut, yüzde 13,3 ile kuru üzüm ve yüzde 10,5 ile yumurta izledi.”
Üretici tutarları
“Haziran ayında üreticide 30 ürünün 12’sinde fiyat artışı olurken 9 üründe fiyat düşüşü görüldü. 9 üründe ise fiyat değişimi olmadı.
Üreticide en oldukca fiyat düşüşü yüzde 54,8 ile karpuzda görüldü. Karpuzdaki fiyat düşüşünü yüzde 43,3 ile domates, yüzde 30,4 ile limon, yüzde 25,4 ile yeşil fasulye ve yüzde 15,7 ile maydanoz izledi.
Üreticide en oldukca fiyat artışı yüzde 112,5 ile kabakta görüldü. Kabaktaki fiyat artışını yüzde 50 ile havuç, yüzde 47,4 ile patlıcan, yüzde 33,4 ile sivri biber ve yüzde 28,1 ile patates izledi.”
Üretici fiyat değişimlerinin sebepleri
“Seralarda sürem bitmek suretiyle. Kabak, patlıcan, sivri biber ve salatalık genel olarak söküldü, bu da arzı düşürerek fiyatların artmasına sebep oldu. Domateste ise sera sezonunun sonuna gelinse de Antalya’nın, Mersin’in ve Balıkesir’in yayla kesimlerinde domates hasadının başlamasıyla arz arttı, bu da fiyatların düşmesine niçin oldu.
Hasat miktarındaki artışa bağlı olarak karpuz arzının yükselmesi üretici fiyatlarının düşmesine niçin oldu.
Limonda talepteki azalma, üretici fiyatlarının düşmesine sebep oldu.
Yazlık patateste ilkbahar yağışlarının uzun sürmesi, üründe bozulmalara niçin oldu ve arz azaldı. Bu durum patates fiyatlarının yükselmesine yol açtı.
Havuçta gezim sezonuna bağlı olarak talep artışı olduğundan fiyatlar terfi etti.”
Girdi fiyatlarında yaşanmış olan değişimler
“Ziraat Odalarımız vasıtasıyla girdi piyasalarından aldığımız fiyat verilerine bakılırsa; Haziran ayında, Mayıs ayına bakılırsa 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 0,6, DAP gübresi ise yüzde 0,3 oranında artış gösterdi. Buna rağmen ÜRE gübresinin fiyatında yüzde 9, amonyum sülfat gübresinde yüzde 4 ve amonyum nitrat gübresinde yüzde 2,4 oranında düşüş görüldü.
Geçen senenin Haziran ayına bakılırsa son bir yılda amonyum sülfat gübresi yüzde 77,9, amonyum nitrat gübresi yüzde 72,4, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 46,1, DAP gübresi yüzde 39,5 ve ÜRE gübresi yüzde 12,2 oranında arttı.
Haziran ayında Mayıs ayına bakılırsa besi yemi tutarları yüzde 0,1, süt yemi tutarları yüzde 0,4 arttı. Son bir yılda ise besi yemi yüzde 30,9, süt yemi yüzde 29,2 oranında arttı.
Elektrik tutarları senelik olarak yüzde 25,1, ziraat ilacı tutarları yüzde 27,8 oranında arttı. Haziran ayında mazot fiyatı aylık olarak 2,7 oranında düşerken senelik yüzde 31,5 oranında arttı.”
