Dünya Sıhhat Örgütü’nün (DSÖ) açıklamasına bakılırsa MV Hondius adlı yolcu gemisiyle bağlantılı hantavirüs vakalarında 8 hastalık bildirildi, 5 olay doğrulandı ve 3 şahıs yaşamını yitirdi. DSÖ, olay sayısını 6 doğrulanmış ve 2 ihtimaller içinde olay olarak güncellerken, kamuya yönelik genel riskin düşük bulunduğunu bildirdi. İspanya’da Alicante kentinde enfeksiyon şüphesiyle bir kadının tedavi altına alınması ise ihtimaller içinde yeni bir salgın ihtimalinin iktisat, yaşam ve çalışanlar üstündeki tesirini tekrardan münakaşaya açtı. Internasyonal finans raporları, 2020’deki kapanmanın arkasından toparlanmanın eşitsiz bulunduğunu vurguluyor. Hantavirüs’ün yayılması halinde gerçekleşebilecek ihtimaller içinde bir kapanmanın en o kadar da yoksul kesimleri vuracağına vurgu yapılıyor.
Internasyonal finans kurumlarının analizlerinde, Hantavirüs’ün yayılması halinde gerçekleşebilecek ihtimaller içinde bir kapanmanın en fazlaca yoksul kesimleri vuracağına vurgu yapılıyor. (Shutterstock)
COVID-19’UN AĞIR FATURASI
Dünya Bankası verilerine bakılırsa COVID-19 salgını, küresel ekonomide son yüzyılın en büyük krizlerinden birini yarattı. Dünya ekonomisi 2020’de yüzde 3,3 küçülürken, yoksulluk ve gelir kaybı bilhassa gelişmekte olan ülkelerde sert şekilde arttı. Verilere bakılırsa salgın, 2021 yılı itibariyle 150 milyon insanı aşırı yoksulluğa itti. Internasyonal Emek verme Örgütü (ILO) verilerinde 2020’de küresel iş gücü gelir kaybı 3,7 trilyon dolar olarak hesaplandı. UNCTAD verileri de aynı yıl küresel ticaretin ortalama 2,5 trilyon dolar, doğrusu yüzde 9 civarında daraldığını ortaya koydu.
BÜYÜK DESTEK PAKETLERİ ÇIKMAYABİLİR
IMF’nin Nisan 2026 Dünya Ekonomik Görünümü raporuna bakılırsa küresel büyümenin 2026’da yüzde 3,1’e, 2027’de ise yüzde 3,2’ye gerilemesi umut ediliyor. Internasyonal kredi derecelendirme kurumlarının raporlarındaki ortak vurguya bakılırsa ABD ve İsrail’in Orta Doğu’daki savaşları, küresel iktisat üstünde yeni bir kontrol yaratıyor. Enflasyonun ise bu yıl içinde tekrardan yukarı yönlü baskı görebileceği ifade ediliyor. Aynı kuruluşların finansal seyretme raporlarına bakılırsa küresel kamu borcu 2025’te GSYH’nin yüzde 94’üne yaklaşırken, 2029’da yüzde 100’e ulaşabilir. Internasyonal Finans Enstitüsü verilerine bakılırsa ise küresel borç 2026’nın ilk çeyreği sonunda 353 trilyon dolara yaklaştı. Bu tablo, yeni bir kapanma durumunda devletlerin 2020’deki benzer biçimde büyük destek paketleri izahat kapasitesinin daha sınırı olan olacağını gösteriyor.
Ekonomik veriler, ihtimaller içinde yeni bir küresel salgın durumunda devletlerin 2020’deki benzer biçimde büyük destek paketleri izahat kapasitesinin daha sınırı olan olacağını gösteriyor. (Shutterstock)
SAVAŞ VE SİLAHLANMA BASKISI
SIPRI’nin 2026’da yayımladığı rapora bakılırsa dünya askeri harcamaları 2025’te 2 trilyon 887 milyar dolara ulaştı. Bu sayı, üst üste 11’inci senelik artış ve SIPRI’nin kaydettiği en yüksek düzey oldu. Avrupa’da askeri harcamalar da yüzde 14 artarak 864 milyar dolara, Asya ve Okyanusya’da ise yüzde 8,1 artarak 681 milyar dolara çıktı. NATO üyelerinin toplam askeri harcanması 1 trilyon 581 milyar dolar ile dünya toplamının yüzde 55’ine ulaştı. Rapora bakılırsa Hürmüz Boğazı krizi, Rusya-Ukrayna Savaşı, Orta Doğu’daki enerji şokları ve artan müdafa bütçeleri yeni bir salgında kapanmanın maliyetini daha da ağırlaştırabilir. Petrol, naturel gaz, lojistik ve besin fiyatlarında eş zamanlı artış yaşanması halinde kapanmanın yalnızca sıhhat değil, enerji ve borç krizi olarak da derinleşebileceği değerlendiriliyor.
EN BÜYÜK RİSK YOKSULLUK
COVID-19 dönemindeki veriler temel alındığında yeni bir küresel kapanma; küresel GSH’de trilyonlarca dolarlık yitik, ticarette tekrardan büyük daralma ve gelişmekte olan ülkelerde yeni yoksulluk dalgaları anlamına geliyor. Internasyonal finans verileri, 2020’deki kapanmanın arkasından toparlanmanın eşitsiz bulunduğunu ve yoksul ülkelerin gelir kayıplarını fazlaca daha geç telafi ettiğini ortaya koyuyor.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
