Ekonomide son günlerde açıklanan rakamlar, kamu maliyesi ve bankacılık sektöründeki gelişimleri tekrardan gündeme taşıdı. Gömü ve Maliye Bakanlığı’nın bütçe gerçekleşmelerine gore 2026’nın ocak-eylül döneminde faiz giderleri geçen senenin aynı dönemine gore yüzde 35,4 artarak 2 trilyon 251 milyar liraya terfi etti. Aynı dönemde merkezi yönetim bütçesinden 13 trilyon 948 milyar liralık harcama yapılırken, toplam gelirler 12 trilyon 108 milyar lira düzeyinde gerçekleşti. Dokuz aylık bütçe açığı ortalama 1 trilyon 840 milyar lirayı buldu. Faiz ödemelerinin toplam bütçe harcamaları içindeki oranı yüzde 16,1’e ulaştı.
TARIMSAL DESTEĞİN 20 KATI
Bütçe verilerindeki en dikkat çekici karşılaştırma faiz ödemeleriyle tarımsal destek sunar içinde ortaya çıktı. İlk dokuz ayda tarımsal destekleme kaleminden 114 milyar lira harcanırken, faiz giderleri bu tutarın ortalama 20 katına ulaştı. Çiftçilere meydana getirilen ödemelerin 84 milyar lirası bitkisel üretim, 26 milyar lirası ise hayvancılık desteklerinden oluştu. Aynı dönemde ana para transferi kaleminden 583 milyar lira harcandı. Böylece faiz giderleri bu tutarın da ortalama dört katı oldu. Dış borç faizine meydana getirilen ödeme ise 248 milyar lirayı aştı.
BANKALARDA KAR DARALIYOR
Bankacılık sektöründe ise üçüncü çeyrek bilançolarına ilişkin beklentiler açıklandı. Aracı kurumların değerlendirmelerine gore sektörün toplam net karında önceki çeyreğe kıyasla yüzde 4, geçen senenin aynı dönemine gore yüzde 7 dolayında düşüş öngörülüyor. Analizlere gore bankacılık sistemindeki sorunlu kredi hacmi üçüncü çeyrekte 145 milyar lira artarak 917 milyar liraya ulaştı. Sorunlu kredilerdeki çeyreklik artış yüzde 50’yi aşarken, bankaların kredi risk maliyetinin de yükseldiği açıklandı. Sektörde üçüncü çeyrek finansal sonuçlarının 27 Ekim’den itibaren açıklanması planlanıyor.
364 MİLYAR DOLARLIK AÇIK
Merkez Bankası’nın ağustos ayına ilişkin internasyonal yatırım pozisyonu verileri de Türkiye’nin dış finansal görünümünü ortaya koydu. Yurt dışındaki toplam finansal varlıklar bundan önceki aya gore yüzde 6,1 artarak 445,2 milyar dolara yükselirken, yurt dışına karşı yükümlülükler yüzde 1,1 azalarak 809,7 milyar dolara geriledi. Böylece net internasyonal yatırım pozisyonu açığı 398,7 milyar dolardan 364,5 milyar dolara indi. Açıkta bir ayda 34,2 milyar dolarlık azalma kaydedildi. Aynı dönemde biriki varlıklar 22,2 milyar dolar artarak 186,7 milyar dolara, direkt yatırım varlıkları ise 82,4 milyar dolara ulaştı.
1,5 MİLYARLIK KAYIP
Döviz rezervlerine ilişkin günlük hesaplamalarda ise gerileme görüldü. Merkez Bankası’nın analitik bilançosundan hesaplanan net rezervler 16 Ekim’de 46,10 milyar dolar seviyesindeyken, 19 Ekim itibarıyla 44,62 milyar dolara düştü. Bir iş günündeki yitik ortalama 1,48 milyar dolar, oransal gerileme ise yüzde 3,21 oldu. Swap hariç net rezervler de aynı dönemde 50,41 milyar dolardan 48,87 milyar dolara indi. Net rezervlerin 29 Ocak 2026’da 93,43 milyar dolarla son iki senenin en yüksek seviyesini görmüş olduğu, 30 Mart’ta ise 24,21 milyar dolara kadar gerilediği hesaplandı.
