Perakende, yeme-içme ve hizmet sektörlerinde tüketiciyi direkt ilgilendiren oldukca sayıda yeni düzenleme yürürlüğe girdi. Bilhassa mecburi servis tutarı, gizli saklı bedeller, menü ile kasa fiyatı arasındaki farklar, cayma hakkı ve ayıplı hizmete ilişkin kurallar tekrardan düzenlendi. Meydana getirilen değişimlerle vatandaşın ekonomik çıkarlarının korunması ve piyasalarda şeffaflığın sağlanması amaçlanıyor. Düzenlemelerin mühim kısmı Tecim Bakanlığı tarafınca hazırlanarak Resmi Gazete’de yayımlandı ve yürürlüğe girdi. Vatandaşlar yeni haklarının neler bulunduğunu merak ediyor. Haber Global Web Hususi’e değerlendirme icra eden Tüketici Müracaat Merkezi Onursal Başkanı ve İstanbul Çevre Konseyi Yönetim Kurulu üyesi Aydın Ağaoğlu, söz mevzusu düzenlemelerin yasalarda aslına bakarsanız mevcut bulunduğunu Tecim Bakanlığı tarafınca bu düzenlemelerin altının çizildiğini söylemiş oldu.
Ayıplı mal ve hizmetlere ilişkin haklar da genişletildi.
SERVİS ÜCRETİ BELİRTİLECEK
Yürürlükteki kurallara nazaran yeme-içme sektöründe işletmeler servis tutarı alacaksa bunu menüde açıkça belirtmek zorunda. Menüde yer almayan hiçbir ücret tüketiciden talep edilemeyecek. Kuver, servis bedeli yada benzeri adlar altında alınan ücretlerin evvelinde bildirilmesi gerekiyor. Menüde yazan fiyat ile adisyondaki fiyatın değişik olması durumunda tüketici lehine olan fiyat geçerli sayılacak.
RAF-KASA FİYATI FARKI
Perakende sektöründe de raf fiyatı ile kasa fiyatı arasındaki farklara yönelik denetimler sıkılaştırıldı. Etiket, raf ve kasa fiyatlarının aynı olması mecburi hale getirildi. Fark çıkması halinde tüketici lehine olan fiyat uygulanacak. İndirimli satışlarda ise ürünün önceki fiyatının gerçek olması şartı getirildi. Böylece düzmece indirimlerin ve örtülü zamların önüne geçilmesi hedefleniyor.
STOKÇULUK YAPANA CEZA
Temel tüketim ürünlerinde görülen aşırı fiyat artışlarına karşı fahiş fiyat ve stokçuluk cezaları artırıldı. Denetimler esnasında işletmelerden maliyet ve fiyat detayları talep edilebilecek. Kurallara aykırı davranan işletmelere yüksek para cezaları uygulanabilecek, ihlalin tekrarı halinde etkinlik durdurma yaptırımı da gündeme gelebilecek.
ONLINE ALIŞVERİŞ KURALLARI
Ayıplı mal ve hizmetlere ilişkin haklar da genişletildi. Tüketiciler satın aldıkları ürün yada hizmette mesele yaşadıklarında parasız onarım, değişiklik, karşılık iadesi yada indirim haklarından birini seçebilecek. Hizmet sektöründe söz verilen nitelikleri taşımayan hizmetler için de ücret iadesi talep edilebilecek. İnternet alışverişleri ve öteki mesafeli satışlarda cayma hakkı uygulaması devam ederken, satıcıların iade süreçlerini zorlaştırmasına yönelik yaptırımlar artırıldı. Tüketiciler belirlenen süre içinde gerekçe göstermeden alışverişten vazgeçebilecek ve ödedikleri bedeli geri alabilecek.
HAKEM HEYETİNE GİDİLECEK
Hak ihlali yaşayan vatandaşlar Tüketici Yargıcı Heyetleri, Tüketici Mahkemeleri ve bakanlığın yakınma mekanizmaları vasıtasıyla müracaat yapabilecek. Uzmanlar, fiş ve faturaların saklanmasının müracaat süreçlerinde büyük ehemmiyet taşıdığını vurguluyor.
HEPSİ KANUNLARDA VAR
“Bu düzenlemelerin altı kanunda açık maddelerle doldurulmuş durumda” diyen Aydın Ağaoğlu şu eklemeleri yapmış oldu:
“Servis tutarı talep edilemez. Tüketici Kanunu’na nazaran perakende satışa sunulan her ürünün fiyatının yazılması zorunludur. Mekanın haricinde da fiyat sıralaması bulundurulmak zorundadır. Fiyat sıralaması koyulmazsa ve Tecim Bakanlığı’na şikâyet edilirse yaptırım uygulanır. Fahiş fiyat uygulanmış olduğu tespit edilirse aradaki farkın iadesi istenir. Yönetmelik bu mevzulara açıklık getirmiştir.”
Tüketiciyi yanıltıcı duyuru ve aldatıcı duyurular yasak.
KAREKOD UYGULAMASI
“Yeme-içme mekânlarının hijyen denetimlerinin yapıldığını gösteren bir karekod bulundurması zorunludur. Bu kod okutulduğunda işletmenin ne süre denetlendiği ve neticeleri görülebilir. Kolay yakınma için Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu bulunmaktadır; vatandaşlar mobil uygulama üstünden başvurularını iletebilir. Geçen hafta 300 lira olan bir ürün bu hafta 500 liraya çıkarılmışsa ve bunun makul bir öne sürülen nedeni yoksa bakanlık yaptırım uygular.”
YANILTICI TANITIM
“Ek olarak tüketiciyi yanıltıcı duyuru ve aldatıcı duyurular sebebiyle mağduriyet yaşanırsa yaptırım için Reklam Kurulu’na başvurularak haksız ticari uygulama kapsamında firmanın incelenmesi talep edilebilir. Gramaj oyunlarına karşı da düzenleme vardır. Paketli ürünlerin içindeki miktar, boyut yada gramaj değişmiş olduğu hâlde ambalaj üstünde dikkat çekici şekilde belirtilmezse bu durum haksız ticari uygulama sayılır.”
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
