FIFA, 2026 Dünya Kupası’nda ırkçılığa karşı daha görünür ve daha sert bir prosedür uygulamaya hazırlanıyor. Kamuoyunda “Vinicius kuralı” olarak anılan düzenleme, adını son yıllarda Real Madrid formasıyla birçok kez ırkçı saldırıya maruz kalan Brezilyalı yıldız Vinicius Junior’dan alıyor.
Yeni uygulamanın merkezinde üç aşamalı bir protokol bulunuyor. FIFA’nın “No Racism” kampanyası kapsamında duyurduğu bu sistemde hakemler, ırkçı yada ayrımcı vakalarda ilkin oyunu durdurabilecek, olayların devam etmesi halinde karşılaşmayı askıya alabilecek, denetim sağlanamazsa maçı tamamen dinlence edebilecek. FIFA ek olarak oyuncuların ırkçılık şikayetlerini hakeme bildirmesi için kolların göğüs hizasında çaprazlanmasını standart işaret olarak belirledi.
Maç iyi mi durdurulacak?
Protokolün ilk adımında yargıcı, tribünlerden ya da saha içinden ırkçı tezahürat, hakaret yada ayrımcı davranış tespit edilirse oyunu geçici olarak durdurabilecek. Bu sırada statta anons yapılacak ve seyircilere olayların devam etmesi halinde daha ağır adımların atılacağı bildirilecek.
İkinci aşamada olayların sürmesi durumunda takımlar geçici olarak soyunma odasına gönderilebilecek. Bu, maçın artık yalnızca kısa bir uyarıyla devam etmeyeceği ve güvenlik birimlerinin de devreye gireceği anlamına geliyor.
Üçüncü ve en ağır aşamada ise karşı karşıya gelme tamamen dinlence edilebilecek. Bu şekilde bir durumda ilgili federasyonlar ve sorumlular hakkında sportif ve mali yaptırımlar gündeme gelebilecek. FIFA, 2024’te tüm üye federasyonlara ırkçılık vakalarında maçın hükmen kaybı dahil daha ağır yaptırımların disiplin talimatlarına eklenmesini önermişti.
Vinicius niçin bu düzenlemenin sembolü oldu?
Vinicius Junior, bilhassa İspanya’da oynadığı maçlarda uzun süredir ırkçı saldırıların hedefi haline gelmişti. Brezilyalı futbolcunun yaşamış olduğu vakalar, Avrupa futbolunda ırkçılıkla savaşım mekanizmalarının kafi olup olmadığı tartışmasını büyüttü.
Bu irdelemenin son olarak örneklerinden biri, Şubat 2026’daki Benfica-Real Madrid maçında yaşandı. Vinicius, Benfica oyuncusu Gianluca Prestianni’nin kendisine ırkçı ifadeler kullandığını öne sürdü; yargıcı karşılaşmayı ortalama 10 dakika durdurdu ve FIFA’nın ırkçılık protokolünü devreye aldı. Prestianni iddiayı reddetti; UEFA soruşturmasının peşinden oyuncuya homofobik davranış sebebiyle ceza verdi.
Dünya Kupası’nda bir tek tribün değil, saha içi de izlenecek
2026 Dünya Kupası’nda uygulamanın yalnızca tribünlerle sınırı olan kalması beklenmiyor. FIFA’nın yaklaşımı, saha içindeki oyuncu davranışlarını da daha yakından izlemeyi hedefliyor. Bilhassa münakaşa anlarında ağzını kapatarak konuşan futbolculara yönelik daha sert değerlendirme yapılabileceği belirtiliyor.
ABD basınında yer edinen haberlere nazaran FIFA, Vinicius’un yaşamış olduğu son olaylardan sonrasında ağız kapatarak hakaret gizleme tartışmasını da gündemine aldı. Nihai değerlendirme gene hakemlerin takdirinde olacak sadece turnuvada bu tür davranışların daha yakından takip edilmesi umut ediliyor.
2026 Dünya Kupası’nın toplumsal mesajı da olacak
ABD, Kanada ve Meksika’nın ev sahipliği yapacağı 2026 Dünya Kupası, ilk kez 48 takımla düzenlenecek. Sadece turnuvanın zamanı önemi yalnızca yeni formatla sınırı olan değil. FIFA, bu organizasyonu ırkçılık ve ayrımcılığa karşı daha sert bir küresel duruşun başlangıcı olarak sunmak istiyor.
