İran’da yüksek enflasyon sebebiyle süregelen yoğun protesto gösterileri ülke genelinde sürerken ABD Başkanı Donald Trump, Tahran’ı vurmakla tehdit etmeye devam ediyor. Trump’ın tehditleri ise partisi Cumhuriyetçiler içinde infiale niçin oldu. Trump’ın ikinci başkanlık döneminde ilk kez Cumhuriyetçiler ve Demokratların ağır topları “yeni harp istemiyoruz” söyleminde ortak tutum takındılar. Partinin yazılı basındaki kaleleri kabul edilen The National Interest ve The American Conservative gösterim organları da ABD Başkanı’na karşı çıkmaya başladı. Cumhuriyetçilerin dış siyaset sürecindeki etkinlikleriyle malum kurumların analizlerinde, Birleşik Devletler’in İran’a müdahalesi halinde bölgede kaos çıkacağı ve ABD’nin Ortadoğu’da uzun seneler içinden çıkamayacağı bir çatışmaya sürükleneceği vurguları yapılmış oldu.
Donald Trump’ın İran’ı onlarca kere askeri müdahaleyle tehdit eden açıklamaları, Washington’da hem Kurultay’de hem de Cumhuriyetçi tabanda ciddi tepki topluyor.
DERİN KAOS YARATIR UYARISI
Cumhuriyetçi Parti’nin dış siyaset sürecinde etkinliği malum ve partinin yazılı basındaki “kalesi” olarak görülen National Interest gösterim organında Donald Trump’ın İran’a yönelik askeri tehditlerine açık halde karşı çıkıldı. Gösterim organında yer edinen analizlerde, İran’a yönelik bir saldırının “denetim edilemez bölgesel sonuçlar” doğuracağı vurgulandı. National Interest’e gore İran şeklinde 90 milyonu aşan nüfusa, oldukca etnik unsurlu yapıya ve geniş bir coğrafi tesir alanına haiz bir ülkeye müdahale, Irak ve Libya örneklerinden oldukca daha derin bir kaos yaratma potansiyeli taşıyor. Analizde, rejim değişikliği hedefli bir saldırının “ABD’nin çıkarlarını değil, uzun vadeli güvenlik risklerini büyüteceği” ifade edildi.
TÜRKİYE’Yİ DOĞRUDAN ETKİLER
National Interest analizlerinde, İran’a yönelik bir saldırının yalnızca Tahran’ı değil, tüm bölgeyi sarsacağı vurgulandı. Türkiye, Azerbaycan, Pakistan ve Körfez ülkelerinin böylesine bir müdahaleden direkt etkileneceği belirtilirken; bilhassa İran’daki Kürt nüfusun hareketlenmesinin Türkiye açısından ciddi güvenlik riskleri doğurabileceği ifade edildi. Analistler, Washington’un bu zincirleme tesirleri yönetebilecek kapasiteye haiz olmadığını ve müdahalenin bölgesel bir yangına dönüşebileceğini korumak için çaba sarfediyor.
Cumhuriyetçi gösterim organlarına gore ihtimaller içinde bir İran saldırısı, Irak ve Libya örneklerini aşan ölçekte bir kaos yaratabilir ve ABD’nin Ortadoğu’da uzun seneler denetim edemeyeceği bir çatışma sürecini tetikleyebilir.
MÜDAHALE ANAYASAL SUÇ
ABD’de tutucu çizgide gösterim meydana getiren The American Conservative dergisi de İran’a saldırının ABD’yi yeni ve uzun soluklu bir Ortadoğu çatışmasına sürükleyeceği uyarısında bulunmuş oldu. ABD Başkanı’na yalnızca gösterim organları değil, Cumhuriyetçi Parti içindeki kuvvetli adlar de itiraz ediyor. Senatör Rand Paul, İran’a yönelik herhangi bir askeri operasyonun Kurultay onayı olmadan “anayasal bir kabahat” olacağını belirtti. Temsilciler Meclisi üyesi Thomas Massie ise ABD’nin başka ülkelerdeki iç krizleri askeri güçle çözme alışkanlığının geçmişte ağır bedeller doğurduğunu hatırlattı.
WASHINGTON’DA NADİR ORTAK PAYDA
Donald Trump’ın tehdit dili, ABD siyasetinde ender görülen bir tabloyu da ortaya çıkardı. Cumhuriyetçiler ve Demokratlar, İran’a yönelik yeni bir harp ihtimaline karşı ortak bir cephede buluşmaya başladı. ABD’li politika bilimcilere gore National Interest şeklinde Cumhuriyetçi geleneğin merkezindeki yayınların da müdahaleye karşı çıkması, Trump’ın dış politikadaki manevra alanını daraltmaya başladı. İran krizi, Washington’da yalnızca dış politikayı değil, ABD iç siyasetindeki derin kırılmaları da açığa çıkarmış durumda.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
