Türkiye Sigorta Gömü ve Emeklilik Operasyonları Genel Müdür Yardımcısı Gürol Sami Özer, emeklilik yatırım fonlarının Ana para Piyasası Kurulu (SPK), Sigortacılık ve Hususi Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK), Takasbank ve Emeklilik Nezaret Merkezinin (EGM) eş zamanlı devrede olduğu fazlaca katmanlı bir çifte denetim ağıyla koruduğunu belirterek, “Emeklilik şirketinin borçları, iflası yada tasfiyesi halinde dahi fon malvarlığına haciz konulamaz, rehin edilemez ve batkı masasına dahil edilemez.” dedi.
Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) ile emeklilik fonlarına ilişkin AA muhabirine değerlendirmelerde bulunan Gürol Sami Özer, BES’in 2003’ten bu yana tertipli tutum kültürünü ustalaşmış portföy yönetimi ve ana para piyasası disipliniyle buluşturarak milyonlarca vatandaşın geleceğe güvenle bakmasını sağladığını belirtti.
Özer, Türkiye Yaşam Emeklilik olarak değişik getiri beklentilerine ve risk profillerine uygun fon alternatifleri sunduklarını, iştirakçilerin uzun vadeli birikimlerini gerçek gelişme hedefleri doğrultusunda değerlendirdiklerini söylemiş oldu.
Sistemin sunmuş olduğu avantajlara değinen Özer, tertipli katkı paylarıyla oluşturulan birikimlerin yanı sıra yüzde 20 devlet katkısının tutum tabanını genişleten ve uzun vadeli birikim motivasyonunu artıran stratejik kazanımlardan bulunduğunu dile getirdi.
Katılımcılara yılda 12 kez tanınan fon dağılımı değişikliği hakkının değişen piyasa koşullarında tasarrufların dinamik yönetilmesine olanak tanıdığını ifade eden Özer, bu hakkın operasyonel olarak iştirakçilerin tercihine bakılırsa değişik şekillerde uygulanabileceğini söyledi.
Özer, anne ve babaların 18 yaşını doldurmamış evlatları adına sözleşme açabildiğini anımsatarak, evlatların hem piyasaların getiri potansiyelinden hem de her bir çocuk için ayrı ayrı tanımlanan yüzde 20 devlet katkısı avantajından faydalanabileceğini aktardı.
Stopaj uygulamasından da bahseden Özer, “Klasik yatırım araçlarında ve menkul kıymet yatırım fonlarında kar realizasyonu yapıldığında yada vadeli mevduatın her vade yenilemesinde anlık olarak stopaj kesintisi yapılırken, BES çatısı altında sistem içinde kalınan süre süresince fonlar arası geçişlerde hiçbir stopaj kesintisi uygulanmaz.” diye konuştu.
Özer, fon değişikliklerinde getirinin tamamının vergi kesintisine uğramaksızın yeni fona aktarıldığını ifade ederek, vergilendirilmeyen kazancın getiri üretmeye devam ederek sistemin sunmuş olduğu bileşik getiri tesirini artırdığını belirtti.
Stopaj kesintisinin yalnızca sistemden ayrılma aşamasında ve elde edilmiş toplam getiri üstünden kademeli olarak uygulandığına dikkati çeken Özer, bu yapının sistemde uzun vadeli kalan tutum sahiplerine maliyet pozitif yanları elde eden benzersiz bir vergi teşviki bulunduğunu dile getirdi.
“FONLARIMIZ YÖNETİLİRKEN RİSK YOĞUNLAŞMASININ ÖNÜNE GEÇMEK AMACIYLA MEVZUATTAKİ SINIRLARA UYULMAKTADIR”
Özer, sistemdeki mevzuat güvencesi ve portföy sınırlamalarına dikkati çekerek, BES’in temel dayanağının katılımcı hak ve birikimlerini her türlü kurumsal ve finansal riskten izole eden fazlaca katmanlı yasal mimarisi bulunduğunu altını çizdi.
İlgili yönetmelik başta olmak suretiyle ana para piyasası mevzuatının fon varlıklarının yönetiminde son aşama katı risk dağıtım kuralları öngördüğünü kaydeden Özer, şu ifadeleri kullandı:
“Fonlarımız yönetilirken aşırı risk yoğunlaşmasının önüne geçmek amacıyla mevzuatta tanımlı kati sınırlara titizlikle uyulmaktadır. Devlet iç ve dış borçlanma senetleri hariç olmak suretiyle, tek bir ihraççının para ve ana para piyasası araçlarına fon portföyünün yüzde 10’undan fazlası yatırılamaz. Fon portföyünün yüzde 5’inden fazlasını oluşturan ihraççıların toplam oranı ise portföy büyüklüğünün yüzde 40’ını aşamaz. Borsa dışı türev vasıta işlemleri ve para piyasası işlemlerinde karşı taraf riski yasal tavanlarla sınırlandırılarak fonun likiditesi ve batkı riskine karşı koruma kalkanı oluşturulur. Hisse senedi, borçlanma araçları yada kıymetli madenler şeklinde ünvanına uygun fonlarda, fon portföy değerinin minimum yüzde 80’inin ilgili ana varlık grubunda tutulması zorunludur. Bu matematiksel sınırlandırmalar, piyasa dalgalanmalarında portföylerin tek bir kurumun yada enstrümanın finansal kırılganlığına maruz kalmasını engeller, riskin tabana yayılmasını güvence altına alır.”
“EMEKLİLİK ŞİRKETİNİN TASFİYESİ HALİNDE DAHİ FON MALVARLIĞI İFLAS MASASINA DAHİL EDİLEMEZ”
Türkiye Sigorta Gömü ve Emeklilik Operasyonları Genel Müdür Yardımcısı Özer, sistemde “birikimlerin güvenliği” ile “fiyat dalgalanmalarından meydana gelen piyasa riski” kavramlarının birbirinden ayrılmasının esas bulunduğunu belirterek, “BES’te iştirakçilerin birikimleri, kurucu firmanın bilançosundan ve malvarlığından tamamen ayrı olan BES fonlarında yönetilir. Emeklilik şirketinin borçları, iflası yada tasfiyesi halinde dahi fon malvarlığına haciz konulamaz, rehin edilemez ve batkı masasına dahil edilemez.” şeklinde konuştu.
Emeklilik şirketi, portföy yönetim şirketi ve gizleme kuruluşu rollerinin birbirinden bağımsız bulunduğunu ifade eden Özer, katılımcıya ilişik fon paylarının merkezi gizleme kuruluşu olan Takasbank nezdinde katılımcı bazında saklandığını söyledi.
Özer, iştirakçilerin, adlarına kayıtlı fon paylarını ve birikim tutarlarını kurumlarının dijital kanallarından, Takasbank Bireysel Bilgilendirme Sistemi, EGM Mobil ve e-Devlet üstünden anlık ve saydam şekilde takip edebileceğini bildirdi.
Denetim altyapısına işaret eden Özer, “Klasik yatırım fonları münhasıran SPK denetiminde etkinlik gösterirken, emeklilik yatırım fonları SPK’nin yanı sıra SEDDK, Takasbank ve EGM’nin eş zamanlı devrede olduğu fazlaca katmanlı bir çifte denetim ağıyla korunmaktadır. EGM bünyesindeki Fon Nezaret Platformu fon işlemlerinin mevzuata uygunluğunu takip ederken, Fon Performans Değerlendirme Sistemi ise yönetim etkinliğini kesintisiz nezaret altında tutmaktadır.” açıklamasını yapmış oldu.
“KURUMUMUZ HAZİNE VE FON OPERASYONLARINDA UZUN VADELİ BİLEŞİK VE REEL GETİRİYİ HEDEFLEMEKTEDİR”
Özer, hisse senedi, kıymetli maden yada değişken fonlarda piyasa koşullarına bağlı olarak günlük kıymet kazanımları ve dönemsel düzeltmeler gerçekleşebileceğinin altını çizerek, fon birim hisse fiyatındaki bu dalgalanmaların finansal piyasaların olağan getiri ve risk dengesi bulunduğunu dile getirdi.
Fiyatların gerilediği dönemlerin tertipli katkı oranı ödeyen katılımcılar açısından “maliyet averajı” pozitif yanları sunarak aynı tutarla daha çok fon oranı edinme fırsatı yarattığını özetleyen Özer, “Portföy yönetiminde kamu güvencesi disipliniyle hareket eden kurumumuz, gömü ve fon operasyonlarında günlük fiyatlamaların ötesine geçerek uzun vadeli bileşik ve gerçek getiriyi hedeflemektedir.” ifadelerini kullandı.
– “BES ve OKS toplamında 547,5 milyar lira fon ebatlarına ulaşmanın gururunu yaşıyoruz”
Gürol Sami Özer, 1 Ekim tarihindeki konsolide verilere bakılırsa, BES’in toplam fon büyüklüğünün 2,5 trilyon lirayı aşmasının, sistemin hanehalkı tasarrufları ve makroekonomik istikrar için üstlendiği lokomotif rolünü teyit ettiğini beyan etti.
Türkiye Yaşam Emeklilik’in ulaşmış olduğu hacimden de bahseden Özer, “1 Ekim itibarıyla BES ve Otomatik Katılım Sistemi (OKS) toplamında 547,5 milyar lira fon ebatlarına ulaşmanın gururunu yaşıyoruz. Bu hacmin ortalama 480,8 milyar lirasını BES, 66,7 milyar lirasını ise OKS portföyümüz oluşturmaktadır.” açıklamasını yapmış oldu.
Özer, 48 emeklilik yatırım fonuyla geniş yelpazede hizmet sunduklarını, aylık model portföy bültenleri, “Fonasor” şeklinde suni zeka tabanlı tavsiye sistemleri ve piyasa analizleriyle iştirakçilerin stratejik kararlar almalarını desteklediklerini söyledi.
Fon bazında görülen her çıkışın katılımcının BES’ten ayrılmış olduğu anlamına gelmediğini ve iştirakçilerin piyasa koşullarına bakılırsa birikimlerini sistem içinde değişik fonlara yönlendirebildiğini özetleyen Özer, sözlerini şu şekilde tamamladı:
“Türkiye Yaşam Emeklilik olarak, fazlaca katmanlı koruma kalkanımız, dinamik portföy yönetimi anlayışımız ve geniş fon yelpazemizle katılımcılarımızın uzun vadeli birikim yolculuğuna rehberlik ediyoruz. Birikimlerin sarsılmaz bir yasal ve operasyonel güvence altında değerlendirilmesi kadar, katılımcılarımızın fon dinamiklerini tanıması, risk profillerine sadık kalması ve piyasa koşullarına bakılırsa portföy dağılımlarını bilgili şekilde yönetmesi bu yolculuğun başarı anahtarıdır. Kamu sermayeli önder kurum olmanın getirmiş olduğu kurumsal yönetim disiplini, şeffaflık ve liyakat ilkelerimizle, birikimleri büyütmeye, itimatı pekiştirmeye ve Türkiye’nin ekonomik istikrarına stratejik kaynak sağlamaya kararlılıkla devam ediyoruz.”
