ABD’nin İran’a karşı yürüttüğü savaşın ekonomik bilançosu giderek ağırlaşıyor. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın (CENTCOM) Kurultay’ye sunmuş olduğu son hesaplamaya bakılırsa, 28 Şubat’ta süregelen savaşın Washington’a maliyeti 43,6 milyar dolara ulaştı. Sadece İran’ın balistik roket ve insansız hava araçlarıyla vurmuş olduğu Amerikan üslerindeki hasarların mühim kısmı hemen hemen hesaba dahil edilmiş değil. Faturanın en büyük kalemini ise cephede kullanılan cephane oluşturuyor. CENTCOM verilerine bakılırsa ABD’nin harp süresince kullandığı roket, bomba ve öteki mühimmatın yerine konulması için ihtiyaç duyulan meblağ 28,1 milyar dolara çıktı. Ağustos başındaki hesaplamada ise bu sayı 21,7 milyar dolar olarak hesaplanmıştı.
Böylece yalnızca bir ayı birazcık aşan sürede cephane faturası ortalama 6,4 milyar dolar arttı. Başka bir ifadeyle İran savaşı devam ederken Amerikan ordusunun en büyük harcanması asker ve üslerden oldukça, hızla tüketilen pahalı roket stoklarını tekrardan doldurmak oldu. Fotoğraf: Reuters
EN MASRAF HAVADA
Muharebede kaybedilen yada hasar gören askeri sistemlerin maliyeti de 4,3 milyar doların üstüne yükselirken, CENTCOM hesabında harp uçaklarının, gemilerin ve üslerin işletme giderleri, personel desteği ve sıhhat harcamaları da yer ediniyor. Kuvvetler içinde en büyük operasyon faturası 6,6 milyar doları aşan harcamayla ABD Hava Kuvvetleri’ne ilişkin. Deniz Kuvvetleri’nin maliyeti ortalama 2,2 milyar dolar, Kara Kuvvetleri’nin operasyon giderleri ise ortalama 1,6 milyar dolar olarak hesaplandı.
ÜSLER VURULDU
Öte taraftan Pentagon Başmüfettişliği’nin son raporuna bakılırsa İran saldırılarında Kuveyt, Bahreyn, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, Irak, Umman ve Ürdün’deki Amerikan üslerinde yüzlerce bina ve askeri yapı ziyan oldu ya da tamamen kullanılamaz hale geldi. ABD’nin diplomatik tesislerinde belirlenen hasarın tek başına 184 milyon dolar olduğu bildirildi. Üslerin tekrardan inşası ve hasarlı altyapının yenilenmesi için ortaya çıkacak milyarlarca dolarlık ek yük CENTCOM’un 43,6 milyar dolarlık hesabının haricinde tutuluyor.
HESAPLAR TUTMADI
Savaşın maliyetindeki yükseliş hızı da Washington açısından dikkat çekici. Kurultay Bütçe Ofisi, 1 Ağustos itibarıyla toplam harcamayı ortalama 38 milyar dolar olarak hesaplamıştı. CENTCOM’un 3 Eylül tarihindeki yeni bilançosu faturanın ortalama bir ayda 5,6 milyar dolar daha büyüdüğünü ortaya koyuyor. Kurultay Bütçe Ofisi, çatışmanın yoğunluğuna bağlı olarak savaşın ABD’ye bundan sonrasında da ayda 2 ila 3 milyar dolar içinde ek maliyet yaratabileceği görüşünde. Açık kaynaklara yansıyan bilgilere bakılırsa kadar tehlikeli sonuç bir başka mesele da ABD’nin tabanca stoklarında yaşanıyor. İran’dan gelen roket ve İHA saldırılarını önlemek için yoğun halde kullanılan Patriot ve THAAD önleyici füzeleri, savaşın en pahalı ve en süratli tüketilen cephaneleri içinde bulunuyor.
HAVA SAVUNMA SIKINTILI
Pentagon Başmüfettişliği harp sebebiyle bazı cephane türlerinde “stratejik yığın açığı” oluştuğunu bildirirken, Avrupa’daki ABD ve NATO yetkilileri bilhassa hava müdafa önleyicilerinde yığın seviyelerinin tehlikeli sonuç noktaya indiğini belirtiyor. Bu durum İran savaşının yalnızca maliyetini değil, ABD ordusunun başka bölgelerde çıkabilecek krizlere aynı anda müdahale kapasitesini de münakaşaya açıyor.
18 ABD ASKERİ ÖLDÜ
STRASAM Direktörü Emekli Hava Tuğgeneral Dr. Hüseyin Fazla ise, “Sahadaki kayıplar da faturanın büyümesine niçin oluyor. Pentagon verilerine bakılırsa harp sürecinde 18 Amerikan askeri yaşamını kaybederken 830’dan fazla asker yaralandı. Pentagon Başmüfettişliği’nin daha ilkin yayımladığı raporda ise 30’a kadar MQ-9 Reaper İHA’sının ve yedi KC-135 havada yakıt ikmal uçağının kaybedilmiş olduğu yada hasar görmüş olduğu belirtiliyor” diyor.
