Almanya’nın başkenti Berlin’de 20 Eylül’de meydana getirilen eyalet meclisi seçimlerinin kazananı Sol Parti oldu. Türk kökenli Elif Eralp’in başbakan talibi olarak yarıştığı Sol Parti, yüzde 25,7 oy alarak Berlin’de ilk kez bir eyalet seçimini birinci tamamladı. Parti 2023 seçimlerinde yüzde 12,2 oy almıştı. 45 yaşındaki Eralp’in kampanyasının merkezinde Berlin’deki konut ve kira problemi yer aldı. Eralp, hususi konut şirketlerinin elindeki konut stokunun kamulaştırılması yönündeki taleplerini kampanya süresince öne çıkardı. Seçimin arkasından Eralp, hükümet kurabilmek için SPD ve Yeşiller ile görüşmeye hazır olduklarını deklare etti. Sol Parti’nin birinci çıkması Eralp’i Berlin’in yeni yönetici belediye başkanı olabilecek adlar arasına taşıdı. Sadece göreve gelmesi için eyalet meclisinde kafi çoğunluğu oluşturması gerekiyor.
CDU VE SPD GERİLEDİ
Berlin’de mevcut CDU-SPD koalisyonu seçim sonucuyla beraber çoğunluğunu yitirdi. CDU yüzde 18,8 oyla ikinci olurken, AfD yüzde 16,3, Yeşiller yüzde 14,3, SPD ise yüzde 12,1 aldı. CDU’nun 2023’teki yüzde 28,2’lik oy oranıyla karşılaştırıldığında kaybı ortalama 9,4 puan oldu. SPD de 2023’teki yüzde 18,4’lük oyunun arkasından yüzde 12,1’e geriledi. Berlin’de Sol Parti’nin yükselişiyle beraber CDU ve SPD’nin oluşturduğu mevcut hükümet modelinin devamı mümkün olmaktan çıktı. Yeşiller, Sol Parti ve SPD ile yeni bir hükümet seçeneği üstünde görüşmeye hazır olduklarını deklare etti.
Almanya için Alternatif (AfD) Berlin başbakan talibi Kristin Brinker ve AfD eş lideri Alice Weidel, eyalet seçimlerinin arkasından Berlin’de basın toplantısına katıldı.
BERLİN’İN DOĞUSUNDAN BUGÜNÜN SOLUNA
Berlin seçimlerinin bir başka dikkat çekici tarafı, Sol Parti’nin tarihsel geçmişi oldu. Parti, eski Doğu Almanya’nın iktidar partisi olan SED’nin siyasal devamı kabul edilen PDS’den hayata merhaba dedi. Sol Parti’nin bu kez Berlin’in tamamında yüzde 25,7 ile birinci olması, partinin eski Doğu Berlin’deki geleneksel tabanının ötesinde bir netice elde ettiğini gösterdi. Alman kamu gösterim kuruluşu ARD’nin seçim değerlendirmesinde de partinin oyunu iki katından fazla artırdığı ve Berlin’de tarihindeki en yüksek sonuca ulaşmış olduğu açıklandı.
MECKLENBURG-VORPOMMERN’DE AFD BİRİNCİ
Berlin’deki tablonun aksine, eski Doğu Almanya’nın tamamının parçası olan Mecklenburg-Vorpommern’de birinci parti AfD oldu. AfD yüzde 38,2 oy aldı. SPD yüzde 35,5 ile ikinci sırada kaldı. AfD’nin oy oranı 2021’deki yüzde 16,7’nin iki katından fazla terfi etti. CDU ise yüzde 4,9 ile eyalet parlamentosuna giremedi. Alman basınında netice, CDU açısından zamanı bir yenilgi olarak değerlendirildi; parti ilk kez bir eyalet parlamentosunun haricinde kaldı.
SAĞDA AFD, SOLDA SOL PARTİ
İki seçimden çıkan tablo, Almanya’daki siyasal merkez tartışmasını da tekrardan gündeme getirdi. Berlin’de Sol Parti’nin yükselişi, Mecklenburg-Vorpommern’de AfD’nin birinci olması ve CDU’nun iki eyalette de gerilemesi, seçim sonrası değerlendirmelerde siyasal yelpazenin iki tarafındaki partilerin güç kazanması şeklinde ele alındı. Mecklenburg-Vorpommern’de AfD’nin yükselişinde, seçim araştırmalarına gore yalnızca CDU’dan değil SPD’den gelen oylar da etkili oldu. AfD’nin ortalama 50 bin eski SPD seçmeninin oyunu almış olduğu belirlendi. Berlin’de ise Sol Parti, 2023’teki yüzde 12,2’lik oyunu yüzde 25,7’ye çıkardı. Böylece Almanya’nın başkentinde hükümeti oluşturan CDU ve SPD’nin toplam oyları, yeni bir hükümet kurmaya kafi gelecek çoğunluğu sağlayamadı.
