Küresel çatışma ve sertlik olaylarının verilerini çözümleme eden Silahlı Çatışma Konum ve Vaka Verileri Projesi’nin (ACLED) yayınladığı yeni rapor, İsrail’in işgal altındaki Batı Şeria’da uyguladığı yerleşimci şiddetinin seçimler öncesinde aşırı boyutlara ulaştığını ortaya koydu. Kuruluşun Orta Doğu analisti Nasser Khdour, eylül ayının kayıtların tutulmaya başlandığı son on senenin en şiddetli ayı bulunduğunu, ekimde ise saldırıların daha da hızlandığını deklare etti. Eylül ayında günlük averaj 20 vaka kaydedilirken 1-9 Ekim içinde bu sayı 39’a terfi etti. İlk dokuz gündeki 350’yi aşkın olayın yüzde 68’i Filistinli çiftçileri, zeytin toplayıcılarını yada mülklerini hedef aldı. Aynı dönemde yerleşimcilerin ya da İsrail askerlerinin karıştığı hücum ve çatışmalarda da altı Filistinli yaşamını yitirdi.
İsrailli aşırı sağcı silahlı yerleşimcilerin Batı Şeria’daki saldırıları, 27 Ekim seçimleri öncesinde üstün dereceli düzeye çıktı. ACLED’e gore ekimin ilk dokuz gününde 350’den fazla sertlik vakası kaydedildi; altı Filistinli öldürüldü. (Reuters)
ZEYTİN HASADINDA KATLİAM
ACLED’in verilerine gore saldırıların mühim kısmı El Halil, Ramallah, Nablus ve Selfit çevresindeki Filistinli ziraat topluluklarında yoğunlaşıyor. Selfit ve Ramallah’taki Havat Anton ile Ertez Ha Tzvi yerleşim noktalarının yakınında İsrailli yerleşimcilerin, askerlerin bulunmuş olduğu yada saldırılara eşlik etmiş olduğu vakalarda Filistinlilere ateş açmış olduğu bildirildi. El Halil’de ise İsrail askerlerinin Filistinlilerin araçlarına ateş açmış olduğu iki ölümcül vaka kaydedildi. Birleşmiş Milletler’in 2025 zeytin hasadı dönemine ilişkin kayıtları da saldırıların ekonomik yıkımını ortaya koyuyor: Ekim ve kasım aylarında hasatla bağlantılı 178 yerleşimci saldırısı kaydedilirken 88 Filistin yerleşimi etkilendi ve yıl süresince 6 binden fazla ağaç ile fidan tahrip edildi. Zeytinliklere erişimin engellenmesi, Filistinli ailelerin başlıca geçim kaynaklarından birini hedef alıyor.
İŞGALCİLER VE ASKERLER ORTAK HAREKET EDİYOR
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Ofisi’nin 17 Mart 2026’da yayımladığı rapor, İsrail’in yasa dışı yerleşim genişlemesi ve ilhak uygulamalarının 36 binden fazla Filistinlinin zorla yerinden edilmesiyle bağlantılı bulunduğunu ortaya koydu. Raporda, Ekim 2025’e kadar olan 12 aylık dönemde yaralanma yada mülk zararına neden olan 1.732 yerleşimci saldırısı belgelendi; önceki dönemde bu sayı 1.400’dü. BM uzmanları, İsrail makamlarının sertliği yönlendirdiği, saldırılara katılmış olduğu yada bu tarz şeyleri mümkün kıldığı vakalar sebebiyle devlet güçleriyle yerleşimcilerin eylemlerini birbirinden ayırmanın giderek güçleştiğini belirtti. Bölgede etkinlik gösteren insan hakları derneklerinin raporlarına gore bilhassa yeni tarımsal yerleşim noktalarının çevresinde Filistinlilerin su kaynaklarına, otlaklarına ve arazilerine erişiminin engellenmesi, zorla göç ettirme politikasının başlıca araçlarından biri olarak değerlendiriliyor.
SEÇİM HESABI FİİLİ İLHAK
ACLED analisti Khdour’a gore saldırılardaki artışın arkasında, Aralık 2022’de iktidara gelen Binyamin Netanyahu koalisyonunun yerleşimleri genişletme ve Batı Şeria üstündeki İsrail denetimini kalıcılaştırma politikası bulunuyor. Seçim öncesinde aşırı sağcı yerleşim yanlısı partiler, Filistin devletini Batı Şeria’da fiilen ortadan kaldırmaya çalışıyor. ACLED değerlendirmesine gore yeni yerleşim noktalarıyla Filistin köyleri arasındaki ziraat alanlarının ele geçirilmesi, ihtimaller içinde bir hükümet değişikliğinden ilkin sahada fiili durum yaratılmasına hizmet ediyor. İngiliz Financial Times gazetesinin değerlendirmesine gore Gadi Eisenkot’un öncülük etmiş olduğu karşıcılık, yasa dışı yerleşim noktalarına ve aşırı sağcı yerleşimci şiddetine karşı bazı adımlar vaat etse de Filistin devletinin kurulmasını desteklemiyor. Khdour, seçimleri karşıcılık kazansa bile dört yılda meydana gelen toprak gaspı ve yerleşim genişlemesinin tersine çevrilmesinin son aşama güç olacağı uyarısında bulunuyor.
