Avrupa Birliği’nin besin güvenliği bildirimleri, Türk tarımında senelerdir tartışılan pestisit sorununu tekrardan gündeme taşıdı. Bulgaristan, geçtiğimiz gün Türkiye’den gelen taze biberlerde, hem Türkiye’de hem de Avrupa’da kullanımı sonlandırılan klorpirifos-metil adlı ziraat ilacını tespit etti. Aynı maddeye 22 Haziran ve 20 Ağustos tarihlerinde de rastlanmıştı. Hazirandaki ölçümde kilogram başına 0,522 miligram kalıntı belirlendi. Avrupa Birliği’nin 0,01 miligramlık sınırı dikkate alındığında bu miktar, izin verilen düzeyin tam 52,2 katına karşılık geliyor. Ağustostaki ölçümde ise sınırın 10 katına ulaşıldı. Ekimdeki son tespitle beraber yasaklı maddenin dört ayda üçüncü kez ortaya çıkmış olduğu belgelendi.
BİR GÜNDE ÜÇ AYRI ALARM
12 Ekim tarihindeki bildirimlerde yalnızca tek bir ziraat ilacı bulunmadı. Bir biber partisinde formetanat kalıntısı yasal sınırın 11,6 katına ulaştı. Başka bir partide ise acetamiprid ve malathion maddeleri beraber tespit edildi. Avrupa’nın süratli alarm kayıtlarında 2026.9016, 2026.9018 ve 2026.9021 numaralarıyla yer edinen üç sevkiyatın da imha edilmiş olduğu bilgisi bulunuyor. Aslolan dikkat çekici tablo ise son üç senenin verilerinde ortaya çıkıyor. RASFF bildirimlerini derleyen Fruit Risk veri tabanına nazaran, Türkiye menşeli biber ve acı biberlerde 2024’te 30, 2025’te 27 sınır reddi kaydedildi. 2026’nın hemen hemen ilk dokuz buçuk ayında ise sayı 42’ye ulaştı. Böylece 2026’da, geçen senenin tamamından yüzde 56 daha çok sınır reddi bildirimi yapıldı.
YENİ SİSTEM BİLE DURDURAMADI
Türkiye, ziraat ilaçlarının kullanımını denetim altına almak amacıyla 1 Temmuz 2026’da yeni bir döneme geçti. Ziraat ve Orman Bakanlığı’nın uygulamaya koyduğu B-Reçete sistemiyle belirlenen nebat koruma ürünlerinin kim tarafınca, hangi alanda, ne oranda kullanılacağının kayıt altına alınması hedeflendi. İlk aşamada beş etken madde reçeteye bağlandı. Sadece Avrupa sınırlarında yasaklı pestisit tespitlerinin devam etmesi, sistemin hemen hemen istenen sonucu verip vermediği sorusunu gündeme taşıdı.
BİBERLER NE KADAR GÜVENLİ?
Avrupa’daki tespitlerin arkasından tüketici açısından en mühim sual ise iç piyasaya ilişkin. Avrupa Birliği’ne gönderilen biberler sınırda laboratuvar analizlerine doğal olarak tutulurken, Türkiye’de pazarlarda ve marketlerde satılan ürünlerin ne kadarının pestisit yönünden incelenmiş olduğu merak ediliyor.
ÇOCUKLAR İÇİN AYRI RİSK
Tespit edilen klorpirifos-metil, organofosfat grubunda yer edinen bir ziraat ilacı. Avrupa Besin Güvenliği Otoritesi EFSA’nın değerlendirmelerinde bu maddeyle ilgili gelişimsel sinir sistemi toksisitesi ve genetik materyale zarar verme olasılığına ilişkin ciddi endişeler bulunuyor. Bilhassa anne karnındaki bebekler ile evlatların gelişimi açısından ortaya konulmuş olan bilimsel belirsizlikler, maddenin Avrupa’daki kullanım onayının yenilenmemesinde etkili oldu.
