Avrupa’da Ukrayna savaşı, yalnızca askeri yardımların değil direkt askeri müdahalenin de tartışıldığı yeni bir evreye girerken, Fransa ve İngiltere öncülüğünde Ukrayna’ya asker gönderme seçeneği Avrupa meclislerinin gündemine taşındı. Almanya, Baltık ülkeleri ve Avrupa Birliği kurumlarında da yoğun şekilde ele alınan bu senaryo, AB içinde ciddi görüş ayrılıklarını da açığa çıkardı. Moskova’dan gelen “yabancı askerler meşru hedef olur” ikazları, ihtimaller içinde bir Avrupa müdahalesinin NATO–Rusya hattında direkt harbe yol açabileceği endişesini büyütüyor. Avrupa ülkelerinin müdafa bütçelerinde üstün dereceli artışlara gitmesi ve müdafa sanayiinin “harp temposuna” geçirilmesi, kıtanın uzun vadeli askeri çatışma ihtimaline hazırlandığı yönündeki iddiaları güçlendiriyor.
Avrupa ülkelerinin müdafa bütçelerini üstün dereceli düzeyde çoğaltması ve Ukrayna cephesine yönelik askeri hazırlık iddiaları, kıta genelinde harp senaryolarının artık açık şekilde tartışılmasına yol açıyor.
FRANSA VE İNGİLTERE ÖNCÜ
Le Monde gösterim organı, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un Ukrayna’ya asker gönderilmesi konusunu parlamentodaki siyasal partilerle kapalı toplantılarda gündeme getirdiğini iddia etti. Habere nazaran Macron, ihtimaller içinde bir ateşkes sonrası “birkaç bin kişilik” Fransız askerinin Ukrayna’da konuşlandırılmasını savundu. Aynı süreçte İngiltere Müdafa Bakanlığı’nın da Ukrayna’ya asker gönderme ihtimaline hazırlık amacıyla 200 milyon sterlinlik bütçe ayırdığı açıklandı. Londra, bu adımı “fazlaca uluslu bir güce liderlik” hazırlığı olarak tanımlıyor.
AB’DE ÇATLAK SESLER
Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ise Fransa ve İngiltere’den değişik bir çizgi izleyerek, Rusya’nın onayı olmadan Ukrayna’ya fazlaca uluslu bir askeri gücün gönderilmesinin “mümkün olmadığını” altını çizdi. Merz, AB içinde de bu mevzuda net bir mutabakat bulunmadığını belirtti. Buna rağmen Polonya, Litvanya, Letonya ve Estonya şeklinde ülkelerde Ukrayna’ya askeri varlık gönderilmesi fikri daha yüksek sesle dillendiriliyor. Avrupa Birliği kulislerinde, bu girişimlerin NATO şemsiyesi haricinde “Gönüllüler Koalisyonu” ile yürütülmesi seçeneği de tartışılıyor.
Moskova, Avrupa ordularının Ukrayna’ya konuşlanması halinde yabancı birlikleri “meşru hedef” sayacağını açıklarken, Kremlin ve Rusya Müdafa Bakanlığı sert askeri karşılık uyarılarını yineliyor.
MOSKOVA: “HEDEF SAYARIZ”
Rusya cephesinden gelen tepkiler ise sert ve net. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, NATO ya da AB ülkelerine ilişkin askeri birliklerin Ukrayna topraklarında konuşlanmasının “direkt çatışma” anlamına geleceğini söylemiş oldu. Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zaharova ise yabancı askeri üslerin ve birliklerin “meşru hedef” sayılacağını deklare etti. Rus Müdafa Bakanlığı kaynakları, Avrupa ordularının sahaya inmesi halinde Rusya’nın askeri doktrininde “önleyici ve genişletilmiş karşılık” seçeneklerinin devreye sokulacağını belirtiyor.
AVRUPA SAVAŞA HAZIRLANIYOR
Ukrayna savaşıyla beraber Avrupa ülkeleri müdafa harcamalarında zamanı artışlara gitti. Almanya, 2022’de duyuru etmiş olduğu 100 milyar avroluk “hususi müdafa fonu”nun peşinden 2025 bütçesinde savunmaya 90 milyar avronun üstünde kaynak ayırdı; bu sayı ülke tarihinde Soğuk Harp sonrasındaki en yüksek düzey olarak kayda geçti. Fransa, 2024–2030 periyodunu kapsayan askeri planlamada müdafa bütçesini kademeli olarak 413 milyar avroya çıkarmayı hedeflerken, Polonya ise gayrisafi yurt içi hasılasının yüzde 4’ünden fazlasını savunmaya ayırarak NATO içinde en yüksek oranlardan birine ulaştı. Avrupa Birliği düzeyinde de Avrupa Müdafa Fonu ve ortak cephane üretim programları hızlandırıldı. Brüksel, Ukrayna’ya askeri destek kapasitesini sürdürülebilir kılmak için müdafa sanayiinin “harp temposuna” geçirilmesi icap ettiğini açıkça dile getiriyor. Bütçe artışları, Avrupa’nın yalnızca Ukrayna’ya destek değil, uzun vadeli bir askeri hazırlık sürecine girdiğini de ortaya koyuyor.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
