Batı Trakya’da Türk azınlığın kendi müftülerini belirlemesine izin vermeyen Atina yönetimi, geçen 9 Ocak’ta merkezden atanan işyar müftüler için merasim düzenledi. Batı Trakya Türk azınlığının tepkisini çeken vaka Yunanistan Eğitim, Din İşleri ve Spor Bakanlığı tarafınca ise “zamanı bir adım” olarak savunulurken bu duruma tepki gösteren Batı Trakya Türk gazetesi Birlik’e erişim engeli getirilmesi ise tepkileri daha da büyüttü. Batı Trakya’yı endişelendiren gelişimleri Karadeniz Rumeli Dernekleri Federasyonu aktardı.
Birlik Gazetesi’nin web sitesi, söz mevzusu töreni haberleştirmesinin peşinden şikâyet edilerek erişime engellendi.
BAKANLIK SAVUNDU
Yeni müftü Güvenli Şerif, Bakan Sofia Zaharaki’nin huzurunda yemin ederken, Bakanlık açıklamasında bu atamanın 4964/2022 sayılı yasa kapsamında müftülük kurumuna ilişkin “çağdaş, saydam ve Avrupa hukukuyla uyumlu” bir çerçevenin ilk kez eksiksiz halde uygulanmış olduğu ileri sürüldü. Bakan Zaharaki, sürecin Yunan Anayasası, Lozan Antlaşması ve Avrupa hukuku ile uyumlu bulunduğunu iddia ederek, müftülük kurumunun devlet güvencesi altında güçlendirildiğini savundu.
AZINLIK TEPKİLİ
Sadece Batı Trakya Türk azınlığı duruma tepkili. Batı Trakya Müslüman Türk azınlığı, müftülük meselesini yalnızca dini bir mevzu olarak değil; kimlik, varoluş ve Lozan Antlaşması’ndan doğan kolektif hakların sembolü olarak görüyor. Azınlık, senelerdir dini liderlerini özgür iradeleriyle seçme hakkı için savaşım ederken, Yunan devletinin Lozan’ı hiçe sayarak kendi atadığı müftüleri dayatmaya devam ettiğini korumak için çaba sarfediyor. Bu yüzden Atina’daki merasim, azınlık toplumunda “seçim” adı altında meydana getirilen sadece sonucunda direkt atamayla sonuçlanan bir sürecin meşrulaştırılması olarak değerlendirildi.
DİJİTAL SUSTURMA MI?
Tartışmalar böyle de sınırı olan kalmadı. Batı Trakya Türk azınlığının sesi olarak malum, ayrıcalık sahibi İlhan Tahsin olan Birlik Gazetesi’nin web sitesi, söz mevzusu töreni haberleştirmesinin peşinden şikâyet edilerek erişime engellendi. Hukuken kimin yakınma başvurusunda bulunmuş olduğu “gizlilik” sebebi öne sürülerek açıklanmazken, kamuoyunda tepkiler dile getirildi. Atina’daki tartışmalı törene katılan siyasal aktörlerin haberde yer almasının “dijital susturma” girişimine niçin olduğu belirtilirken, bu durumun ülkedeki basın özgürlüğü standartlarını aşağı çekmiş olduğu ifade ediliyor.
KRİZİN TARİHİ ESKİ
Batı Trakya’daki müftülük krizinin arka planında uzun bir hukuki ve siyasal süreç bulunuyor. Lozan Antlaşması, müftülüklerin seçimi, işleyişi ve hukuki statüsünü açık halde tanımlamasına karşın, Atina yönetiminin bu çerçeveyi fiilen dikkate almadığı eleştirileri yapılıyor. 1990’daki müftülük yasası değişikliği, 2007’de Vakıflar İdaresi ve Cemaat Seçimleri Kanunu ve son olarak 4964/2022 sayılı yasanın 153. maddesiyle Yunan hükümeti, “uygar ve Avrupa İnsan Hakları’na uyumlu” olduğu iddia edilen yeni bir sistemi tek taraflı olarak hayata geçirdi.
Müftü atamaları Lozan’dan doğan hakların ihlali olarak görülüyor.
İLK UYGULAMA DİMETOKA
Bu kapsamda ilk uygulama, Meriç (Evros) ili Dimetoka’da gerçekleştirildi. 33 kişiden oluştuğu belirtilen “seçici kurul”, adayların meziyetlerini dinleyerek bir tutanak hazırladı. Sadece sürecin sonunda karar gene bakanlık tarafınca atama yöntemiyle alındı. 15 Aralık 2025’te Resmî Gazete’de piyasaya sürülen karar ile müftü beş yıllığına atanmış oldu. Azınlık temsilcileri, bu durumun “seçim” terimini tamamen işlevsiz hale getirdiğini ve seçimden söz edilen bir sürecin sonucunda mutlak bir atamaya dönüştüğünü vurguluyor.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
