Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei, Brezilya’daki devlet kurumlarına haber vermeden Sao Paulo’da düzenlenen Liberal Parti kongresine katılarak Flavio Bolsonaro’nun devlet başkanlığı adaylığına açık destek verdi. Netanyahu’nun da ileti gönderilmiş olduğu görüşmede Milei ile Bolsonaro yan yana görüntülenirken, Arjantin lideri Brezilya Devlet Başkanı Lula da Silva’ya ve ülkenin yargı mensuplarına ağır ifadelerle hücum etti. Brezilya hükümeti bu açıklamaların peşinden Buenos Aires Büyükelçisi’ni geri çekti ve Milei’nin bağımsız devletlerin iç işlerine karıştığının altını çizdi. Latin ABD basınının köklü gösterim kuruluşları da Milei’nin, Washington ve Tel Aviv destekli aşırı sağın bölgedeki ittifak aparatı bulunduğunu dile getiriyor.
Javier Milei, Brezilya’da Flavio Bolsonaro’nun seçim kampanyasına destek verirken bağımsız bir ülkenin iç işlerine direkt karıştığı için oldukça büyük tepki çekti. (Reuters)
TRUMP’IN LATİN AMERİKA’DAKİ ORTAĞI
Latin ABD merkezli muhalif gösterim organlarındaki analizlere gore Milei’nin bölgedeki rolünün arkasında ABD Başkanı Donald Trump’la kurduğu siyasal ve ekonomik ilişki bulunuyor. Trump, 2025’te Arjantin’e 20 milyar dolarlık para takası desteği sağlarken 20 milyar dolarlık ek borç yatırım mekanizmasını da gündeme getirdi. Trump, Arjantin’deki ara seçimler öncesinde Amerikan desteğinin Milei’nin kazanmasına bağlı bulunduğunu açıkça dile getirdi; seçim sonrasında ise Milei’nin zaferinde ABD’nin “oldukça büyük yardımı” bulunduğunu deklare etti. Açıklamalar kamuoyunda sömürgecilik ve siyasal şantaj olarak nitelendirildi. Arjantin ek olarak 2025’te IMF ile 20 milyar dolarlık yeni bir antak kalma yapmış oldu; 2026’da bir milyar dolarlık yeni ödeme aldı. Kredi derecelendirme kurumlarının raporlarına gore Arjantin’in borç ödeme kapasitesi halen “muhteşem riskler” taşıyor.
NETANYAHU İLE İTTİFAK
Milei, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile de yakın bir ittifak içinde. İki isim Nisan 2026’da, İbrahim Anlaşmaları örnek alınarak hazırlanan “İshak Anlaşmaları” girişimini duyuru etti. Proje, İsrail’in siyasal, güvenlik ve ekonomik ilişkilerini Latin ABD genelinde genişletmeyi amaçlıyor. Milei böylece Trump’ın ekonomik ve siyasal desteğiyle Netanyahu’nun Latin ABD’daki ittifak arayışını bir araya getiren başlıca Latin lidere dönüştü. Brezilya’da Bolsonaro kampanyasına verilen destek ise bu hattın son halkası oldu. Milei’nin programında Peru’daki Keiko Fujimori yönetimi, Kolombiya’da Abelardo de la Espriella ve Ekvador Devlet Başkanı Daniel Noboa ile temasların bulunması, aşırı sağcı adların kıta genelinde bloklaşma arayışına da işaret ediyor. ABD destekli bu eksen; Lula ve öteki sol yönetimleri, sendikal hareketleri, yerli halk örgütlerini ve Küba’yla dayanışma çizgisini kendi siyasal yayılmasının önündeki temel engeller olarak görüyor.
Arjantin’de emekliler, işçiler, eğitimciler ve öğrenciler Milei’nin kemer sıkma politikalarına karşı protesto ve grevleri büyütüyor. (Reuters)
ÜLKEDE KEMER SIKMA, SOKAKTA POLİS
Milei hükümeti Arjantin’de işçi haklarının daraltılması ve toplumsal muhalefetin güvenlik politikalarıyla bastırılmasıyla anılıyor. Hükümetin 2023 sonunda yürürlüğe koyduğu güvenlik protokolü, tüm toplumsal eylemlerin dağıtılmasına yönelik polise geniş yetki verirken, polis operasyonlarının maliyetinin de eylemcilerden öğrenim edileceği açıklandı. İnsan Hakları İzleme Örgütü raporuna gore bu uygulama polisin uyguladığı sertliği de arttırdı. Mesela geçtiğimiz yıl limanlardan bankalara, okullardan toplu taşımaya kadar ülke yaşamını bütünüyle etkileyen 24 saatlik genel grevde işçiler ve kamu çalışanlarının işten çıkarılmasına, ücret kayıplarına, özelleştirmelere ve emekli aylıklarının eritilmesine karşı çıkıldı. Polis ise gösterlerin düzenlenmiş olduğu kentlerde oldukça sert önlemlere başvurdu. Yüzlerce gösterici polis müdahaleleri sonucunda yaralandı.
AŞIRI SAĞIN BAĞIRAN YÜZÜ
Milei’nin “enflasyonu düşürme” vaadiyle uyguladığı iktisat programının bedeli ise emeklilere, üniversitelere, toplumsal desteklere ve kamu çalışanlarına yüklendi. 2025 Haziran verilerine gore ülkede çalışanların yüzde 37,7’si toplumsal güvenlik kaydı olmadan çalışıyor, işsizlerin sayısı ise 1,1 milyona ulaşıyordu. Milei’nin emekli aylıkları, üniversite bütçeleri ve engellilere yönelik toplumsal yardımları artıran yasaları veto etmesi ise halkta büyük tepki uyandırdı. Ülkede yoksulluğa karşı tepki süreklilik kazanırken Milei, bu tepkilere toplumsal reformlarla değil polis gücü ve işçi haklarını gerileten yasalarla karşılık verdi. Arjantin muhalefetinde “Aşırı sağın bağıran yüzü” olarak tanımlanan Javier Milei, Cenup ABD’da en oldukça tepki çeken adlar içinde içeriyor.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
