Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, Orta Doğu’daki gelişmelerin yol açmış olduğu enerji krizi sebebiyle Avro Bölgesi’nin bu yılki ekonomik gelişme beklentisini yüzde 1,2’den yüzde 0,9’a, gelecek yıl için de yüzde 1,4’ten yüzde 1,2’ye indirdi.
AB Komisyonunun “Avrupa Ekonomik Tahminleri 2026 İlkbahar” raporu yayımlandı. “Enerji Şoku Enflasyonu Artırırken Gelişme Yavaşlıyor” başlıklı raporda, AB ekonomisinin, bu kere Orta Doğu’daki çatışmanın tetiklediği yeni bir enerji şokuyla karşı karşıya bulunmuş olduğu anımsatıldı.
Raporda, bu durumun üretim maliyetlerini ve tüketici fiyatlarını tekrardan artırarak hane halklarının harcanabilir gelirlerini ve birçok Avrupalı firmanın karını aşındıracağı, zayıflayan itimat ve artan belirsizlik ortamında talebi baskılayacağı kaydedildi.
Şokun küresel ölçekte ticareti meydana getirilen enerji emtiaları üstünden yayılmış olduğu ve bu durumun dünya ekonomisine yansıdığının bildirildiği raporda, “Enerji tutarları, mevcut piyasa beklentilerinde öngörüldüğü şeklinde arz koşullarının nispeten süratli sadece kısmi şekilde normalleşmesi doğrultusunda hareket ederse, bu şokun makroekonomik tesirinin önceki enerji krizine kıyasla daha sınırı olan olması umut ediliyor.” ifadesi kullanıldı.
GÖRÜNÜM DAHA OLUMSUZ OLABİLİR UYARISI
Raporda, “Büyümenin yavaşlaması sadece durmaması, enflasyonun ise 2027’de tekrardan düşüş eğilimine girmesi öngörülüyor. Sadece arz kesintileri piyasaların şu anda beklediğinden daha uzun sürerse, görünüm temel senaryoda öngörülenden oldukça daha negatif olabilir.” değerlendirmesi yapılmış oldu.
Kısa vadede sınırı olan hafifletici önlemlerin lüzumlu olabileceği sadece bunların en fazla etkilenen hane halkları ve şirketlere süratli destek sağlaması, kalıcı mali yük oluşturmaması ve fiyat sinyallerini bozmaması gerektiğine işaret edilen raporda, gelecekteki enerji şoklarına karşı dayanıklılığı çoğaltmak için enerji verimliliği alanında daha çok ilerleme kaydedilmesi ve fosil yakıtlara bağımlılığın azaltılmasının önemi vurgulandı.
Raporda, AB ekonomisinin 2026’da yüzde 1,1, 2027’de yüzde 1,4, Avro Bölgesi ekonomisinin ise 2026’da yüzde 0,9, 2027’de yüzde 1,2 büyüyeceği öngörüldü.
AB Komisyonunun bundan önceki “güz” raporunda ise AB’nin 2026’da yüzde 1,4, 2027’de yüzde 1,5, Avro Bölgesi’nin ise 2026’da yüzde 1,2, 2027’de yüzde 1,4 büyüyeceği tahmin edilmişti.
Son raporla beraber AB’nin 2026 ve 2027 gelişme tahminleri aşağı yönlü revize edilmiş oldu. Avro Bölgesi’nin gelişme tahmini de 2026 için 0,3 puan, 2027 için de 0,2 puan düşürüldü.
Bu yıl Almanya’nın yüzde 0,6, Fransa’nın yüzde 0,8, İtalya’nın yüzde 0,5, İspanya’nın ise yüzde 2,4 büyüyeceği tahmin edilen raporda, gelecek yıl Almanya’nın yüzde 0,9, Fransa’nın yüzde 1,1, İtalya’nın yüzde 0,6 ve İspanya’nın yüzde 1,9 büyüyeceği tahmin edildi.
Raporda, enflasyonun bu yıl AB’de yüzde 3,1, Avro Bölgesi’nde yüzde 3 olmasının beklendiği, 2027’de enflasyon oranının AB’de yüzde 2,4, Avro Bölgesi’nde yüzde 2,3 seviyesine ineceği tahmin edildi. Önceki rapora kıyasla enflasyon öngörüleri yukarı yönlü revize edildi. Güz raporunda enflasyonun AB’de 2026’da yüzde 2,1, 2027’de yüzde 2,2, Avro Bölgesi’nde 2026’da yüzde 1,9, 2027’de yüzde 2 olacağı tahmin edilmişti.
“Görünüme yönelik riskler esas olarak Orta Doğu’daki çatışmanın seyrine ve bunun küresel enerji piyasalarına etkilerine bağlı bulunuyor.” ifadesi yer edinen raporda, çatışmanın uzaması ve enerji arzının piyasaların öngördüğünden daha yavaş normalleşmesinin, daha kuvvetli enflasyon baskılarına ve daha zayıf büyümeye yol açacağı kaydedildi.
Raporda, helyum ve gübre tedarikindeki aksaklıkların da stratejik öneme haiz yarı iletken sektörü dahil olmak suretiyle küresel üretim zincirlerinde negatif etkilere yol açabileceği, besin erişilebilirliği üstünde baskı oluşturabileceği açıklandı.
Büyük küresel aktörlerin tecim politikalarına ilişkin belirsizliklerin süregeldiği anlatılan raporda, ticarette yön değişikliklerinin, jeopolitik ve ticari ilişkilerin tekrardan şekillenmesinin eleştiri kıymet zincirlerini bozarak Avrupa’daki endüstri üretimi ve istihdam üstünde baskı oluşturabileceği bildirildi.
TÜRKİYE EKONOMİSİ
Türkiye ekonomisine ilişkin değerlendirmelerin de yapıldığı raporda, ekonomik büyümenin 2026’da yüzde 3, 2027’de yüzde 4 olacağı tahmin edildi.
“Orta Doğu’daki çatışmanın Türk ekonomisini etkileyen en mühim faktörü internasyonal petrol fiyatlarıdır.” ifadesi kullanılan raporda, sıkı para politikası duruşuna karşın, enerji arz şokunun cari açığı çoğaltması ve enflasyondaki düşüş sürecini geciktirmesi beklendiği değerlendirmesi yapılmış oldu.
Raporda, Türkiye’nin ekonomiyi desteklemek için bütçe gücü ve kapasitesi olduğu, bunu kullansa bile kamu borcunun sınırı olan seviyede artacağı açıklandı.
AB Komisyonunun Ekonomiden Görevli Üyesi Valdis Dombrovskis de rapora ilişkin açıklamasında, “Orta Doğu’daki çatışma, Avrupa’nın aslına bakarsanız istikrarsız jeopolitik ve ticari ortamda karşılaşmış olduğu zorlukları daha da artırarak büyük bir enerji şokuna yol açtı.” ifadesini kullandı.
AB ülkelerinin birlik ve kararlılıkla hareket etmesinin önemine işaret eden Dombrovskis, reformları hızlandırmaları, büyümenin önündeki engelleri kaldırmaları ve sağlam kamu maliyesini güvence altına almaları icap ettiğini belirtti.
