ABD bir taraftan İran ile nükleer müzakerelere tekrardan başlarken öteki taraftan ise son yılların en büyük deniz enerjisini Hürmüz Boğazı’na yığıyor ve 200’den fazla harp uçağını Orta Doğu’ya kaydırıyor. ABD Başkanı Donald Trump hükümetinin bu askeri hamlesiyle eş zamanlı olarak Washington D.C.’de düzenlenen American Petroleum Institute’in (API) “Amerikan Enerjisinin Durumu” başlıklı kapalı toplantısında dile getirilen ifadeler, diplomatik süreç ile enerji çıkarlarının iç içe geçtiğini gösteriyor. Toplantıdan sızan bilgilere nazaran enerji sektörü temsilcileri, İran’a yönelik ihtimaller içinde bir saldırının petrol ve naturel gaz endüstrisi açısından “en büyük fırsat!” olacağını ifşa ediyorlar. Temsilciler ek olarak görüşme gerçekleştirdikleri Donald Trump’ın da bu görüşe katıldığını dile getiriyorlar. API, geçmişte Irak işgalinin mimarı olan eski ABD Başkan Yardımcısı Dick Cheney için gerçekleştirdiği lobi faaliyetleriyle de tanınıyor.
Basına kapalı meydana gelen API zirvesinde enerji lobisi temsilcileri, İran’a yönelik ihtimaller içinde bir müdahaleyi açık halde dile getirerek işgal senaristliğini “sanayi için en büyük fırsat” olarak tanımladı.
ENERJİ SEKTÖRÜNÜN SAVAŞ BALTASI
Toplantıdan sızan bilgilere nazaran 16 Ocak 2026’da Washington’daki Anthem Tiyatrosu’nda düzenlenen API zirvesinde konuşan Rapidan Energy Group danışmanı ve eski Beyaz Saray enerji yetkilisi Bob McNally, İran’daki rejim değişikliğinin ABD, petrol endüstrisi ve küresel enerji piyasaları açısından “büyük stratejik kazanç” sağlayacağını savundu. McNally, İran’ın petrol potansiyelinin Venezuela’dan daha süratli üretim artışı sağlayabileceğini dile getirirken, bu senaryo ile Moskova’nın enerji gücünün de kırılacağını iddia etti. Aynı görüşmede ExxonMobil CEO’su Darren Woods da “İran enerji sektörü için tarihindeki en büyük fırsat olacaktır” ifadesini kullandı.
TRUMP İLE MÜDAHALEYİ KONUŞTULAR
Toplantıya sızmayı başaran gazeteci Max Blumenthal’in aktardığı bilgilere nazaran API zirvesinde şirket yöneticileri Venezuela’daki güvenlik riskleri ve üretim kapasitesinin uzun seneler gerektirmesi sebebiyle davranışlarında ölçülü bir tutum sergilerken, İran’daki ihtimaller içinde siyasal dönüşümün “daha süratli petrol akışı!” sağlayabileceği dile getirdiler. Blumenthal’in aktardığına nazaran ABD Enerji Bakanı Chris Wright’ın Venezuela’nın Orinoco petrol kuşağını ziyaret etmesinin arkasından enerji sektörü temsilcileri Donald Trump ile buluşarak “İran’a öncelik verip müdahale etmeliyiz” dediler. Görüşmede açıkça “ABD Başkanı da bizimle aynı düşüncede” ifadesinin kullandığı da ifade ediliyor.
API’nin eski yöneticilerinden Dick Cheney, ABD Başkan Yardımcılığı döneminde Irak işgalinin başlıca baş yapıcılarından biri olarak petrol-savaş ilişkisini sembolize eden adlar içinde yer aldı.
ENERJİDEN DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI’NA
ABD merkezli bağımsız medya kuruluşları ve Kurultay soruşturmalarına yansıyan belgeler, büyük enerji şirketlerinin dış siyaset ile direkt kesişen çıkar arayışlarını uzun süredir ortaya koyuyor. ABD Temsilciler Meclisi nezaret soruşturmasına nazaran Exxon, BP, Shell ve Chevron benzer biçimde şirketlerin iklim riskleri ve çevre tehditlerini hususi yazışmalarında kabul ederken kamuoyunda bu riskleri küçümseyen lobi faaliyetleri yürüttüğü belgelendi. Enerji sektörünün dış siyaset etkisine ilişkin tartışmalar yalnızca iklim başlığıyla da sınırı olan kalmadı. Eski ExxonMobil CEO’su Rex Tillerson’ın ABD Dışişleri Bakanlığı’na getirilmesi, petrol şirketi kökenli aktörlerin Washington’un stratejik karar süreçlerindeki rolüne dair mühim bir örnek olarak değerlendirildi.
IRAK İŞGALİNİN MİMARI
Geçmişte de petrol şirketleriyle direkt bağları bulunan ve API yöneticisi olan Dick Cheney’in, eski ABD Başkanı George W. Bush’un Başkan Yardımcılığı görevi yapmış olduğu ve bu süreçte Irak ve Afganistan’ın işgal edilmiş olduğu de dünya kamuoyunun hafızasındaki yerini koruyor. Birleşmiş Milletler raporları Irak işgalinin arkasından ABD’nin petrol şirketlerinin Irak’ın petrol kaynaklarını paylaştıklarını da gözler önüne sermişti. Geçtiğimiz yıl ölen Dick Cheney Irak işgalinin arkasındaki mimar olarak da hafızalara kazındı.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
