Kurban Bayramı’na sayılı günler kaldı. Kurban kesemeyecek olan vatandaşlar ise gittikleri kasaptan genel anlamda elleri boş dönüyor. Bayram yaklaştıkça fiyatların daha da yükselme ihtimali bulunuyor. Bilhassa İstanbul’daki kırmızı et tutarları, market rafları ve kasap tezgahlarında üstün dereceli seviyelere ulaştı. Et ve Süt Kurumu’nun durağan(durgun) fiyat uygulamasına karşın özgür piyasada fiyatlar hızla tırmanıyor. Dar gelirli vatandaşların temel protein deposu olan kıyma ve kuşbaşı etin fiyatı, alım enerjisini zorlarken, şu anda İstanbul genelinde dana kıyma kilogramı 299 liradan başlayıp 630 liraya kadar çıkıyor. Dana kuşbaşı ise 339 liradan başlayıp 740 liraya kadar yükseliyor. Et ve Süt Kurumu, kıyma için 299 TL, kuşbaşı için 339 TL fiyat belirleyerek kamu satış noktalarında uygun et teminine çalışıyor. Sadece bu ürünler yalnız sınırı olan sayıda mağazada ve belirli kontenjanla satılıyor.
Kasap Şaban Özçelik, mesleğe dair sorunlarını paylaşırken, 100 TL vererek et almak isteyen müşterilere yalnızca 60-70 gramlık ürün tartabildiklerini söylüyor.
ÇARE MERA HAYVANCILIĞI MI?
Avcılar Gümüşpala Mahallesi’nde kasap dükkanı işleten Mustafa Artmaz, vatandaşın kurbanlığını bile zincir marketlerden almasına isyan etti. Artmaz, “Mesleğimiz artık bitti. Fiyat artışları yüzümüzü güldürmüyor bundan dolayı yurttaş satın alamıyor. Bir an ilkin hayvan ithalatı artmalı, bu tutarları azaltacaktır, mera hayvancılığına dönülmeli” açıklamasında bulunmuş oldu.
FİYATLAR NASIL?
İstanbul Bahçelievler ve Avcılar’da görüştüğümüz kasaplar da fiyatlar ise averaj olarak şu şekilde: Piliç tüm 120 TL, piliç pirzola 210 TL, piliç kanat 220 TL, dana ciğer 690 TL, kasap köfte 770 TL, kuzu gerdan ve dana kıyma 780 TL, dana kuş başı 830 TL, kuzu kol ve but 870 TL, antrikot 940 TL, kemiksiz kuzu 1170 TL, kuzu pirzola 1450 TL.
TADIMLIK ET ALABİLİYORLAR
Bahçelievler’de görüştüğümüz kasap Şaban Özçelik, 40 senedir bu mesleği yaptığını belirterek, ithal hayvanların belli başlı büyük esnaflara verildiğini ve onların da istediklerinde fiyat yükselttiklerini söylemiş oldu. Özçelik, “Şu anda en uygun fiyatlı kıyma ve 780 TL’den satılıyor. Yurttaş, 2 kilo bile kıyma alamıyor. Gramla et isteyenler oluyor. 100 gram et 80 TL yapıyor teraziye bile giymiyor, mecburen vermek zorunda kalıyoruz tadımlık alıyor. Tavuğu bile 30-40 TL’lik isteyen oluyor” diye konuştu.
MARKETLERE TEPKİLİLER
“Bayram öncesi hemen hemen hareketlenme yok” diyen Özçelik, kazandıklarının da genel anlamda giderlerine gittiklerini belirtti. Özçelik, “Kira, faturalar, personel giderlerimiz var, zincir marketlerle savaşım edemiyoruz” ifadeleriyle açıklamalarını noktaladı. Bahçelievler’deki kasapta karşılaştığımız Songül Saymaz adlı bir yurttaş, et almış olduğu için evlatlarının hasta olmadığını belirterek, “Ete para vermesem doktora para veriyorum” dedi.
Kasaplar, vatandaşların artık eti gramla aldıklarını genel anlamda tavuğa yöneldiklerini söylüyor.
SATIŞLAR DURDURULMALI
Öte taraftan 2025 yılının ilk iki ayında 485 milyon dolarlık et ve canlı hayvan ithalatı yapıldığı da biliniyor. Kasapların ortak derdi ise satışların düşük olması. Ulusal Kırmızı Et Konseyi’nin yayınladığı Dana Karkas Besi Üretim Maliyeti raporuna gore, karkas etinin fiyatını 511 TL olarak deklare etti. Perakande satış meydana getirilen kasap dükkanları ve marketlerde ise et tutarları bu rakamın üstünde seyrediyor. Sebebi ise kira, personel giderleri ve faturalar. Görüştüğümüz kasapların bir öteki talebi ise zincir marketlerde et ve tavuk satışlarının durdurulması. Kasaplar, “10 kuruş tamamlanmamış olsa vatandaşa ürün satmıyorlar, et nereden iyi mi getiriliyor haberleri yok, onlarla savaşım edemiyoruz kepenk mi indirelim?” diyerek isyan ediyor.
KURBANLIKLAR CEP YAKIYOR
Türkiye genelinde büyükbaş ve küçükbaş hayvanların tutarları geçen yıla gore yüzde 30 ila 40 oranında artmış durumda. Artışın temel sebebi olarak yem, bakım ve nakliye maliyetlerindeki yükseliş gösteriliyor. İstanbul, Ankara, İzmir ve Bursa şeklinde büyük şehirlerde büyükbaş kurbanlıkların fiyatı 90 bin TL’den başlayarak 250 bin TL’ye kadar çıkıyor. Hisseli alımlar da revaçta. İstanbul’da büyükbaş hayvan hissesi 30 bin TL ile 45 bin TL içinde değişirken, Ankara ve İzmir’de bu fiyatlar 23 bin TL’den başlayıp 40 bin TL’ye kadar ulaşıyor.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
