Heybeliada Ruhban Okulu’nun tekrardan açılması gündeme gelirken, okulun yönetimsel yapılanması ve eğitim sistemi de merak mevzusu oldu. Geçtiğimiz aylarda Patrikhane’den ve Ulusal Eğitim Bakanlığı’ndan yetkililer Heybeliada’daki okulda araştırmalarda bulunmuş, okulun yapısıyla ilgili bazı bilgiler de kamuoyuna yansımıştı. Okulun bir “tanrı bilim fakültesi” olarak hizmet vereceği, bunun yanı sıra felsefe ve toplumsal bilimler alanında yüksek lisans eğitimi verileceği Yunan basınına yansımıştı. Haber Global Web Hususi’e konuşan tarihçi ve internasyonal ilişkiler uzmanı Prof. Dr. Hasan Ünal, açılması tartışılan okulun yapısıyla ilgili mühim uyarılarda bulunmuş oldu.
Heybeliada Ruhban Okulu’nun tekrardan açılmasına dönük tartışmalar Batı Trakya’daki Türk azınlığın durumunu da gündeme getirdi.
LOZAN SONRASI ESAS
Patrikhane’nin İstanbul’da ve Adalar’daki Rum cemaatine din hizmeti vermek için bulunduğunu belirten Prof. Dr. Ünal şu değerlendirmeleri yapmış oldu: “Bu okulun bir pazarlık mevzusu olması bizi 19. yüzyılda Osmanlı’nın durumuna götürür. İstanbul’daki söz mevzusu kilisenin uygulamalarını Lozan’dan sonraki döneme gore tekrardan belirlemek ve o esasları en belirgin şekilde uygulamak gerekiyor. Bu mevzu herhangi bir halde Lozan’da yer almamıştı.”
BATI TRAKYA VE RUM VURGUSU
Lozan tutanaklarına gore Türkiye’nin aslen Patrikhane’nin İstanbul’da kalmasına karşı bulunduğunu belirten Prof. Dr. Ünal, şöyleki devam etti: “Batı Trakya Türk toplumu ile İstanbul Rumlarının mübadele haricinde tutulması üstüne Türkiye Lozan’la direkt ilişkilendirmeden bu kurumu Rumların kilisesi olarak kabul etti. Patrikhane Fatih Kaymakamlığı’na bağlı bir kurum oldu.”
SOVYETLERE KARŞI İSTİHBARAT
“Bu durum 1950’li yıllarda değişmeye başladı. ABD, Patrikhane’yi Sovyetlere karşı haber alma çalışmalarında kullandı. O zamanki Menderes hükümeti de bunu destekleyici adımlar atmıştı. Menderes o dönemde kilise papazlarına ‘patrik hazretleri’ diye hitap etti. Bu Patrikhane’nin internasyonal statüye kavuşturulması oldukca yanlış olur. YÖK uygulamasının dışına çıkılarak hususi bir uygulamaya doğal olarak tutulması adım adım Vatikan benzer biçimde bir statüye kavuşturulmasına doğru gider.”
DİNE SİYASET KARIŞIR
Söz mevzusu durumun sakıncalarıyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Prof. Dr. Ünal ek olarak şöyleki konuştu: “Bu kilisenin öteki kiliseler üstünde tanrısal ve ruhani bir yetkisi olduğu iddiası da tümden yanlıştır. 19. yüzyılda Ortodoks milletlerin devletleşmesi sürecinde Ortodoks inancı da bu siyasal sürecin parçası oldu. Sırpların kendi kilisesi var, Bulgarların ve Yunanların da kendi kiliseleri var. Ruslar, Fener’i asla ciddiye almaz. Ülkenizde ne güzel kilise var. Bu Türkiye’ye güç katar diye tartışmalar oluyor. Bunlar AB propagandası uydurma sözler.”
Heybeliada ruhban Okulu’nun sadece YÖK’e bağlı bir tanrı bilim okulu olarak açılabileceği belirtiliyor.
SORUNUN PARÇASI OLUR
“Bizdeki bu şekilde bir kilisenin dünyadaki siyasal mücadelelerin içinde mesela Ukrayna’yı tutup Rusları karşısına alması siyasal çatışmalara müdahil olması doğru olur mu? Ya da Balkanlar’da birini destekleyip öbürünü karşısına alması… Hiçbir pozitif yönde katkı olmaz. Bu kilisenin bir ekip yönetimsel ve başka sorunları var ise bunlar konuşulabilir. Türkiye, Heybeliada Ruhban Okulu’nun açılması mevzusunda anayasal uygulamaya doğal olarak kalmış olarak mevcut yasal düzenlemeler içinde bir kurum olmasını kabul edebilir.”
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
