‘Ulusal Cenk Uçağı KAAN’a tedarik edilecek motor lisanslarının ABD tarafınca durdurulduğuna yönelik tartışmalar sürerken, gözler alternatif seçeneklere çevrildi. Müdafa Sanayii Başkanı Haluk Görgün, KAAN için tasarlanan yerli motor geliştirme çalışmalarının planlandığı benzer biçimde ilerlediğini, KAAN’ın hiçbir şekilde tek bir ülkenin motoruna bağlı olmadığını belirtirken, ortaya çıkacak tablo ve riskler de merak mevzusu oldu. ABD’den KAAN için alınması planlanan F110 motorları ile’ F-16 Viper’ların son durumunu ‘haberglobal.com.tr’ye özetleyen emekli Hava Tuğgenerel Hüseyin Fazla ise, “ABD, F110 motoru için ‘hayır’ der yada ciddi oylama içine girerse, sorun yaşarız. Ulusal motor süreci için seferberlik duyuru etmeliyiz. Her şey muntazam gitse bile KAAN’ın envantere gireceği tarih 2032’den ilkin olmaz” dedi.
“Çin, tam 45 senedir tayyare motor işiyle uğraşıyor. Türkiye hemen hemen yolun başlangıcında. Zamana ihtiyacımız var. Sadece süreç net olmalı. Aksi takdirde havada; Yunanistan, İsrail ve Rusya’ya karşı sıkıntılı duruma düşebiliriz.
Aksama olur mu?
“6 PROTOTİP YOLDA”
“KAAN’ın üretiminde 3 aşama söz mevzusu. Birinci aşamada F-16’larda kullanılan F110 motorlu prototipler ile kontrol uçuşlarını yapmak. Bu aşamada sorun yok elimizde kontrol uçuşu için lüzumlu motorlar var. İkinci aşama olan seri üretimde kullanılması planlanan F110 motorlarının satışı için ABD’den çıkacak onay planlanıyor. Son aşamada ise yerli motorumuzu üretip entegre şeklinde seri üretime geçmeyi hedefliyoruz.”
İlk kontrol ne süre?
“HEDEF NİSAN 2026”
“KAAN’ın uçuş testleri hemen hemen başlamadı. 2025’te meydana getirilen 2 kolay gosteri uçuşu, kontrol aşaması değil, bir anlamda gosteri uçuşuydu. Aslolan kontrol uçuşları Nisan 2026’dan itibaren başlamış olacak. Ilk olarak 6 tane prototip üretilecek. Bu prototiplerin motorları depoda hazır. Kontrol uçuşlarının ortalama 5 yıl sürmesi planlanıyor. Kontrol uçuşları devam ederken, eş zamanlı seri üretim yapılabiliyor.”
Yedekler takılamaz mı?
“F16 MOTORLARI OLMAZ”
“KAAN’a envanterdeki mevcut F-16’ların motorlarını takamayız. Elimizde yedek 40, 50 tane motor olsa da onları da KAAN’a takmamız söz mevzusu değil. Uçağı üreten ülke ve üretici, F110 motorlarını bir tek F-16’larda kullanılmak suretiyle sattı. Hürjet’in seri üretiminde kullanılacak F404 motorları için de ABD’den lüzumlu izinler planlanıyor. Dışişleri Bakanı Fidan, niçin bu şekilde bir izahat yapmış oldu anlamış değilim. KAAN’ın üretimi durmuş değil. Uçuş testlerini yapacağımız 6 prototip için mesele yok. Seri üretimde kullanılacak motorların tedariki için kongrenin izni planlanıyor. Müdafa sanayinde bazı planlamalarda karar mekanizması yavaş işliyor.”
Dr. Hüseyin Fazla: “Maalesef fazlaca zorlanırız. Savaşlar İHA ve SiHA’lar üstünden gitmez. Muharebede harp uçağı konsepti bambaşkadır. Hava kuvvetlerimizi güçlendirmek için minimum 5 yıl ihtiyacımız var.”
Dr. Fazla denge stratejisini söyledi:
“SAYI KISITLANIR
“ABD’den F-16’ların en gelişmiş versiyonu olan Viper için onay bekliyoruz. Viper’ın yanı sıra 70 tane kit talebimiz de var sadece hemen hemen aşama kaydedilmiş değil. ABD, bugün ‘tamam’ dese Viper ve kitlerin gelişi 4 yıl. Şahsen ABD’nin dengeyi gözeteceğini düşünüyorum. Yunanistan’a 2030’a kadar 40 tane F-35 verilecekse muhtemelen bizlere de 20 tane F-35 satılacaktır. Buna karşın F-35 ve Viper’lar mevzusunda Yunan’ın gerisinden gideceğiz. KAAN için ABD’den beklediğimiz F110 motor alımında kısıntıya gidileceğini düşünmüyorum. Sadece sayı kısıtlaması olabilir.”
Niçin Rus ve Çin motoru olmaz?
“YUVALAR F110’A GÖRE”
Dr. Hüseyin Fazla: “KAAN’a Çin yada Rus motoru alıp takamazsın. Tayyare üretiminde ilkin motor belirlenir arkasından beden yapılır. Türkiye, KAAN’ı F110 motor yuvasına uygun dizayn etti. Yerli motorda F110 motoruna yakın özellikler gösterecek. Çin yada Rusya’dan alınan motorlar, yuva dediğimiz bölmeye girmez. Türkiye motor üretim sürecini olabildiğince hızlandırmalı. Kaldı ki, NATO üyesi bir ülke olarak Çin yada Rus uçaklarının motorlarını kullanmamız söz mevzusu olması imkansız.”
Envanterimizdeki mevcut harp uçaklarıyla iki cephede savaşabilir miyiz?
“KARADA GÜÇLÜYÜZ”
“Karada güçlüyüz sadece 272 çağdaş harp uçağı olan İsrail ciddi bir tehdittir. İsrail’in elektronik harp ve danışma kabiliyetinin yanı sıra, çağdaş bir filosu var. ABD desteğiyle her yeri vurabiliyor. Yunan Hava Kuvvetleri de iyiye gidiyor. Yunan Hava Kuvvetleri’nde 42 tane Viper ile 24 tane Rafale uçağı olduğu da unutulmamalı. Yunanistan’ın tayyare havuzu için ‘sayıca azca, modernizasyonda iyi’ denilebilir.”
Türk Hava Kuvvetleri envanterinde 240 tane F-16 olduğu belirtiliyor.
“ÜMİTSİZ OLMAYALIM”
Söyleşimizin sonunda “gene de ümitsiz olmamalıyız” diyen Dr. Fazla; “F110 motorları teknolojik olarak son sistem ürünler değil. ABD’nin elindeki bu motorları vermemesine yönelik bir niçin yok. Hürjet’te kullanılacak F404 için sorun çıkmaz. ABD olmasa, İsrail ne Gazze’yi işgal edebilir ne de İran’ı vurabilir. Unutmayalım ki, Türkiye’nin NATO üyesi olması, Çin yada Rusya’dan harp uçağı alımını neredeyse olanaksız hale getiriyor” ifadelerini kullandı.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
