Dünya Meteoroloji Örgütü’nün “Küresel Senelik ila On Senelik İklim Güncellemesi” (2025-2029) raporu önceki gün açıklandı. Rapora gore küresel sıcaklıkların önümüzdeki beş yıl içinde üstün dereceli seviyelerde ya da üstün dereceli seviyelere yakın devam etmesinin beklendiği belirtiliyor. Raporda görüşlerine yer verilen uzmanlar ise bu durumun aşırı iklim olaylarının toplumlar, ekonomiler ve kalkınma üstünde etkili olacağını öngörüyor.
1.5 DERECE RİSKİ
Raporda, 2025 ile 2029 arasındaki her yıl için senelik averaj küresel yüzeye yakın sıcaklığın 1850-1900 yılları arasındaki ortalamayı aşarak 1,2 aşama ile 1,9 aşama aralığında olacağı öngörülüyor. 2025 ile 2029 arasındaki minimum bir senenin kayıtlardaki en sıcak yıldan (şu anda 2024) daha sıcak olma ihtimali ise yüzde 80 olarak görülüyor. Rapora gore minimum bir senenin, endüstri öncesi seviyenin 1,5 aşama üstünde olma ihtimali ise yüzde 86 olarak bildiriliyor. Rapor, her yıl için ayrı ayrı küresel tahminlerde bulunmuyor.
Rapora gore minimum bir senenin, endüstri öncesi seviyenin 1,5 aşama üstünde olma ihtimali yüzde 86.
AŞIRI YAĞIŞLAR YAŞANABİLİR
Rapora gore, 2025-2029 yılları arasındaki beş senelik averaj ısınmanın 1,5 dereceden fazla olma ihtimali yüzde 70 olarak tahmin ediliyor. Bu sayı, geçen yılki rapordaki (2024-2028 periyodu için) yüzde 47’den ve 2023-2027 periyodu için 2023 raporundaki yüzde 32’den yüksek olarak görülüyor. Bu durum raporda “Isınmanın her bir ek derecesi daha zararı olan sıcak hava dalgalarına, aşırı yağış vakalarına, yoğun kuraklıklara, buz tabakalarının, deniz buzunun ve buzulların erimesine, okyanusun ısınmasına ve deniz seviyelerinin yükselmesine niçin oluyor” ifadeleriyle yer ediniyor.
PARİS HATIRLATMASI
2024 yılına vurgu meydana getirilen raporda şu bilgilere yer veriliyor: “2024 yılı, küresel iklim kayıtlarının tutulmaya başlandığı 1850’den bu yana en sıcak yıl olarak kayıtlara geçti. Dünya genelinde averaj yüzey sıcaklığı, endüstri öncesi dönem (1850–1900) averajının ortalama 1,55 aşama (± 0,13 aşama) üstüne çıktı. Bu artış, Paris Anlaşması’nın küresel ısı artışını 1,5 aşama ile sınırlandırma hedefinin aşıldığını gösteriyor.
BÖLGE BÖLGE VERİLER
Dünyanın değişik bölgeleriyle ilgili değerlendirmelerin yer almış olduğu rapordaki vurgular şunlar: “2024 senesinde kara üstündeki yüzey sıcaklıkları, uzun dönem ortalamalarının neredeyse her yerde üstünde seyretti. Bilhassa tropikal bölgeler, Şimal ABD, Şimal Afrika, Avrupa ve Asya’nın bazı bölgelerinde ısı anomalileri belirgin şekilde yüksekti. 2020-2024 döneminde, doğu tropikal Pasifik, Cenup ABD’nın bazı bölgeleri, Avustralya ve Hindistan haricinde, dünya genelinde pozitif ısı anomalileri yaygındı. Bu anomaliler, bilhassa Şimal Yarımküre’nin yüksek enlemlerinde, bilhassa de Arktik bölgelerde daha belirgindi ve çoğu zaman kara alanlarında okyanuslara kıyasla daha büyüktü.”
Raporda dünyanın değişik bölgeleriyle ilgili değerlendirmeler yer ediniyor.
DENGESİZ İKLİM
Geçen 5 senelik dönemle ilgili ise şu değerlendirmeler yer aldı: “Bu beş senelik dönemde, üç yıl üst üste La Niña koşulları hakim oldu. 2024 ve önceki dört yılda, Antarktika üstünde deniz seviyesi basıncı anormal derecede düşüktü. Ek olarak, 2020-2024 döneminde Aleut Adaları üstündeki alçak tazyik sistemi zayıflamıştı; bu durum, uzun soluklu La Niña koşullarıyla tutarlıdır. 2024 senesinde yağış desenleri, Orta ve Cenup Afrika ile Cenup ABD’nın bazı bölgelerinde bilhassa kurak koşulların hakim bulunduğunu gösterdi. Bu veriler, küresel iklim değişikliğinin etkilerini ve bölgesel iklim dengesizliklerini gözler önüne sermektedir.”
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
