Türkiye’nin Avrupa Birliği ülkelerine gerçekleştirdiği ihracatta besin güvenliğine ilişkin tartışmalara yeni bir başlık eklendi. Daha ilkin çeşitli ziraat ve besin ürünlerinde tespit edilen pestisit kalıntıları, aflatoksin ve zararı olan mikroorganizmalar sebebiyle meydana getirilen bildirimlerin arkasından bu kez mutfaklarda kullanılan plastik tabaklar incelemeye takıldı. Avrupa Birliği’nin Besin ve Yem için Süratli Alarm Sistemi’ne (RASFF) yansıyan kayıtlar, Türkiye menşeli bazı plastik tabaklarda gıdaya madde geçişinin izin verilen seviyelerin oldukça üstünde bulunduğunu ortaya koydu.
İSPANYA’DAKİ TESTTE ÇARPICI SONUÇ
İspanyol makamlarının 22 Eylül 2026 tarihinde yapmış olduğu bildirimde, Türkiye’den gönderilen plastik tabaklarda toplam migrasyon sınırının aşılmış olduğu açıklandı. Laboratuvar incelemelerinde yüzde 3’lük asetik asit çözeltisi kullanılarak meydana gelen testlerde, plastik malzemeden kontrol sıvısına geçen toplam madde miktarı 104,5 mg/dm² olarak ölçüldü. Avrupa Birliği mevzuatında bu kıymet için belirlenen üst sınır ise 10 mg/dm². Böylece ölçülen miktarın yasal sınırın 10,45 katına ulaşmış olduğu anlaşıldı.
ÜRÜNLER AVRUPA PAZARINA GİREMEDİ
İspanya’nın RASFF sistemine ilettiği bildirimde, tespit edilen uygunsuzluğun oluşturabileceği risk “potansiyel olarak ciddi” kategorisinde değerlendirildi. Sınır denetiminde durdurulan sevkiyatın Avrupa pazarına girişine izin verilmezken, söz mevzusu plastik tabakların imha edilmesi kararlaştırıldı.
İTALYA’DAN DA BENZER UYARI GELDİ
Plastik tabaklarla ilgili uygunsuzluk yalnızca İspanya’daki denetimlerle sınırı olan kalmadı. İtalya’nın 21 Eylül 2026 tarihindeki bildiriminde de Türkiye’den ithal edilen tekrardan kullanılabilir polipropilen tabaklarda toplam migrasyon değerlerinin yasal sınırları aştığı kaydedildi. İtalyan makamlarının piyasada gerçekleştirdiği resmi kontrollerde ortaya çıkan durum, RASFF sistemine bildirildi. Söz mevzusu kayıtta risk potansiyel olarak ciddi kabul edilirken, İspanya’daki incelemeden değişik olarak ölçülen madde miktarına ilişkin sayısal kıymet paylaşılmadı.
PLASTİK TABAKTAKİ TEHLİKE
Besin ile temas eden plastik malzemeler, kullanım koşullarına bağlı olarak yapılarındaki bazı maddeleri yiyeceklere aktarabiliyor. Bilimsel olarak “migrasyon” adında olan bu süreçte, belirli laboratuvar koşullarında plastikten gıdayı temsil eden kontrol sıvısına geçen toplam madde miktarı ölçülüyor. Avrupa Birliği düzenlemeleri de tüketicilerin korunması amacıyla bu geçişe belirli sınırlar getiriyor. Toplam migrasyon testinde yüksek kıymet çıkması, tek başına belirli bir kimyasalın insan sağlığı üstünde direkt zarar oluşturduğunu kanıtlamıyor. Sadece yasal sınırların aşılması, gıdayla temas etmesi için üretilen malzemenin güvenlik standartlarına uygun olmadığını gösteriyor. İspanya ve İtalya’dan gelen bildirimler, besin güvenliğinde yalnızca tüketilen ürünlerin değil, yiyeceklerin temas etmiş olduğu mutfak gereçlerinin de denetiminin önemini bir kez daha gündeme taşıdı.
