Geçen hafta küresel piyasalar Orta Doğu’da giderek artan jeopolitik riskler, suni zeka yatırımlarının finansmanına ilişkin sual işaretleri ve bilançolardan alınan karışık sinyallerle negatif seyrederken, söz mevzusu endişeler yeni haftada da tesirini sürdürüyor.
ABD’de 3 Kasım’da yapılacak ara seçimlerin arkasından ABD-İran çatışmasının tekrardan tırmanma olasılığı, piyasalarda risk iştahını törpülüyor. Öte taraftan gözler bu hafta Fed’in faiz sonucuna çevrildi. Fed’in siyaset faizini durağan(durgun) bırakması umut ediliyor. Analistler, görüşmede enflasyon baskıları karşısında bundan sonraki faiz politikasına ilişkin verilecek mesajların ehemmiyet taşıdığını belirtti.
Öteki taraftan bu hafta ABD’de gelişme ve kişisel tüketim harcamaları verileri ile hızlanan bilanço sezonunda Amazon, Microsoft ve Alphabet’in bilançoları takip edilecek.
ABD Başkanı Donald Trump, İran’da başladığı işi bitirmek zorunda kalabileceğini ifade ederek, “İran’ı yine bombalama ihtimalim var.” dedi. Katarlı arabulucuların, ABD ile İran arasındaki arabuluculuk görüşmeleri kapsamında İran’ın başkenti Tahran’a gittiğine dair haberlerin arkasından aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,9 azalışla 114,5 dolara geriledi.
Teknoloji şirketlerinin hisselerine yönelik endişelerden dolayı yatırımcıların güvenli liman talebinin artmasıyla ABD’nin 10 senelik tahvil faizi 3 baz puan azalışla yüzde 4,97’de seyrediyor.
Dolar endeksi ise ABD 10 senelik tahvil faizindeki düşüşün etkisiyle yüzde 0,2 azalışla 101,7 seviyesine indi. Tahvil faizleri ve dolar endeksindeki düşüşten destek gören altının onsu yüzde 0,5 artışla 4 bin 15 dolardan işlem görüyor.
Ayrıca Brezilya’da devlet başkanlığı seçiminin ikinci turunu resmi olmayan sonuçlara nazaran Luiz Inacio Lula da Silva kazanmıştır. Bu gelişmeyle dolar/Brezilya reali paritesi yüzde 0,1 azalışla 4,9780 seviyesinde seyrediyor.
Kati olmayan seçim sonuçlarının piyasa beklentilerinin aksine gerçekleşmesiyle Tokyo’da işlem gören Brezilya hisse senetlerinden oluşan bir borsa yatırım fonu yüzde 15 civarında kıymet yitirdi.
New York borsası, suni zeka yatırımlarına ilişkin endişelerle teknoloji hisselerinde görülen satış baskısının öteki sektörlere yayılması ve Orta Doğu’da devam eden jeopolitik gerilimin petrol fiyatlarını yükseltmesiyle cuma gününü düşüşle tamamladı.
Kurumsal gelişmeler de piyasaların seyrinde etkili olurken, SpaceX’in ABD genelinde kablosuz yazışma ağı oluşturmak amacıyla hücresel altyapı şirketleriyle görüşmeler yürüttüğüne ilişkin haberlerin arkasından telekomünikasyon hisseleri geriledi.
Artan rekabete ilişkin endişelerle AT&T’nin hisseleri yüzde 7,96, Verizon’un hisseleri yüzde 1,18 ve T-Mobile’ın hisseleri yüzde 7,71 kıymet yitirdi. SpaceX hisseleri ise yüzde 1,89 terfi etti.
American Express’in hisseleri de firmanın gelirinin ve karının bu senenin üçüncü çeyreğinde artmasına rağmen küresel iş gücünün ortalama yüzde 5’ini azaltacağını açıklaması sonrası yüzde 3,62 düştü.
Makroekonomik veri tarafında ise Michigan Üniversitesince ölçülen tüketici itimat endeksi, ekimde yukarı yönlü revize edilerek 48 oldu. Söz mevzusu revizyona karşın endeks 5 ayın en düşük seviyesinde kaldı.
ABD’de imalat endüstri Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), ekimde 56 kıymetini alarak 53 ayın en yüksek seviyesine çıktı ve piyasa beklentilerinin üstünde gerçekleşti.
Söz mevzusu gelişmelerle Dow Jones endeksi yüzde 1,23, S&P 500 endeksi yüzde 0,52 ve Nasdaq endeksi de yüzde 0,21 kıymet yitirdi.
ABD’de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.
Avrupa borsaları, cuma gününü Fransa’da devam eden protestolar ve artan petrol fiyatlarının etkisiyle İtalya hariç düşüşle tamamladı.
Fransa’nın 10 senelik tahvil faizi yüzde 5,07’ye çıkarak 2002’den bu yana en yüksek seviyeyi görmüş oldu.
Internasyonal kredi derecelendirme kuruluşu Moody’s, Fransa’nın kredi notlarına yönelik periyodik incelemesini tamamladığını bildirdi.
Moody’s’ten meydana getirilen açıklamada, Fransa’nın “Aa3” olan kredi notunun, varlıklı ve çeşitlendirilmiş ekonomisi ile kuvvetli kamu kurumları tarafınca desteklendiği anlatılarak, parçalı parlamento yapısı, siyasal ve toplumsal istikrarsızlık, yüksek ve artan borç yükü ile borç karşılama metriklerindeki zayıflamanın temel kredi zorluklarını oluşturduğu vurgulandı.
Açıklamada, önceki incelemeden bu yana ekonomik büyümenin yavaşlaması ve bütçe açığının artması sebebiyle Fransa’nın borç yükünün beklentilerin üstüne çıkmış olduğu aktarıldı.
Bu sürede, devlet tahvili faizlerinin beklenenden daha süratli yükseldiğine işaret edilen açıklamada, ek olarak mali konsolidasyon çabalarını kısıtlayabilecek geniş çaplı toplumsal protestoların patlak verdiğine dikkat çekildi.
Makroekonomik veri tarafına bakıldığında Avro Bölgesi’nde, ekim ayına ilişkin imalat endüstri Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) 52,4 ile beklentilerin hafifçe altında kalırken, Almanya’da ekim ayına ilişkin imalat endüstri PMI 54,2 ile beklentilerin üstünde gerçekleşti.
İngiltere’de imalat PMI ise 52,8 puanla 5 ayın en iyi performansı olarak kayıtlara geçti.
Fransa’nın ekim ayına ilişkin bileşik Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) öncü verileri, ülkedeki ekonomik faaliyette daralmaya işaret etti. Fransa’da eylülde 51,1 olan bileşik PMI, ekimde 48,4’e inerek son 4 ayın en düşük seviyesine geriledi.
Bu hafta Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) faiz sonucu Avrupa piyasalarının odağında yer alacak. Bankanın 3 temel siyaset faizini durağan(durgun) tutması umut ediliyor.
Analistler, ilerleyen dönemlerde enerji maliyetlerinin daha da yükselmesi ve Avrupa ekonomisinin gelişme görünümünün zayıf kalması durumunda bankanın enflasyonla savaşım ve ekonomik aktivite içinde ikilemde kalabileceğini söylemiş oldu.
Öte taraftan İngiltere Maliye Bakanı John Healey’nin çarşamba günü ilk bütçe sunumunu yapması umut ediliyor. Küresel borçlanma maliyetlerinin artması ve ABD/İsrail-İran Savaşı’nın yol açmış olduğu yüksek enerji tutarları İngiltere ekonomisini de kayda kıymet bir halde etkiliyor.
Cuma günü Almanya’da DAX endeksi yüzde 0,75, İngiltere’de FTSE endeksi yüzde 0,32 ve Fransa’da CAC 40 endeksi ise yüzde 0,36 kıymet kaybederken, İtalya’da FTSE MIB endeksi yüzde 0,36 kıymet kazanmıştır.
Avrupa’da endeks vadeli kontratlar, güne pozitif başladı.
New York borsasında cuma günü görülen düşüşler yeni haftada Asya piyasalarına da taşınırken, bölgede borsalar suni zeka temasına ilişkin endişelerin devam etmesiyle satış ağırlıklı seyrediyor.
Çin’de iç öğrenci ilişkin endişelerin devam etmesi ülke hisse piyasaları üstünde satış baskısının oluşmasına niçin oluyor.
Asya tarafında bu hafta Japonya Merkez Bankasının (BoJ) faiz sonucu takip edilecek. Piyasa beklentileri bankanın bu görüşmede siyaset faizini değiştirmeyeceği yönünde şekilleniyor.
Söz mevzusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,3, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2, Cenup Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,7 düştü. Hong Kong’da Hang Seng endeksi ise yüzde 0,4 terfi etti.
Cuma günü satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,92 kıymet kaybederek 11.116,99 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli sözleşme ise cuma günü akşam seansında düzgüsel seans kapanışına nazaran yatay bir seyir izledi.
Dolar/TL cuma gününü yüzde 0,1 artışla 49,6937’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üstünde 49,7580’den işlem görüyor.
Öteki taraftan Internasyonal Para Fonunun (IMF) ülkelerin mali istatistik, bütçe yönetimi, mali risk yönetimi ve hesap verebilirlik benzer biçimde kamu mali yönetimi uygulamalarını incelemiş olduğu Mali Şeffaflık Değerlendirmesi güncellemesi kapsamında Türkiye’ye ilişkin raporu yayımlandı.
Türkiye’nin mali şeffaflık alanında son 10 yılda mühim gelişme kaydettiği belirtilen raporda, ülkenin kamu mali yönetiminde son yıllardaki ilerleme seviyesiyle değerlendirme süreci tamamlanan ve aralarında Birleşik Krallık, Finlandiya, İrlanda, Avusturya ve Portekiz’in de bulunmuş olduğu ortalama 40 ülke içinde en üst sıralarda yer almış olduğu kaydedildi.
Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt haricinde ise Almanya’da Ifo iş dünyası itimat endeksinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.100 ve 11.000 puanın destek, 11.200 ve 11.300 puanın direnç konumunda bulunduğunu kaydetti.
