ABD Dışişleri Bakanlığı’nın 5 Kasım’da Küba’yla bağlantılı sekiz kurum, iki şahıs ve beş gemiyi hedef alan yaptırım sonucuna Çin’den sert tepki geldi. Çin Tecim Bakanlığı, yapmış olduğu açıklamada Washington’ın Çin şirketlerini cezalandırmasının internasyonal hukuku ve devletler arasındaki ilişkilerin temel ilkelerini ihlal ettiğini bildirdi. Yaptırımların hedefindeki China National Electronic Import and Export Company (CEIEC) ile Beijing H&C Technologies şirketleri, ABD tarafınca Küba silahlı kuvvetlerine askeri ekipman ve çeşitli bileşenler sağlamakla itham ediliyor. Washington, iki firmanın Küba’nın tabanca tedarik kuruluşu Sociedad Mercantil Duna ile çalıştığını ileri sürdü. Çin hükümeti ise ABD’nin son dönemde uyguladığı kısıtlamaların iki ülke liderleri içinde varılan uzlaşmalara aykırı bulunduğunu belirterek Washington’ı hatalı uygulamalarını gecikmeden düzeltmeye çağırdı. Pekin, Çinli şirketlerin haklarını korumak amacıyla lüzumlu önlemleri alma hakkını saklı tuttuğunu da deklare etti. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun duyurduğu yeni kararlar, Küba’nın elektronik, imalat, denizcilik ve teknoloji sektörlerini de yaptırım kapsamına alabilecek şekilde genişletilmiş durumda.
Çin hükümeti, ABD’nin Küba’yla tecim meydana getiren iki Çin şirketine yaptırım uygulamasına sert tepki gösterdi. Pekin, Washington’ın kararlarının internasyonal hukuka aykırı bulunduğunu belirterek karşı tedbir alma hakkını saklı tuttuğunu duyurdu. ABD yaptırımları ada ülkesindeki yaşamı zorlaştırıyor. (Reuters)
ÇİN’DEN ABD’YE YAPTIRIM TEPKİSİ
Çin Tecim Bakanlığı’nın resmi açıklamasında, ABD’nin Çinli şirketlere yönelik tek taraflı yaptırımlarına kati şekilde karşı çıkılmış olduğu açıklandı. Bakanlık, Washington’ın son günlerde oldukca sayıda ayrımcı engelleme uyguladığını, bunun Çinli şirketlerin haklarına zarar verdiğini ve iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin istikrarını bozduğunu altını çizdi. ABD’nin 5 Kasım’daki sonucunda hedef alınan CEIEC ve Beijing H&C Technologies, Küba ordusuna ekipman ve bileşen sağladıkları iddiasıyla yaptırım listesine alındı. ABD hükümeti, söz mevzusu faaliyetlerin Küba güvenlik kurumlarının kapasitesini artırdığı bahanesini ileri sürdü. Sadece bu suçlamalar, yaptırım kararını açıklayan Washington’ın değerlendirmelerine dayanıyor. Çin ile Küba arasındaki ilişkiler ise yeni yaptırımlardan oldukca daha eskiye uzanıyor. Küba, 28 Eylül 1960’ta Çin Halk Cumhuriyeti ile diplomatik ilişki kurarak bunu meydana getiren ilk Latin ABD ülkesi oldu. İki ülke arasındaki siyasal ilişkiler sonraki yıllarda tecim, teknoloji, altyapı ve kalkınma projeleriyle genişledi. Çin, Küba’nın elektrik üretimi ve yenilenebilir enerji altyapısında da ortaklık yapmış olduğu ülkeler içinde bulunuyor.
RUSYA VE VENEZUELA İLE PETROL GERİLİMİ
ABD’nin Küba üstündeki baskısı, 2026 yılı süresince bilhassa enerji tedariki üstünden arttırıldı. Başkan Donald Trump, 29 Ocak’ta imzaladığı 14380 sayılı başkanlık kararnamesiyle Küba’ya direkt yada dolaylı petrol elde eden ülkelerin ABD’ye ihraç etmiş olduğu ürünlere ek gümrük vergisi uygulanmasının önünü açtı ve bu ülkeleri tehdit etti. Washington, 1 Mayıs’ta piyasaya çıkan 14404 sayılı yeni kararnameyle de Küba’nın enerji, müdafa, madencilik, finans ve güvenlik sektörlerinde etkinlik gösteren yabancı şahıs ve kuruluşlara yönelik yaptırımlarını genişletti. Bu adımlar, Küba’nın uzun senelerdir petrol tedarik etmiş olduğu Venezuela ile ilişkilerini direkt etkiledi. ABD’nin 3 Ocak 2026’da Venezuela’ya düzenlemiş olduğu askeri operasyonla Devlet Başkanı Nicolas Maduro’yu alıkoymasının peşinden Caracas ile Havana arasındaki enerji ilişkileri baskı altına girdi. Venezuela petrolünün kesintiye uğraması, yakıt ithalatına bağımlı Küba’nın elektrik üretimini daha da zorlaştırdı. Rusya da ABD’nin Küba’ya yönelik ekonomik baskısını eleştiren ülkelerin başlangıcında geliyor. Moskova, Havana ile tarihsel siyasal ve ekonomik ilişkilerini sürdürürken Washington’ın yaptırımları iki ülke arasındaki enerji ve tecim işbirliğini etkiliyor. ABD’nin petrol sevkiyatlarını hedef alan kararları, Küba’yla tecim meydana getiren üçüncü ülkelerin ekonomik ilişkilerini Amerikan yaptırım tehdidiyle karşı karşıya bırakıyor.
BM’DE ABD’YE KARŞI KÜBA TARTIŞMASI
ABD’nin Küba’ya yönelik ekonomik ambargosu, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda onlarca senedir tartışılan internasyonal konuların da başlangıcında geliyor. Washington’ın 1960’ta başlatmış olduğu ekonomik engellemeler, 1962’de kapsamlı tecim ambargosuna dönüştü. ABD Kongresinin 1992’de kabul etmiş olduğu Cuban Democracy Act ve 1996 tarihindeki Helms-Burton Yasası, yaptırımları daha da genişleterek üçüncü ülkelerin Küba’yla ekonomik ilişkilerini etkileyen yeni baskıcı hükümler getirdi. BM Genel Kurulu, Ekim 2026 sonunda ABD’nin ambargoyu kaldırmasını isteyen karar tasarısını üst üste 34. kez kabul etti. Küba hükümeti, yaptırımların enerji, sıhhat, ulaşım ve temel tüketim ürünlerinin tedarikinde ağır sonuçlar yarattığını dünyaya açıklıkla ifade ederken ABD hükümeti ise gerçeklikten kopuk şekilde ekonomik sorunlardan Havana’nın iç politikalarını görevli tutuyor. Petrol sevkiyatlarını hedef alan Amerikan kararlarının enerji krizini ağırlaştıran ana sebep olduğu oldukca sayıda internasyonal kuruluşun raporlarıyla ortaya konuluyor. Küba’da elektrik kesintileri bazı bölgelerde 24 saati aşarken yakıt sıkıntısı üretim ve ulaşımı direkt etkiliyor.
