Çerkez Mihriban Hanım ile hem Çerkez hem Cenup Doğulu Avni Şasa’nın kızı olarak 1 Şubat 1941’de İstanbul’da dünyaya gelen Ayşe Mihriban Şasa, çocukluğunu 12 yaşına kadar mürebbiyeler eşliğinde geçirdi.
Ailesinin Batı hayranlığı sebebiyle minik yaşlarda bale, piyano ve yabancı dil dersleri alan Şasa’nın yaşamını en oldukca etkileyen insanlardan biri büyükbabası oldu.
Ayşe Şasa, Aydın İlkokulu’na bir yaş erken başladı. Zor ve başarısız geçen ilköğretim yıllarının arkasından, şimdiki adı Robert Koleji olan Arnavutköy Amerikan Kız Kolejini giriş sınavında aşama yaparak kazanan yazar, 1960’ta mezun oldu.
Hemen hemen 12-13 yaşlarındayken “Çiftehavuzlar Postası” adlı amatör bir mecmua çıkartan Şasa, karikatürler, gazetelerden kesilmiş kupürler ve resimlerle süslediği dergide, arkadaşları hakkında yorumlar ve latife içerikli yazılar kaleme aldı.
Öğrencilik yıllarında beyaz perdeye ilgi duymaya başladı
Beyaz perdeye ilgisi öğrencilik yıllarında süregelen başarı göstermiş senarist, “Yaşadığımız Seneler” adlı ilk oyununu liseden {mezun olduğu} yıl yazdı.
Robert Kolej’in İdari Bilimler Kısmı’nde 1963-1965 içinde vazife icra eden Şasa, okul arkadaşları vasıtasıyla tanıştığı ve yaşamının “dönüm noktası” olarak tanımladığı yazar Kemal Tahir’le kuvvetli bir dostluk kurdu.
Türkiye’nin en varlıklı ailelerinden birine haiz olan yazar, kainattaki varlığının sebebini araştırıp, devamlı çevresinin haiz olduğu özellikleri eleştirdi.
Bir dönem yönetmen, yapımcı ve senarist Atıf Yılmaz’a asistanlık icra eden usta edebiyatçı, 1963’te senaryo yazmaya başladı.
Kendi iç dünyasını beyaz perdeye yansıttı
Çocukluğunda yaşamış olduğu Yahudi-Hristiyan etkisiyle kendi iç dünyasında yaşanmış olan kargaşa ve bunalımlı durumu beyaz perdeye yansıtan Şasa, 1972’de gösterilen “Utanç” filminin senaristliğini yazdı.
İlk evliliğini 18 yaşlarındayken Atilla Tokatlı ile icra eden Şasa, ikinci evliliğini yönetmen Atıf Yılmaz ile gerçekleştirmiş oldu. Şasa, 1980’li yıllarda geçirdiği ağır hastalık sonrası beyazperde dünyasından 10 yıl uzak kalırken, üçüncü eşi, senarist Bülent Oran kendisine destek oldu.
İbnü’l Arabi’nin “Fusüsu’l-Hikem” kitabının çevirisini 1981’de okumaya süregelen ve oldukca etkilenen Şasa, İslam’a ve İslam tasavvufuna yöneldi. Böylece 18 yıl süresince yaşamış olduğu ağır sinir hastalığından bütünüyle kurtuldu.
Sinemayla ilgili “Yeşilçam Günlüğü” adlı denemeleri 1993’te okuyucuyla buluşturan Ayşe Şasa, senaryo, yazı ve kitaplarıyla Türk sinemasının ve kültür yaşamının merkezinde yer buldu.
Yaşamı süresince anlam arayışını sürdürdü
Yeşilçam filmlerinin usta kalemi Ayşe Şasa, evini bir okul haline dönüştürerek gençlere kapısını açtı ve yaşamı süresince anlam arayışını sürdürdü.
“Bir Ruh Macerası”, “Yeşilçam Günlüğü”, “Delilik Ülkesinden Notlar” ve “Şebek Romanı” kitaplarının yanı sıra Şasa, Sadık Yalsızuçanlar ve İhsan Kabil ile “Düş Gerçeklik Beyaz perde”, Ömer Tuğrul İnançer ve Berat Demirci ile de “Vakte Karşı Sözler” kitaplarını kaleme aldı.
Usta yazar, 1963’te “Hovarda Kız”, 1965’te “Son Kuşlar” ve “Murat’ın Türküsü”, 1966’da “Toprağın Kanı” ve “Ah Güzel İstanbul”, 1967’de “Harun Reşid’in Gözdesi”, “Balatlı Arif” ve “Kozanoğlu”, 1968’de “İlk ve Son”, “Köroğlu” ve “Cemile”, 1971’de “Battal Gazi Destanı”, “Unutulan Hanım”, “Güllü” ve “Yedi Kocalı Hürmüz”, 1972’de “Utanç” ve “Cemo”, 1973’te “Kambur”, 1981’de “Deli Kan”, 1982’de “Hacı Arif Bey”, 1983’te “Ve Recep ve Zehra ve Ayşe”, 1984’te “Ölmez Ağacı”, 1986’da “Merdoğlu Ömer Bey”, 1987’de “Gramofon Avrat”, 1988’de “Dostum Şeytan”, 1989’da “Hiçbir Gece”, 1992’de “Her Gece Bodrum”, 1993’te ise “Kanayan Yara Bosna” adlı yapımların senaryosuna imza attı.
Şubat 2003’te “Delilik Ülkesinden Notlar” adlı kitabı okuyucuyla buluşan Şasa, 2008’de “Dinle Neyden” filmiyle beyaz perdeye dönüş yapmış oldu.
Zatürre rahatsızlığı sebebiyle bir süre tedavi gördükten sonrasında, 16 Haziran 2014’te 73 yaşlarında vefat eden Şasa’nın naaşı, Sahrayıcedid Mezarlığı’na defnedildi.
