Türkiye İlaç ve Tıbbi Aygıt Kurumu’nun (TİTCK) 6 Aralık 2024’te yayımladığı düzenleme doğrultusunda ilaçlarda Elektronik Kullanma Talimatı (e-KT) uygulamasına kademeli geçiş başladı. Uygulama 1 Ocak 2027 itibarıyla mecburi hale gelecek. Böylece 31 Aralık 2026, mevcut geçiş süreci açısından tehlikeli sonuç tarih olacak. Sadece yeni sistem, vatandaşın basılı bilgiye erişimini tamamen ortadan kaldırmıyor. Basılı Kullanma Talimatı isteyen tüketiciler için bunun sunulabilmesi mümkün olacak.
TELEFONLA KAREKODU OKUTMAK YETERLİ
Yeni sistemin merkezinde ilaç kutularındaki QR kodlar bulunuyor. Hasta, ilaç kutusunun dış ambalajındaki karekodu telefon yada tablet kamerasıyla okutarak ilgili ilacın elektronik Kullanma Talimatı’na ulaşabilecek. TİTCK’nin güncel kılavuzunda da e-KT’ye dış ambalaj üstündeki karekod vasıtasıyla ulaşılması öngörülüyor. Sisteme erişim için ek olarak bir uygulama yüklenmesi gerekmemesi ve telefonun kamerasıyla direkt erişim sağlanabilmesi gerekiyor. Elektronik talimatın, ilacın onaylı güncel kullanma talimatıyla uyumlu olması ve yönerge değiştiğinde elektronik versiyonun da güncellenmesi gerekiyor.
KUTUDA PROSPEKTÜS YOKSA PANİK YOK
Kutudan basılı prospektüs çıkmaması, tek başına ilacın düzmece yada açılmış olduğu anlamına gelmeyecek. Aslolan denetim noktalarından biri kutudaki karekod olacak. Sadece hem basılı kullanma talimatı bulunmuyorsa hem de karekod üstünden elektronik talimata erişilemiyorsa, ilacı temin eden kişinin ilgili ilaç firmasıyla iletişime geçmesi gerekiyor.
2,7 MİLYAR KUTULUK PAZAR
Düzenlemenin boyutu, Türkiye’nin ilaç tüketim rakamlarında daha net görülüyor. Türkiye’de 2025 senesinde 2,7 milyar kutu ilaç satıldı. Aynı dönemde ilaç pazarının üretici fiyatlarıyla toplam büyüklüğü 430,8 milyar TL’ye ulaştı. Bu satışların ortalama 1,71 milyar kutusunu eşdeğer ilaçlar, 950 milyon kutusunu ise referans ilaçlar oluşturdu. Kutu bazında en fazla tüketilen tedavi gruplarında ise antiromatizmal ilaçlar yüzde 11,3, kardiyovasküler ilaçlar ise yüzde 10,4 hisse aldı. Dolayısıyla değişim yalnızca belirli bir ilaç grubunu değil, oldukça geniş bir ilaç kullanım alanını ilgilendiriyor.
İLAÇ HARCAMASI 411 MİLYAR LİRAYI AŞTI
İlaç sektöründeki büyüklük yalnızca kutu sayısıyla sınırı olan değil. SGK’nın ilaç harcamaları 2025 senesinde bundan önceki yıla nazaran ortalama yüzde 34 artarak 411 milyar 640 milyon liraya çıktı. 2024’te bu sayı 305 milyar 461 milyon liraydı. SGK verilerine nazaran 2025’te toplam reçete sayısı da 508,9 milyona ulaştı. 2024’te 504,2 milyon olan reçete sayısındaki artış sınırı olan kalırken, reçete başına düşen meblağ 654,55 liradan 806,57 liraya terfi etti. Bu rakamlar, ilaçla ilgili bilgilerin dijital ortamda güncel tutulmasının niçin geniş bir kullanıcı kitlesini ilgilendirdiğini de ortaya koyuyor.
