Türkiye’de konut piyasasının en mühim problemlerinden biri haline gelen yüksek inşaat maliyetleri, ağustos ayında da yükselişini sürdürdü. TÜİK verilerine bakılırsa inşaat maliyet endeksi aylık yüzde 2,04, senelik yüzde 29,59 arttı. Araç-gereç giderlerindeki senelik artış yüzde 28,72’ye ulaşırken, işçilik maliyetleri yüzde 31,20 terfi etti. Bina inşaatında ise senelik maliyet artışı yüzde 28,94 olarak kaydedildi. Temmuz ayında yüzde 28,33 olan genel senelik artışın ağustosta tekrardan hızlanması dikkat çekti.
EVİN FİYATINA YANSIYOR
Uzmanlara bakılırsa inşaat maliyetlerindeki yükseliş, konut üretimi üstündeki baskıyı artırırken yeni projelerde fiyatların aşağı çekilmesini de zorlaştırıyor. Arsa bedeli, finansman giderleri, işçilik ve yapı malzemelerindeki artışlar bir araya ulaştığında müteahhitlerin üretim maliyetleri katlanıyor. Bilhassa İstanbul, Ankara ve İzmir şeklinde büyükşehirlerde yüksek arsa tutarları ve kredi faizleri, dar ve orta gelirli vatandaşların ev sahibi olmasını giderek güçleştiriyor.
ARZ TALEP BOZULACAK MI?
Sektör değerlendirmelerinde, maliyet baskısının yeni konut projelerinin ertelenmesine ve uygun fiyatlı konut arzının sınırlanmasına yol açabileceği belirtiliyor. Uzmanlara bakılırsa konut fiyatlarındaki artışın yavaşlaması, ev sahibi olmanın kolaylaştığı anlamına gelmiyor. Hane halkının alım gücü ve krediye erişim koşulları da konut talebini direkt etkiliyor. Artan maliyetlerin tamamı satış fiyatlarına yansımasa da yeni konut üretimindeki yavaşlama, önümüzdeki dönemde arz-talep dengesini zorlayabilecek mühim risklerden biri olarak değerlendiriliyor.
DÖNÜŞÜMDE MALİYET ENGELİ
Maliyetlerdeki yükselişin bir öteki mühim tesiri ise kentsel dönüşümde hissediliyor. Riskli binalarda yaşayan vatandaşlar için tekrardan yapımın finansmanı giderek daha ağır bir yük haline geliyor. İnşaat maliyetleri yükseldikçe müteahhitlerle kat malikleri içinde yapılacak anlaşmalar da zorlaşabiliyor. Bilhassa arsa oranı karşılığında dönüşümün ekonomik olarak mümkün olmadığı binalarda vatandaşların ödemesi ihtiyaç duyulan tutarlar artabiliyor. Ortaya çıkan temel risk ise zelzele güvenliği için yenilenmesi ihtiyaç duyulan yapıların, yüksek maliyetler sebebiyle dönüşümünün gecikmesi.
