Okuma alışkanlığının AB ülkelerine kıyasla düşük olduğu Türkiye’de, kitap üretimi 2025’in ilk 11 ayında frene bastı. Yayımcı Meslek Birlikleri Federasyonu’nun (YAYFED) son bandrol verilerine gore Ocak–Kasım döneminde geçen yıla kıyasla ortalama 10 milyondan daha azca kitap basılırken, sektör yüzde 2.5 oranında küçüldü. 2024’ün aynı döneminde 389 milyon 593 bin 807 tane olan üretim, 2025’te 379 milyon 679 bin bandrolde kalırken, ayda ortalama 900 bin kitaplık bir yitik yaşandı.
YAYBİR’in verilerine gore, yayıncılar Kasım ayında 24 milyon 102 bin 646 kitap üretirken, bu sayı, 2024 Kasım sürecinin ortalama yüzde 8 üstüne çıktı. Buna karşın Ocak–Kasım toplamında 2024’teki baskı adedine gore yüzde 2.5’lik bir daralma ortaya çıktı.
2024 UMUT VERMİŞTİ
Türkiye Yayıncılar Birliği’nin 2024 Kitap Pazarı Raporu’na gore, yayıncılık sektörü bundan önceki yılı 413 milyon 860 bin 263 bandrollü kitapla kapattı. Bu sayı 2023’e gore ortalama 13.5 milyon şu demek oluyor ki yüzde 3.38’lik bir artışa işaret ediyordu. Bu rakama Ulusal Eğitim Bakanlığı’nın parasız dağıttığı 182 milyon 368 bin ders kitabı ile bandrole doğal olarak olmayan, 48 sayfa altındaki ortalama 100 milyon kitap eklendiğinde, 2024’te Türkiye’de toplam kitap üretimi 696 milyon 228 bin 865 adede ulaşırken, şahıs başına düşen kitap sayısı 8.2 bandına yerleşti. Yayıncılar, 2024’te, ağır ekonomik koşullara karşın, yayıncılık sektörünün bundan önceki yıla gore nefes aldığını, hatta 2020–2021 dönemindeki zirve kadar olmasa da 400 milyon bandının üstüne tekrardan tırmandığına değinirken, 2025 verilerinin ise üzücü bulunduğunu belirttiler.
YÜZDE 5’LİK DÜŞÜŞ
YAYFED’in ay ay açıklamış olduğu bandrol verileri de, 2025’in aslen yıl başından itibaren problemli başladığını gösteriyor. Yayıncılar, Ocak 2025’te 27 milyon 815 bin 438 kitap üretirken; bu sayı, 2024 Ocak ayına kıyasla yüzde 5 düşüşe denk geldi. Mart ayında tablo daha da belirginleşti. 2025 Mart ayında 28 milyon 835 bin 961 olan baskı adedi, geçen yıl aynı dönemde 33 milyon 721 bin 569 kitap olarak kaydedilmişti. Mart ayında kitap satışlarında yüzde 14’lük bir düşüş saptanırken, yayıncılık sektörü 2025’in ilk çeyreğinde yüzde 12’lik bir küçülme yaşamak zorunda kaldılar.
TABLO EKİM’DE BOZULDU
Son verilere gore yaz aylarına gelindiğinde tablo bir miktar toparladı. Ağustos 2025’te 42 milyon 344 bin 543 tane kitap üretilirken, 2024 Ağustos döneminde 40 milyon 927 bin 588 olan bandrol sayısının ortalama yüzde 3 üstüne çıkıldı. Sadece senenin ilk 8 ayında 2024’te 282 milyon 619 bin 278 olan üretim, 2025’te 271 milyon 436 bin 269 adede geriledi. 1 Eylül 2025’te 50 milyon 581 bin 551 baskı adedi ile geçen senenin aynı ayına gore ortalama yüzde 9’luk artış yaşansa da Ekim ayında tablo tekrardan bozuldu. Ekim’de 33 milyon 558 bin 731 tane kitap basılırken, bundan önceki yıla gore yüzde 12’lik düşüş saptandı.
TARİH VE SOSYOLOJİ DÜŞÜŞTE
Haberglobal.com’ye informasyon veren bir yayıncı ise “Tecrübe etme, tarih, sosyoloji, fikir, kişisel gelişim benzer biçimde kültür odaklı eserleri kapsayan segment geçen senenin aynı dönemine gore ortalama yüzde 30 küçüldü ve en sert daralmayı yaşayan kategori oldu. İthal yayınlar ortalama yüzde 10, çocuk ve gençlik kitapları toplamda yüzde 2 oranında geriledi” dedi.
Korsan yayınların da sektörü negatif etkilediğini vurguluyor.
DİJİTALLEŞME ETKİSİ
Mühim bir yayınevi yöneticisi ise okuma alışkanlıklarındaki dijital kaymanın sayılara yansıdığının altını çizerken, “2025’in ilk 11 ayında yaşanmış olan 10 milyonluk üretim kaybı, bu geniş çerçevede hem ekonomik baskının hem dijitalleşmenin hem de okuma kültüründeki dönüşümün bir sonucu olarak görülmeli. Sonuçta halen milyonlarca kitap basılıyor. Sadece fotoğrafı birkaç yıl geriye çekince sorun ‘kaç kitap basıldığından’ fazlaca hangi kitapların azalmakta olduğu noktasına kayıyor” ifadelerini kullandı.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
