Son bir aylık süreçte Türkiye’yi yasa boğan orman yangınlarının bilançosu ortaya çıktı. 27 Haziran-28 Temmuz tarihleri içinde ülkenin dört bir yanında çıkan yangınlarda ortalama 90 bin hektar ormanlık alan küle dönerken, yanan alanların 12 bin 752 futbol sahasına denk geldiği saptandı. Yanan ormanlar bir tek organik yaşam, biyolojik çeşitlilik ve toprak yapısını yok etmekle kalmadığı, bununla birlikte Türkiye’nin karbon salım dengesinin de kökünden sarsıldığı belirtiliyor. Uzmanlara bakılırsa, yaşanmış olan yangın felaketi bir tek ekolojik değil, bununla birlikte iklim krizi açısından da ciddi bir kırılma noktası anlamına geliyor.
KARBON REKORU
Son bilimsel çalışmalara bakılırsa, yaşanmış olan son yangınlar serisinde hektar başına karbon salımı 1270 ton ile 3430 ton karbondioksit miktarı içinde değişti. Bu verilere bakılırsa, Türkiye’deki bir tek bir aylık yangınlar sonucunda ortalama 114 milyon 300 bin ton ila 308 milyon 700 bin ton içinde karbondioksit atmosfere karıştı. Bu miktar, 2023 senesinde Türkiye’nin toplam sera gazı emisyonu olan 552 milyon ton karbondioksitin neredeyse yarı düzeyinde gerçekleşti.
Yanan ormanların büyüklüğü, İstanbul’un en kalabalık ilçesi Esenyurt’un 21 katına ulaştı
4 BİN 477 YANGIN
Uzmanlara bakılırsa, bu devasa salım yükü, Türkiye’nin Paris Anlaşması kapsamında belirlediği karbon azaltım hedeflerini zora sokarken, bir öteki detay ise yangın sayılarına ilişkin oldu. Ziraat ve Orman Bakanlığı verilerine bakılırsa Türkiye 23.4 milyon hektar orman varlığına haiz. 2024’te bu alanın yüzde 0.11’i yanarken, 2025’in yalnızca ilk 7 ayında, 4 bin 477 yangın kayıtlara geçti. Üstelik bu sayılara Bursa ve Karabük’teki felaketler dahil değil.
ESENYURT’UN 21 KATI
Eski Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Müsteşarı Prof. Dr. Mustafa Öztürk, ormanların hektar başına yılda ortalama 500 ton karbon depolama kapasitesine haiz olduğuna dikkat çekerken, şunları söylemiş oldu: “Türkiye’de yanmış olan 90 bin hektarlık ormanlık alan hesaba katıldığında, bu ormanların yılda 45 milyon ton karbon dokunabilecek bir kapasiteyi temsil ediyor. Yanan ormanlık alanın büyüklüğü, Türkiye’nin en kalabalık ilçesi olan İstanbul Esenyurt’un 21 katına denk geliyor. Bu ölçekteki bir yitik, yangınla savaşım kapasitesine dair mühim sual işaretleri doğuruyor.”
KARADENİZ DE RİSKLİ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Orman Fakültesi’nden Prof. Dr. Doğanay Tolunay ise iklim değişikliğine bağlı olarak Karadeniz ormanlarının da yangın riski altında bulunduğunu ifade ederek, “İklim değişikliği ile Artvin, Rize, Erzurum’a bakan iç kesimler, Orta Karadeniz’de Kastamonu, Karabük, Bolu şeklinde illerdeki ormanlar da kurak hale geldi. Bu durum orman yangını riskini yüzde 30 artırıyor. Nitekim Karabük’te bu yaz çıkan büyük yangın, Karadeniz’in ilk büyük uyarısı oldu” diye konuştu.
“Türkiye’deki yangınların yüzde 89’unun insan kaynaklı hata yada ihmallerden, yüzde 11’nin ise yıldırım düşmesinden kaynaklandığına dikkat çeken Prof. Dr. Tolunay, “En mühim sorunlardan biri enerji nakil hatları. Elektrik nakil hatları birbirine temas ederek kıvılcım çıkartabiliyor”
ULUSAL GÜVENLİK SORUNU
Orman yangınlarıyla mücadelede önleyici politikaların yetersiz bulunduğunu, yanan alanların bayındır, gezim ya da madencilik faaliyetlerine açılma ihtimalinin ekolojik restorasyonu daha da zorlaştırdığını söyleyen Su Politikaları Derneği Başkanı Dursun Yıldız, ise “Türkiye, iklim krizinin hem sebebi hem de mağduru konumunda. Orman yangınları artık bir tek çevre meselesi değil; iktisat, sıhhat ve ziraat politikaları açısından da direkt ulusal güvenlik problemi. Küresel ısınmayla beraber bu yangınların hem sayısı hem de sertliği giderek artıyor” dedi.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
