Kamuoyunda “vatandaşlık maaşı” olarak malum Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi’nde uygulama modelinin belirlenmesi için il ve ilçe bazında emekler yürütülüyor. Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafınca yürütülen tesir analizinin ekim ayında tamamlanması planlanıyor. Çalışmanın tamamlanmasıyla düşük gelirli hanelere hangi bölgede hangi tür desteğin sağlanacağına ilişkin çerçevenin netleştirilmesi planlanıyor. Böylece tüm hanelere aynı miktar ve türde yardım yapılması yerine, yaşanılan bölgenin ekonomik koşulları ve hane bütçesindeki temel giderler dikkate alınacak.
İLLERE GÖRE DEĞİŞECEK
Ekonomim’in AK Parti kaynaklarına dayandırdığı bilgilere gore desteklerin içinde ne olduğu bölgeden bölgeye değişebilecek. Kira maliyetlerinin daha yüksek olduğu yerlerde barınma desteği, enerji ve ısınma giderlerinin daha ağır olduğu bölgelerde ise bu kalemlere yönelik desteklerin öne çıkması planlanıyor. Besin harcamalarının hane bütçesinde daha yüksek paya haiz olduğu bölgelerde ise besin desteğinin ağırlık kazanması gündeme gelebilecek. Haberde aktarılan değerlendirmeye gore Antalya’daki bir hane ile Hakkari’deki bir hanenin gereksinimleri aynı kabul edilmeyecek. Sadece hangi il yada ilçede hangi destek kaleminin uygulanacağına ilişkin kati sıralama hemen hemen açıklanmış değil.
SİSTEMİN TEMELİ DAHA ÖNCE ATILMIŞTI
Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş daha ilkin yapmış olduğu açıklamalarda GETAD üstünde 14 değişik kurumla çalışıldığını açıklamıştı. Bakanlığın açıklamasına gore sistemde yalnızca hanenin mevcut gelirine bakılması planlanmıyor. Hanedeki 17 yaş altındaki çocuk sayısı, anne ve babanın durumu, engellilik ve yaşlılık şeklinde göstergelerin de değerlendirmeye alınması öngörülüyor. Amaç, haneyi belirlenen bir gelir seviyesine ulaştıracak şekilde desteklemek. Pilot çalışmaların 2026’da başlatılmış olduğu ve sistemin 2027’de Türkiye genelinde yaygınlaştırılmasının hedeflendiği belirtiliyor.
ÖDEME TUTARI BELLİ DEĞİL
Öte taraftan GETAD kapsamında ne kadar ödeme yapılacağına ilişkin kati bir sayı ise hemen hemen açıklanmış değil. GETAD’ın temel mantığı ise gelir düzeyi belirli bir eşik seviyesinin altında kalan hanelerin desteklenmesi ve mevcut toplumsal yardım sisteminin aile merkezli, daha kapsayıcı bir yapıya dönüştürülmesi olarak açıklanıyor. Bakan Göktaş, sistemi “yeni nesil bir toplumsal destek sistemi” olarak tanımlamış ve 2027’de ülke geneline yaygınlaştırma hedefini açıklamıştı.
