1962’de Peter Ustinov’un yönettiği Herman Melville klasiği Billy Budd uyarlamasındaki ilk görevi Terence Stamp’a “destek adam oyuncu” branşında Oscar adaylığı ve BAFTA’da “en iyi yeni oyuncu” adaylığını, ek olarak bu dalda Altın Küre ödülünü kazandırdı. Bundan sonrasında şöhrete ve internasyonal tanınırlığa yükselişi neredeyse anında oldu; 60’ların yeni sinemalarının en iyi yönetmenlerinden de, usta adlardan de teklif aldı.
William Wyler’in The Collector (1965) filmindeki kaçıran adam, Joseph Losey’nin pop seçimi Modesty Blaise (1966) filmimizde maceraperest Willie Garbin, Ken Loach’ın taşra dramı Poor Cow (1967) da Dave Fuller, John Schlesinger’ın Far from the Madding Crowd (1967) filmimizde fena niyetli çavuş Troy, Silvio Narizzano’nun olağan dışı western’i Blue (1968) da haydut, Fellini’nin Toby Dammit’inde (1968) alkolik erkek oyuncu, Pasolini’nin Teorema (1968) filmimizde ise baştan çıkarıcı ve hovarda bir melek olarak üç yıldan kısa sürede dikkat çekici rollerin altına imzasını attı. Terence Stamp, 87 yaşlarında yaşamını yitirdi.
UTANÇ VERİCİ BAŞLIKLAR
Birço basın gösterim organı utanç verici bir halde, onun ölüm haberini verirken bir tek Donner ve Lester’in Süpermen filmlerinde (1978 ve 1980) canlandırdığı General Zod rolüne vurgu yapmış oldu.
Bazıları da Priscilla, Çölün Kraliçesi’ni (1994) ekledi. Toplumsal medyada bu anlaşılır olsa da, basından daha çok ciddiyet beklenirdi. Hakkaten Stamp o popüler filmlerdeki kötü karakteri canlandırmıştı; kariyerindeki düşüşün peşinden bu filmler onu tekrardan gündeme taşıdı. Pasolini ve Fellini ile zirveye ulaştıktan sonrasında İtalya’da bir süre kaldı; Nelo Risi’nin Una stagione all’inferno (1971) filmimizde Rimbaud’yu, Giuseppe Patroni Griffi’nin Divina creatura (1975) filmimizde Di Bagnasco Dükü’nü oynadı. Sadece bu filmler zayıftı ve kariyeri 60’lardaki parlaklığına geri dönemedi.
Süpermen filmleri ona popülerlik sağlamış oldu fakat sonraki yıllarda büyük başrolleri olmadı, giderek yan rollere kaydı. Gene de Stephen Frears (The Hit, 1984), Neil Jordan (The Company of Wolves, 1984), Michael Cimino (The Sicilian, 1987) ve Oliver Stone (Wall Street, 1987) benzer biçimde mühim yönetmenlerle çalıştı.
Stephan Elliott’un Priscilla, Çölün Kraliçesi (1994) filmi ve George Lucas’ın The Phantom Menace (1999) filmindeki Şansölye Valorum görevi popülerliğini tekrardan artırdı. Ek olarak Pilar Miró’nun Beltenebros (1991) filmi ve Steven Soderbergh’in The Limey (1999) filmi, ona tekrardan kuvvetli bir oyunculuk alanı açtı; The Limey ile Golden Satellite ödülü kazanmıştır. Her neyse ki orta derece yılların peşinden sinemadaki vedası Edgar Wright’ın 2021 yapımı Last Night in Soho filmi oldu; bu film, Stamp’in kariyerinin en iyi dönemine bir saygı duruşuydu.
Son dakika başlıklarında Wyler, Schlesinger, Losey, Pasolini yada Fellini ile yapmış olduğu filmler görmezden gelinip bir tek Süpermen’in kötü karakteri olarak hatırlatıldığında bu hakkaten utanç vericiydi. Yalnızca La Vanguardia ona hak etmiş olduğu şekilde “Terence Stamp, İngiliz sinemasının en huzursuz edici oyuncusu yaşamını yitirdi” başlığını attı. Bu, onun ender kabiliyetini, çekiciliğini, birazcık serseri birazcık da şeytani cazibesini muhteşem tanımlıyordu.
EN ÇOK DA PASOLINI VE FELLINI
Ustinov, onu Melville’in Billy Budd’ı rolüne seçerken, Wyler, The Collector’da Samantha Eggar’ı kaçıran hasta ruhlu adam yaparken, Schlesinger, Hardy’nin Far from the Madding Crowd uyarlamasında Julie Christie ve Prunella Ransome’ı baştan çıkaran kurnaz çavuş Troy’a dönüştürürken bu değişik cazibesini görmüştü. En çok da fazla Pasolini ve Fellini.
Yalnızca Stamp, böylesine ürkütücü bir halde baştan çıkarıcı varlığıyla, üst derslik bir ailenin hayatlarını altüst eden kim bilir meleksi bir ziyaretçiyi canlandırabilirdi. Pasolini’nin Teoreması, Stamp’in kariyerinin zirve noktası oldu. Fellini’nin Toby Dammit (Poe’dan esinlenen, Tre passi nel delirio filminin bir kısmı) ise kişisel kriz sonrası Fellini’nin ikinci dönemine –vakit, bellek ve ölüm üstüne yoğunlaşan eserlerine– oluşturulan kapıydı. Stamp, Roma’ya gidip bir “katolik spaghetti-western” oynamak suretiyle gelen, dibe vurmuş bir aktörü canlandırıyordu; kaotik, cehennemvari bir geceye sürükleniyordu. Bu film, Fellini’nin Satyricon, Casanova ve E la nave va benzer biçimde sonraki eserlerine kapı aralamıştı.
Kısacası, Süpermen’nin kötü karakteri olmanın oldukca ötesinde yalnızca fakat bilhassa bu iki başyapıt yardımıyla, Terence Stamp beyazperde tarihinin en titiz sayfalarında daima anımsanacak.

