Türkiye, 15 yaş altına toplumsal medya kısıtlaması getirecek uygulamayı tartışırken küresel ölçekte evlatların toplumsal medya kullanımına yönelik engellemeler mercek altına alındı. Düzenleme hemen hemen sınırı olan sayıda ülkede tam anlamıyla yürürlüğe girmiş olsa da, benzer düzenlemelerin hızla yaygınlaştığı görülüyor. Bu alanda en dikkat çekici örnek, 16 yaş altına toplumsal medya kullanımını yasaklayan uygulamasıyla Avustralya olurken; Fransa’da 15 yaş altına yönelik yasak yasal olarak kabul edildi sadece teknik altyapı emekleri sebebiyle uygulama süreci devam ediyor. Portekiz’de ise 16 yaş altı kullanıcılar için ebeveyn onayı mecburi tutuluyor. Bunun yanı sıra Malezya’da benzer bir yasak sonucu alınmış durumda. Avrupa’da ise İspanya, Danimarka’da 15-16 yaş altına yönelik engellemeler gündemde ya da hazırlık aşamasında bulunuyor. Birleşik Krallık ve Norveç’te de yaş sınırının yükseltilmesine yönelik tartışmalar sürüyor. Türkiye ile beraber pek oldukça ülkede 15 yaş altına toplumsal medya yasağı tartışılırken internasyonal kuruluşlar yasak sebebiyle VPN’e yönelecek çocuklar için de uyarılarda bulunuyor. Söz mevzusu düzenlemeyi değerlendiren raporlarda “karanlık platform” riskine dikkat çekiliyor.
Münih Teknik Üniversitesi’nde meydana getirilen emek verme uygulamayla ilgili risklere dikkat çekti.
YÜZDE 70 VPN’E YÖNELDİ
Sadece internasyonal araştırmalarda yasağın uygulanabilirliği ve dolaylı neticeleri mevzusunda mühim ikazlar içeriyor. Açıklanan analizlere bakılırsa, benzer bir uygulamanın hayata geçirildiği Avustralya’da evlatların mühim bir kısmı yasağı teknik yollarla aşmayı başardı. Araştırmalar, yasağın peşinden evlatların ortalama yüzde 70’inin VPN şeklinde araçlar kullanarak toplumsal medyaya erişmeye devam ettiğini ortaya koydu. Bu durum, yürürlüğe girecek düzenlemenin de benzer şekilde aşılabileceği yönünde kaygıları artırıyor. Elde edilmiş sonuçlara bakılırsa, teknik engellemeler tek başına kafi olmayabilir ve genç kullanıcılar hızla alternatif erişim yöntemlerine yönelebilir.
RİSKLİ PLATFORMLAR
Araştırmalarda en oldukça dikkat çekilen risklerden biri ise evlatların daha azca denetlenen dijital ortamlara kayması. Münih Teknik Üniversitesi’nde meydana getirilen çalışmaya bakılırsa kapsamlı yasaklar evlatları “denetimsiz” ve “radikalleşme riski barındıran” platformlara itebilir. Bu tür platformlar, içerik denetiminin zayıf olması sebebiyle nefret söylemi, sertlik ve aşırılık yanlısı içeriklere daha açık yapılar olarak biliniyor. Uzmanlara bakılırsa, bu durum evlatların korunmasını amaçlayan düzenlemelerin ters tesir yaratma ihtimalini gündeme getiriyor.
ORTAK DOĞRULAMA SİSTEMİ
Ülkeler çoğu zaman yasağın uygulanabilirliğini çoğaltmak için dijital yaş doğrulama sistemi “Kids Wallet” uygulamasını devreye alıyor. Bu sistemle kullananların yaşlarının doğrulanması ve platformlara erişimin denetim edilmesi hedefleniyor. Ek olarak Avrupa Birliği genelinde ortak bir yaş doğrulama mekanizması kurulması da planlanıyor.
Avustralya’da 16 yaş altına yönelik bir yasak yürürlüğe girerken, Fransa, İspanya ve bazı Avrupa ülkeleri de benzer düzenlemeleri tartışıyor yada hazırlıyor.
AİLELER DESTEKLİYOR
Araştırmalarda yer edinen saha verileri ise bilhassa ebeveynlerin düzenlemeye kuvvetli destek verdiğini gösteriyor. Mesela son olarak uygulamayı yürürlüğe koyma sonucu alan Yunanistan’da meydana getirilen emekler, evlatların mühim bir kısmının oldukça ufak yaşlarda toplumsal medya kullanmaya başladığını ve siber diktatörlük vakalarında artış yaşandığını ortaya koyuyor. Öğretmenler ise öğrencilerde dikkat dağınıklığı ve uyku sorunlarının yaygınlaştığını belirterek düzenlemeyi destekleyen görüşler bildiriyor. Sadece araştırmalar VPN kullanımı ve denetimsiz platformlara kayış şeklinde risklerin göz ardı edilmemesi icap ettiğini vurgularken, yasağın tek başına değil; eğitim, aile rehberliği ve platform sorumluluğu ile beraber ele alınmasının eleştiri olduğuna dikkat çekiyor.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
