Estonya, Finlandiya ve Macaristan’ın Fin-Ugor halkları arasındaki internasyonal işbirliğini tekrardan canlandırması için davet yapılmış oldu. Fin-Ugor Kültür Başkentleri programının dört yöneticisi, üç ülkenin öncülüğünde bir dünya kongresi düzenlenmesini ve Rusya’dan ayrılan Fin-Ugor topluluklarının temsilcilerinin de toplantıya katılmasını önerdi. Girişim, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik savaşı sonrasında Moskova ile bu halklar arasındaki ilişkilerin zayıfladığı bir dönemde gündeme geldi.
2022 SONRASI İLİŞKİLER KOPTU
Fin-Ugor Kültür Başkentleri programının yöneticileri Oliver Loode ve Liisa Sabolotni (Estonya), Aleksi Palkangas (Finlandiya) ve Peter Aranyi (Macaristan), 17 Ekim Fin-Ugor Akraba Halklar Günü dolayısıyla yayımladıkları çağrıda, 2022’de başlamış olan savaşın Rusya sınırları içindeki Fin-Ugor toplulukları ile Estonya, Finlandiya ve Macaristan arasındaki direkt temasları ciddi şekilde zayıflattığını belirtti. Açıklamada, 1992-2021 yılları aralığında internasyonal işbirliğinin temel platformlarından önde gelen Fin-Ugor Halkları Dünya Kongresi sisteminin askıya alındığı ve eski ortaklık şekillerinin artık kafi olmadığı ifade edildi.
ÜÇ ÜLKEYE ORTAK KONGRE ÇAĞRISI
Dört yönetici, Estonya, Finlandiya ve Macaristan’ın öncülüğünde Fin-Ugor kültür kongreleri geleneğinin tekrardan başlatılmasını önerdi. Kongrenin gelecek yıllarda üç ülkeden birinde düzenlenmesi ve siyasal, bilimsel niteliği olan ve kültürel temsilcileri bir araya getirmesi istendi. Çağrıda, 2028 yılının hususi bir fırsat olabileceği açıklandı. Bu tarih, 1928’de Budapeşte’de düzenlenen III. Fin-Ugor Kültür Kongresi’nin 100. yılına denk geliyor.
RUSYA’DAN AYRILAN HALKLAR DA KATILACAK
Önerinin dikkat çeken başlıklarından biri, Rusya’dan ayrılmak zorunda kalan Fin-Ugor halklarının temsilcilerinin kongreye iştirak etmesi. Çağrıda, Rusya Federasyonu sınırları içinde yaşayan Fin-Ugor halklarının yanı sıra dünyanın değişik ülkelerindeki diasporaların da işbirliğine dahil edilmesi istendi. Yöneticiler, yenilenen işbirliğinin Norveç, İsveç, Letonya, Romanya, Ukrayna ve Kanada şeklinde Fin-Ugor nüfusuna haiz ülkelerle de açık olması icap ettiğini savundu.
