İklim değişikliği ve kuraklık üstüne çalışan, Almanya’daki Justus Liebig Üniversitesi Coğrafya Kısmı’nde konuk araştırmacı olan Şahin, Yükseköğretim Kurulunca desteklenen “Internasyonal Araştırmacı Programları” kapsamında yürüttüğü bilimsel çalışmada 9 ay süresince Türkiye ile Avrupa-Akdeniz bölgesinde iklim değişikliğinin etkilerini inceledi.
Emek verme, Türkiye’nin de içinde bulunmuş olduğu Akdeniz Havzası ile Şimal Afrika ve Avrupa’nın kuzeyini kapsayan geniş bir alanda yürütüldü.
Araştırmada, 1950-2024 yılları arası Era5-Land tekrardan çözümleme verisi, gelecekteki iklim tahminleri için Genel Dolaşım Modelleri ile NASA Earth Exchange Küresel Günlük downscaled tahmin (NEX-GDDP-CMIP6) verileri kullanıldı.
Araştırma sonuçlarına nazaran, 2050’den itibaren Türkiye’nin büyük bölümünde Köppen-Geiger iklim sınıflandırmasına (Isı ve yağış verilerine dayanarak yeryüzünü beş ana iklim grubuna ayıran, nebat örtüsüyle ilişkili iklim sınıflandırma sistemi) nazaran sıcak ve kurak bozkır ikliminin hakim olması öngörülüyor.
En negatif senaryoda ise Karaman’ın şimal kesimlerinde çöl ikliminin görülebileceği tahmin ediliyor.
Şahin, yapmış olduğu açıklamada, Türkiye’nin iklim değişikliğinin etkilerini en süratli hisseden bölgeler içinde yer aldığını söylemiş oldu.
Çalışmanın karar alıcılar ve mahalli yönetimler için yol gösterici özellikte bulunduğunu ifade eden Şahin, iklim değişikliğine uyum ve etkilerinin azaltılmasına yönelik politikaların güçlendirilmesi icap ettiğini altını çizdi.
Araştırmada güncel ve yüksek çözünürlüğünde olan veri setleri ile gelişmiş modelleme şekillerinin kullanıldığını belirten Şahin, “Türkiye, Avrupa ve Afrika’nın kuzeyini kapsayan geniş bir coğrafyada iklim değişikliğinin etkilerini çözümleme ettik.” dedi.
KURAKLIK VE ÇÖLLEŞME RİSKİ ARTIYOR
Şahin, iklim değişikliğinin yalnızca çevresel değil, ekonomik ve toplumsal sonuçlar da doğurduğuna dikkati çekti.
2100 yılına kadar değişik senaryoların incelendiğini dile getiren Şahin, “Orta düzey senaryoya nazaran bile Türkiye’nin karasal iç kesimleri ile Avrupa’nın bilhassa güneyi ve güneybatısındaki alanlar kuraklaşacak ve bozkır iklimine dönüşecek. Bu durum, su kaynakları ve su kalitesi için büyük bir çekince. Ziraat için lüzumlu suyu bir kenara bırakırsak, bilhassa 2050 yılından sonrasında içmek için bile kaliteli su bulma şansımız azalacak.” diye konuştu.
Bu durumun bilhassa su kaynakları açısından ciddi tehdit oluşturduğunu belirten Şahin, tarımsal üretimin yanı sıra içme suyu temininin de risk altına gireceğini beyan etti.
En fena senaryoya nazaran Akdeniz Havzası’nda sıcaklıkların 6-7 aşama artabileceğine dikkati çeken Şahin, senelik yağış miktarında averaj 100 milimetre azalma beklendiğini kaydetti.
Kuraklığın 2050’den sonrasında daha belirgin hissedileceğini vurgulayan Şahin, şunları söylemiş oldu:
“İçmek için bile kaliteli su bulmakta zorlanacağız. Havanın 1 santigrat aşama ısınması suda organizmaların sayısını artırıyor ve oksijen miktarını düşürüyor. Biz 6 aşama ısınmalardan bahsediyoruz. Bu durum suyun oksijen bakımından fakirleşmesine ve içme suyu kalitesinin giderek düşmesine niçin olacak.”
YAZ MEVSİMİNİN ETKİSİ UZADI
Şahin, yaz mevsiminin tesirinin uzadığını belirterek, geçmişte 3 ay hissedilen yaz sıcaklarının son dönemde 4-5 aya kadar çıktığını beyan etti.
İklim değişikliği sürecinde Avrupa’nın yalnızca şimal kesimlerinin mevcut iklim koşullarını büyük seviyede koruyabileceğini belirten Şahin, cenup ve iç bölgelerde kuraklık baskısının artacağını söylemiş oldu.
“Köppen-Geiger iklim sınıflandırmasına nazaran bir sonraki aşamada çöl ikliminden söz etmeye başlayabiliriz.” diyen Şahin, çölleşme riskine karşı tedbir alınmaması halinde sürecin hızlanacağını dile getirdi.
Şahin, iklim değişikliğinin etkilerinin azaltılması için yoğun ve plansız şehirleşmeden kaçınılması icap ettiğini belirterek, ormanların korunması ve artırılmasına yönelik kapsamlı projelerin hayata geçirilmesi icap ettiğini sözlerine ekledi.
