Berkay Çolak / Gazete Duvar
Türkiye’deki üniversiteler eğitim-öğretim yılını haziran ayında tamamladı ve iki milyondan fazla öğrenci yaz tatiline çıktı. Ancak yaz aylarında birçok öğrencinin çalışması gerekiyor. Bazıları hayat pahalılığından, devlet kredilerinin ve maaşlarının yetersiz olmasından duyduğu üzüntüyü Gazete Duvar’a dile getirdi.
Sosyoloji 3. sınıf öğrencisi Burak Ağırbaş ise depoda çalışacağını söyleyerek, çalışmadan geçinemeyeceğini vurguladı. Başkent Ankara’ya öğrenci olarak geldi ve ilk yılında yarı zamanlı garson olarak çalıştı.
“Lise yıllarımda ailemle birlikte mevsimlik işçi olarak çalışıyordum. Üniversiteye girdiğimde ailem bana maddi olarak destek olamayacaklarını söyledi. Ağırbaş, Ankara’ya ilk geldiğimden beri çalışıyorum” dedi.
Ağırbaş, durumunun adaletsizliğini vurgulayarak şöyle devam etti: “Ailem kendi ihtiyaçlarını karşılamaya çalışırken ben onlardan maddi destek bekleyemezdim. Başka seçeneğim yok. Biz çalışmak zorundayken bazı sınıf arkadaşlarımızın tatile çıkması gerçekten adil değil.”
İktisat öğrencisi Ulaş Taşkın, yaz aylarında motosikletli kurye olarak çalışacağını söyledi. Kredi ve Yurtlar Kurumu’ndan (KYK) 2 bin lira (62 dolar) kredi, özel bir kurumdan da burs aldığını anlattı. Kredi ve bursla kirasını ödedi, geçim masraflarını karşıladı.
Taşkın, “Kredi ve bursumun toplamı okul yılımı ancak zar zor geçindirebiliyor ve yazın bursumu kaybedersem maddi açıdan işleri daha da zorlaştıracağım” dedi.
Taşkın, KYK kredilerinin çok düşük olduğuna dikkat çekerek, “Çalışmak zorunda olmamızın asıl sebebi KYK kredisinin asgari ücretin çok altında olması. Maalesef devlet öğrencilere bu kadar sınırlı destek veriyor.”
KYK, enflasyon oranını “eşleştirmek” amacıyla 2024 yılı için lisans öğrencilerine 2 bin lira, yüksek lisans öğrencilerine 4 bin lira, doktora öğrencilerine ise 6 bin lira kredi ve burs miktarını artırdı.
Sağlık hizmetleri öğrencisi Zerda Karaca, yaz aylarında hem çalışmak hem de staj yapmak zorunda kalacağını söyledi. “Ailemle yaşıyorum ve babamın tek geliri bizim evin ihtiyaçlarını karşılamaya yetmiyor. Kazancımın bir kısmıyla aile ekonomisine katkıda bulunuyorum.”
Sömestr boyunca Karaca okula giderken haftanın beş günü çalışıyordu ve bu çok yorucuydu. Karaca, “Yazı staj yaparak ve çalışarak geçirmek, dinlenmeye vaktim olmayacağı anlamına geliyor” dedi.
Konservasyon ve restorasyon öğrencisi Furkan Serdar Özer barista olarak çalışıyordu ve yazın da çalışmaya devam ediyordu. Çalışmak zorunda kalmasının sebebinin kiraların yüksek olması olduğunu söyledi.
“Çalışmazsam dışarıda çay, kahve almaya bile param yetmez. Bugünü atlatmaya o kadar odaklandım ki, sürekli çalıştığım için geleceği düşünemiyorum.”
Gelirin masraflarını karşılamaması nedeniyle bu kadar çok çalışmak zorunda kalmasının tek nedeninin yüksek yaşam maliyeti olduğunu söyledi. Özer, “Maalesef durumu iyi olmayan, orta gelirin üzerinde olan herhangi bir aileden gelen öğrenci, bu ülkede çalışmadan okuyamaz” dedi.
İktisat öğrencisi Buse Aydın, yaz aylarında otel ve kafelerde iş arayacağını söyledi. Gençlerin yaşadığı zorluklara dikkat çekerek, “Ben de yazın ailemin yanına dönüp iş aramak zorunda kalıyorum. İçinde bulunduğumuz ekonomik krizde temel ihtiyaçlarımı bile karşılayamıyorum.”
Aydın, tatile gidebilen sınıf arkadaşları arasındaki eşitsizliği gördükçe yetkililere öfke duyduğunu sözlerine ekledi.
Aydın, “Staj yapmak, eğitimimize destek olmak, yazın kitap okumak yerine bizi çalışmaya zorlayanların umarım neyi başaramadıklarını anladıklarını umuyorum” dedi.
(Ayşenaz Toptaş’ın İngilizce versiyonu)
